NRC besteedde uitvoerig aandacht aan de claim van nazaten van aandeelhouders van de bank Lisser & Rosenkranz op de Koenigscollectie, die zich grotendeels in de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen bevindt (15/7). In de artikelen blijft onderbelicht waarom deze claim als nagenoeg kansloos moet worden aangemerkt.

De Duitse zakenman en kunstverzamelaar Franz Koenigs had begin jaren dertig geld nodig en was daarom een grote lening aangegaan bij de bevriende bank Lisser & Rosenkranz. Als zekerheid voor deze lening diende zijn kunstcollectie, op dat moment in bruikleen bij het Museum Boijmans. Eind jaren dertig werd duidelijk dat Koenigs zijn schuld bij Lisser & Rosenkranz niet kon afbetalen.

Vanaf 1939 probeerde Koenigs zijn collectie te verkopen aan zakenman D.G. van Beuningen, donateur en latere (mede-)naamgever van Museum Boijmans. Dat diende een tweeledig doel. Ten eerste kon uit de opbrengst Koenigs’ schuld aan Lisser & Rosenkranz worden afgelost. Ten tweede zou Koenigs’ wens worden vervuld zijn collectie in een publiekscollectie bijeen te houden. Van Beuningen hapte niet meteen toe.

Dat veranderde op 2 april 1940 toen Lisser & Rosenkranz in liquidatie ging, waardoor de schuld van Koenigs aan de bank direct opeisbaar werd. Van Beuningen kwam nu wél in beweging.

Uit de opbrengsten kon de volledige schuld van Koenigs worden afbetaald, waarmee de aanspraken van Lisser & Rosenkranz op de kunstcollectie vervielen. Naar toenmalig en huidig Nederlands recht mag een schuldeiser zich alleen verhalen op de verkoopbrengst van het tot zekerheid overgedragen goed tot het bedrag dat de schuld beloopt.

Ik heb me licht geërgerd aan de Zomergasten-aflevering rond Nasrah Habiballah en na een half uurtje de tv uitgezet. Inmiddels begrijp ik waarom deze uitzending saai was: het format van dit programma is niet bedoeld voor journalisten – die juist hun kwaliteit ontlenen aan het (kunnen) wegdrukken van hun eigen overtuigingen – maar voor bekende gasten uit de cultuursector, de wetenschap of het bedrijfsleven (aldus de VPRO-website). Habiballah uitnodigen was dus als de kwadratuur van de cirkel zoeken: een onmogelijke missie.

Het is dus niet fair om Habiballah te verwijten dat ze „niet sprak over haar eigen menselijkheid” (3/8). De fout lag bij de VPRO.

Albert Appelo Groningen

Uitgestrekt op mijn hostelbed in Italië las ik de laatste column van Tessa Sparreboom (26/7), over haar ‘trauma’ van de budgetbusreis. Ik was, toevallig genoeg, een dag geleden samen met mijn vriendinnen in de ‘periferie’ van Milaan afgezet door zo’n ‘monsterlijke, felgroene bus’: de rit Amsterdam-Milaan van 16 uur. In totaal waren we 32 uur onderweg naar onze eindbestemming. Hier arriveerden we niet mateloos geïrriteerd en ontevreden, maar voldaan, met vollere portemonnee, én, dit argument voor busreizen had Sparreboom gemist, een minimale CO₂-uitstoot.

Met een kleine portemonnee en zonder auto kom je als klimaatbewuste reiziger al snel terecht bij de budgetbus. Sparreboom benoemde het zelf al: het blijft allemaal een kwestie vanvraag en aanbod. Vooralsnog bestaat een magere 5 procent van de reizen in Europa uit busreizen. Als het vliegtuig plaats maakt voor de bus, zullen de reizen vanzelf comfortabeler worden.

Paula Vermaas Amsterdam

Er dreigt na de huidige nog een hittegolf aan te komen, aldus klimaatwetenschapper en statisticus Clair Barnes (5/8). Op basis van onderzoek van ook andere klimaatwetenschappers zegt Barnes: „We zien steeds weer hoe klimaatveranderingen de warme, droge en licht ontvlambare condities scheppen die in hoge mate gunstig zijn voor natuurbranden.”

Dus klimaatveranderingen dragen bij aan de talrijke, bijzonder heftige bosbranden. We weten: CO₂-uitstoot veroorzaakt die klimaatveranderingen zoals de opwarming van de aarde.

Wie met huidige kennis van zaken nog expliciet maatregelen treft die CO₂-uitstoot bevorderen maakt zich schuldig aan – in naam van de generaties na mij – ‘misdaden tegen de menselijkheid’.

Luc Meuwese Den Haag