یادداشت؛

راهپیمایی اربعین امروز از یک آیین مذهبی فراتر رفته و به بزرگ‌ترین اجتماع مردمی جهان و بستری کم‌نظیر برای معرفی پیام جهانی عاشورا، تقویت وحدت امت اسلامی، گفت‌وگوی میان ملت‌ها و نمایش ظرفیت‌های تمدنی اسلام تبدیل شده است.

به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، راهپیمایی اربعین در سال‌های اخیر از یک آیین صرفاً مذهبی فراتر رفته و به یکی از بزرگ‌ترین رخدادهای اجتماعی، فرهنگی و تمدنی جهان تبدیل شده است؛ رخدادی که میلیون‌ها انسان از ملیت‌ها، زبان‌ها، فرهنگ‌ها و حتی ادیان مختلف را در یک مسیر مشترک گرد هم می‌آورد. این اجتماع عظیم، ظرفیتی بی‌بدیل برای معرفی پیام جهانی نهضت عاشورا، تقویت همگرایی امت اسلامی و گسترش گفت‌وگوی میان ملت‌ها فراهم کرده است.

اربعین را می‌توان بزرگ‌ترین منبر تبلیغی تاریخ معاصر دانست؛ منبری که مخاطبان آن تنها شیعیان نیستند، بلکه انسان‌هایی از کشورهای گوناگون با پیشینه‌های فرهنگی و مذهبی متفاوت در آن حضور می‌یابند. برخلاف بسیاری از تجمع‌های بزرگ مذهبی جهان که عمدتاً درون‌دینی و محدود به یک جامعه خاص هستند، اربعین مرزهای جغرافیایی، قومی و حتی سیاسی را درنوردیده و به بستری برای همزیستی، همدلی و تعامل ملت‌ها تبدیل شده است.

پیام نهضت امام حسین(ع) نیز ظرفیت چنین جهانی شدنی را دارد. قیام عاشورا صرفاً یک واقعه تاریخی یا متعلق به یک مذهب خاص نیست، بلکه منظومه‌ای از ارزش‌های انسانی همچون عدالت‌خواهی، آزادگی، کرامت انسانی، مبارزه با ظلم، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و دفاع از حقیقت را به نمایش گذاشته است؛ ارزش‌هایی که می‌تواند مخاطب جهانی داشته باشد و پاسخگوی بسیاری از چالش‌های امروز بشریت باشد.

از این منظر، اربعین فرصتی استثنایی برای ارائه «سبک زندگی حسینی» به جهان به شمار می‌آید؛ سبکی که بر پایه توحید، ایثار، خدمت، همبستگی اجتماعی و مسئولیت در برابر سرنوشت انسان‌ها شکل گرفته و می‌تواند به‌عنوان الگویی برای گفت‌وگوی تمدنی و تقویت اخلاق اجتماعی در سطح بین‌المللی معرفی شود.

یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های اربعین، نقش آن در تقویت وحدت جهان اسلام است. حضور مسلمانانی از مذاهب مختلف در کنار یکدیگر، نشان می‌دهد که محبت اهل‌بیت(ع) و آرمان‌های عاشورا می‌تواند زمینه‌ای برای همگرایی امت اسلامی باشد. پیام امر به معروف و نهی از منکر امام حسین(ع) نیز محدود به یک مذهب یا قوم خاص نیست، بلکه دعوتی فراگیر به اصلاح جامعه، مقابله با ظلم و احیای ارزش‌های الهی برای همه مسلمانان و بلکه همه آزادگان جهان است.

از سوی دیگر، اربعین می‌تواند به یک میدان بزرگ تبادل تجربه میان ملت‌های اسلامی تبدیل شود. میلیون‌ها زائر که از ده‌ها کشور راهی کربلا می‌شوند، هر یک حامل بخشی از واقعیت‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی جوامع خود هستند. این اجتماع عظیم، فرصتی کم‌نظیر برای شناخت ظرفیت‌ها، مسائل و دغدغه‌های جهان اسلام فراهم می‌کند و می‌تواند الهام‌بخش طراحی راهبردهای فرهنگی، اجتماعی و رسانه‌ای در سطح امت اسلامی باشد.

با این حال، بهره‌گیری از این ظرفیت عظیم نیازمند نگاهی فراتر از برنامه‌ریزی‌های خدماتی و اجرایی است. اربعین باید به‌عنوان یک فرصت تمدنی و رسانه‌ای مورد توجه قرار گیرد؛ فرصتی برای تولید گفتمان، تقویت دیپلماسی مردمی، روایت صحیح از اسلام، مقابله با اسلام‌هراسی و معرفی چهره حقیقی فرهنگ مقاومت، ایثار و خدمت به افکار عمومی جهان.

بی‌تردید، اگر این ظرفیت عظیم با برنامه‌ریزی فرهنگی، رسانه‌ای و بین‌المللی همراه شود، اربعین می‌تواند به یکی از مهم‌ترین کانون‌های شکل‌دهنده گفت‌وگوی جهانی درباره ارزش‌های انسانی و اسلامی تبدیل شود؛ رخدادی که نه‌تنها حافظ هویت امت اسلامی است، بلکه پیام عدالت، آزادگی و کرامت انسانی را به گوش جهانیان می‌رساند و افق‌های تازه‌ای را پیش روی تعامل ملت‌ها و تمدن‌ها می‌گشاید.