Ponad 10 tysięcy nadmiarowych zgonów – to tragiczny bilans rekordowej fali upałów, która przetoczyła się przez Europę pod koniec czerwca. Najbardziej ucierpiały osoby starsze, po 65. roku życia.

Ponad 10 tys. nadmiarowych zgonów w Europie po rekordowej fali upałów /Shutterstock

Według danych opublikowanych przez projekt EuroMOMO, monitorujący śmiertelność w Europie, europejskie państwa zgłosiły aż 10 650 nadmiarowych zgonów w ciągu ostatniego tygodnia czerwca. Co szczególnie niepokojące, ponad 9 tysięcy z tych przypadków dotyczyło osób powyżej 65. roku życia.

EuroMOMO, współpracujący z Europejskimi Centrami Zapobiegania i Kontroli Chorób oraz Światową Organizacją Zdrowia, podkreśla, że tak wysoki wzrost śmiertelności o tej porze roku jest zjawiskiem niezwykłym. Zazwyczaj podobne skoki notowane są w miesiącach zimowych, gdy Europę nawiedzają epidemie grypy lub inne sezonowe choroby. Tym razem jednak, jak zauważa agencja Reutera, wyraźny wzrost liczby zgonów pojawił się w ostatnim tygodniu czerwca, czyli w szczytowym okresie fali upałów, która dotknęła m.in. Wielką Brytanię, Hiszpanię, Francję i inne kraje.

Dramatyczne skutki ekstremalnych temperatur

Wysokie temperatury mogą być zabójcze, zwłaszcza dla osób starszych i cierpiących na przewlekłe schorzenia. Upały prowadzą do udarów cieplnych, a także pogarszają stan zdrowia osób z chorobami sercowo-naczyniowymi czy układu oddechowego. 

„Wystąpienie takiego nadmiaru o tej porze roku jest niezwykłe. To bardzo wysoka liczba (...) Trudno wytłumaczyć tę wysoką nadmierną śmiertelność czymś innym niż ekstremalnymi upałami” – komentuje Lasse Vestergaard, lekarz z duńskiego Instytutu Statens Serum, gdzie działa EuroMOMO.

Dane analizowane przez EuroMOMO pochodzą z oficjalnych państwowych statystyk dotyczących śmiertelności w 27 krajach europejskich. Uwzględniają wszystkie zgony zarejestrowane w tygodniu od 22 do 28 czerwca, niezależnie od ich bezpośredniej przyczyny. Jednak eksperci nie mają wątpliwości, że to właśnie upały były głównym czynnikiem, który doprowadził do tak dramatycznego wzrostu liczby zgonów.

Francja i Belgia na czele tragicznego rankingu

Chociaż EuroMOMO nie opublikował szczegółowych danych dotyczących liczby zgonów w poszczególnych krajach, wskazał, że Francja i Belgia były jedynymi państwami w Europie, które w ostatnim tygodniu czerwca odnotowały „bardzo wysoki nadmiar” zgonów. To właśnie tam fala upałów okazała się najbardziej śmiercionośna.

Według naukowców, zmiany klimatu wywołane działalnością człowieka sprawiają, że fale upałów stają się coraz częstsze i bardziej intensywne. Coraz wyższe temperatury nie tylko wpływają na komfort życia, ale także bezpośrednio zagrażają zdrowiu i życiu milionów Europejczyków.

„To nie jest już odległa przyszłość, to dzieje się tu i teraz” – alarmują eksperci.

Co dalej? Potrzebne działania i edukacja

Tragiczne statystyki z końca czerwca są poważnym sygnałem ostrzegawczym dla władz i społeczeństwa. Konieczne są nie tylko działania na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, ale także skuteczna edukacja społeczeństwa na temat zagrożeń związanych z upałami oraz wdrożenie systemów ostrzegania i wsparcia dla najbardziej narażonych grup.