Elon Musk’ın elektrikli otomobil şirketi Tesla ile uzay ve uydu şirketi SpaceX’i aynı çatı altında toplama ihtimali, bu kez Tesla’nın Çin operasyonunun geleceğini gündeme taşıdı.

Şirket yöneticilerinden olası birleşme öncesinde Çin faaliyetlerini ayrıştıracak seçenekler üzerinde çalışmasının istendiği öne sürüldü. İddia, satıştan bağımsız bir şirket yapısına kadar farklı modelleri kapsarken Musk’tan kısa ve sert bir yanıt geldi.

Tesla danışmanlarının Çin operasyonu için bölünme, satış veya faaliyetlerin kapatılması dahil farklı seçenekleri değerlendirdiği ileri sürüldü. Planın henüz kesinleşmediği, uygulama takviminin bulunmadığı ve seçeneklerin değişebileceği belirtildi.

İddianın ayrıntılarında, Şanghay fabrikasından yapılan ihracatı yönetecek ayrı bir satış şirketi kurulması da bulunuyor. Tesla’nın Çin’deki ofis sistemlerinin diğer ülkelerdeki operasyonlardan ayrılması ve Çin merkezli çalışanların bazı şirket birimlerine doğrudan erişiminin sınırlandırılması da değerlendirilen modeller arasında gösterildi.

Musk ise X hesabından yaptığı paylaşımda haberi “yalan haber” sözleriyle reddetti. Tesla ve SpaceX, Çin operasyonunun satılması veya ayrıştırılması konusunda resmî bir karar, yönetim kurulu açıklaması ya da işlem takvimi yayımlamadı.

Tesla’nın kurulu kapasite verilerine göre Şanghay fabrikası, yılda 950 binden fazla Model 3 ve Model Y üretebiliyor. Tesis, şirketin dünyadaki en yüksek araç üretim kapasitesine sahip fabrikası konumunda bulunuyor.

Şanghay, yalnızca Çin pazarına üretim yapmıyor. Fabrika Avrupa, Kanada ve Asya-Pasifik ülkelerine gerçekleştirilen sevkiyatlarda Tesla’nın başlıca ihracat merkezlerinden biri olarak kullanılıyor.

Çin’de üretilen Model 3 ve yenilenen Model Y araçlarındaki parçaların yüzde 95’inden fazlası yerel tedarikçilerden sağlanıyor. Tesla’nın Çin operasyonu 400’den fazla yerli tedarikçiyle çalışırken bunların 60’tan fazlası şirketin diğer ülkelerdeki fabrikalarına da parça gönderiyor.

Çin’de üretilen Model 3 ve Model Y teslimatları haziranda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24,4 arttı. Şanghay fabrikasının ikinci çeyrekte gerçekleştirdiği satış ve ihracat toplamındaki yükseliş ise yüzde 32,8’e ulaştı.

Tesla’nın Şanghay’daki yatırımları otomobille de sınırlı değil. Şirketin kentte bulunan enerji depolama fabrikasının yıllık kurulu Megapack üretim kapasitesi 20 gigavatsaat seviyesinde bulunuyor.

Olası birleşmenin önündeki temel sorun, iki şirketin Çin ve ABD’deki konumlarının birbirinden büyük ölçüde farklı olması. Tesla, Çin’de tamamı kendisine ait üretim tesisleri işletirken SpaceX, ABD hükümeti ve savunma kurumlarıyla yürüttüğü uydu, fırlatma ve ulusal güvenlik projeleriyle öne çıkıyor.

Tesla ile SpaceX’in birleşmesi halinde Çinli düzenleyicilerin teknoloji aktarımı, veri güvenliği ve SpaceX’in ABD hükümetiyle ilişkileri nedeniyle kapsamlı bir inceleme başlatabileceği değerlendiriliyor. İşlemin ABD tarafında da savunma sözleşmeleri ve Çin bağlantılı üretim ağı bakımından izin süreçleriyle karşılaşması bekleniyor.

Musk, temmuz ayında gerçekleştirilen Tesla yatırımcı görüşmesinde iki şirket arasındaki faaliyet kesişiminin büyüdüğünü söylemiş ve birleşme ihtimalini kesin biçimde dışlamamıştı. Ancak Tesla ile SpaceX arasında resmî bir birleşme görüşmesi veya bağlayıcı anlaşma açıklanmadı.

Yeni iddia, olası birleşmede değerleme ve hissedar onayından önce çözülmesi gereken en büyük sorunun Tesla’nın Çin operasyonu olabileceğini gösteriyor. Bundan sonraki aşamada şirketlerin resmî bildirimleri, Tesla yönetim kurulunun olası kararları ve Şanghay operasyonunun hukuki yapısında değişiklik yapılıp yapılmayacağı izlenecek.