نصیری:

پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور، با تشریح روند پژوهش و تولید محتوای انتقادی درباره موج کره‌ای، از خلأ جدی محتوای علمی در این حوزه خبر داد و با تأکید بر ضرورت روشنگری و آگاهی‌بخشی، گفت: مهم‌ترین راهبرد برای مواجهه با این پدیده فرهنگی، تولید محتوای پژوهشی، آموزش و تقویت قدرت تحلیل نسل نوجوان و جوان است.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، محمدجواد نصیری، پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور، در آیین رونمایی از کتاب «نقد و بررسی موج کره‌ای»، با اشاره به روند فعالیت‌های این مجموعه در حوزه روشنگری اظهار داشت: مبنای همه فعالیت‌های ما «رصد» و «آسیب‌شناسی» است؛ به این معنا که ابتدا مسائل و آسیب‌های فرهنگی را به‌صورت دقیق شناسایی می‌کنیم، سپس بر اساس خلأهای موجود وارد عرصه پژوهش و تولید محتوا می‌شویم و در نهایت تلاش می‌کنیم این محتوا را در عرصه‌های مختلف فرهنگی، تبلیغی و آموزشی به کار بگیریم.

وی با اشاره به فعالیت‌های انجام‌شده درباره موج کره‌ای ابراز داشت: پس از بررسی‌های میدانی به این نتیجه رسیدیم که این حوزه از یک سو با آسیب‌های قابل توجهی روبه‌رو است و از سوی دیگر، از نظر محتوای تحلیلی و انتقادی با خلأ جدی مواجه است؛ از همین رو پژوهش در این زمینه را در اولویت قرار دادیم.

این پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور با بیان اینکه محتوای تولیدشده صرفاً در قالب یک پژوهش باقی نماند، خاطرنشان کرد: این محتوا در اختیار سخنرانان و مبلغان قرار گرفت تا در مساجد، هیئت‌ها و محافل فرهنگی مورد استفاده قرار گیرد. همچنین خود ما نیز در جلسات پرسش و پاسخ و فعالیت‌های تبلیغی چهره‌به‌چهره از آن بهره بردیم. علاوه بر این، دوره‌های آموزشی با موضوع نقد موج کره‌ای برگزار شد، در نمایشگاه‌های فرهنگی از این محتوا استفاده کردیم، گزارش‌های راهبردی برای مدیران و مسئولان تهیه شد و بخشی از مطالب نیز در قالب مقالات علمی و پژوهشی برای جامعه نخبگانی منتشر شد.

وی ضمن تأکید بر اینکه خروجی این فعالیت‌ها تنها به انتشار مقاله محدود نشد، اظهار داشت: مجموعه مطالب پس از بازنویسی، تکمیل و ارزیابی توسط دو تن از اساتید، در قالب کتاب منتشر شد تا بخشی از خلأ محتوایی موجود در این حوزه جبران شود.

نصیری با بیان اینکه این شیوه فعالیت تنها به موضوع موج کره‌ای اختصاص ندارد، یادآور شد: در سایر موضوعات نیز همین الگو را دنبال می‌کنیم؛ یعنی ابتدا رصد و آسیب‌شناسی انجام می‌شود، سپس پژوهش و تولید محتوا صورت می‌گیرد و در ادامه، این محتوا در عرصه‌های تبلیغی، آموزشی، نمایشگاهی و پژوهشی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نهایت نیز تلاش کرده‌ایم این تولیدات به درس‌نامه‌های آموزشی تبدیل شوند؛ از جمله درس‌نامه نقد انجمن حجتیه و سایر موضوعات مشابه.

وی درباره انگیزه ورود به موضوع موج کره‌ای اظهار داشت: زمانی که این موضوع را بررسی کردیم، مشاهده شد با وجود گستردگی آسیب‌ها، محتوای نقدی مناسبی در این زمینه وجود ندارد. یعنی به سراغ موضوعی رفتیم که با وجود اهمیت، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. از همین رو تلاش کردیم این خلأ را پوشش دهیم.

این پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور با اشاره به روش تحقیق کتاب ابراز داشت: در این پژوهش از روش مردم‌نگاری مجازی استفاده کردیم. صفحات، کانال‌ها و گروه‌های مرتبط با موج کره‌ای را در فضای مجازی به‌صورت میدانی بررسی کردیم و نحوه ارتباط کاربران، الگوهای رفتاری، نوع تعاملات و آثار این فضا بر مخاطبان را مورد مطالعه قرار دادیم. همچنین با معلمان، دبیران، مشاوران مدارس، اساتید دانشگاه و مسئولانی که با آسیب‌های ناشی از این پدیده مواجه بودند، گفت‌وگو کردیم و در کنار مطالعات کتابخانه‌ای، مجموعه این یافته‌ها مبنای تدوین کتاب قرار گرفت.

وی با اشاره به بازخوردهای رسانه‌ای این پژوهش خاطرنشان کرد: در همان سال‌های ابتدایی که پژوهش درباره موج کره‌ای را آغاز کرده بودیم، بخشی از تولیدات خود را در فضای مجازی منتشر می‌کردیم. بعدها یکی از مدیران رسانه ملی ضمن قدردانی از این فعالیت‌ها تصریح کرد که در این حوزه با خلأ جدی محتوای انتقادی مواجه هستند و برای همکاری در این زمینه اعلام آمادگی کرد که این موضوع نشان‌دهنده اثرگذاری این فعالیت‌ها در فضای رسانه‌ای بود.

وی با اشاره به ابعاد امنیت فرهنگی این پدیده اظهار داشت: با توجه به همسویی سیاست‌های رسمی کره جنوبی با ایالات متحده و مواضع این کشور در قبال جمهوری اسلامی ایران، نمی‌توان احتمال بهره‌برداری از ظرفیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای این جریان برای اعمال فشارهای اجتماعی و فرهنگی را نادیده گرفت.

این پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور ضمن تأکید بر اینکه نقد موج کره‌ای تنها به ایران اختصاص ندارد، یادآور شد: کشورهایی مانند چین نیز سال‌هاست نسبت به این پدیده هشدار داده‌اند و محدودیت‌هایی برای گسترش آن در نظر گرفته‌اند. برخی پژوهشگران خارجی نیز معتقدند محصولات موج کره‌ای به دلیل ویژگی‌های اعتیادآور خود، زمینه نفوذ فرهنگی را در کشورهای مختلف فراهم می‌کنند؛ موضوعی که آثار آن در ایران نیز به‌وضوح قابل مشاهده است.

وی با اشاره به مهم‌ترین آسیب‌های محتوایی این جریان اظهار داشت: بسیاری از فیلم‌ها و سریال‌های کره‌ای در کنار سرگرمی، مفاهیمی همچون تناسخ، آموزه‌های بودایی، برخی باورهای مسیحی، معنویت‌های نوظهور و در سال‌های اخیر، مباحث مرتبط با همجنس‌گرایی و سبک زندگی غربی را به‌صورت غیرمستقیم ترویج می‌کنند و برخی آثار نیز با استفاده از قالب طنز، این مفاهیم را برای مخاطب عادی‌سازی می‌کنند.

نصیری با اشاره به فعالیت موج کره‌ای در حوزه مد و پوشش خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده است که این جریان به‌صورت تدریجی عمل می‌کند؛ ابتدا با محصولات به ظاهر خنثی وارد می‌شود و سپس سایر مؤلفه‌های فرهنگی و سبک زندگی خود را ترویج می‌کند.

وی همچنین با اشاره به پیامدهای روان‌شناختی این پدیده اظهار داشت: کاهش رضایت از زندگی، شکل‌گیری سندرم پرستش سلبریتی، وابستگی شدید به آیدل‌ها، خشونت کلامی میان هواداران، پدیده شیفتینگ و شکل‌گیری زیست خیالی با شخصیت‌های مشهور کره‌ای از جمله آسیب‌هایی است که توسط مشاوران و روان‌شناسان نیز مورد توجه قرار گرفته و حتی در برخی موارد، بر فرآیند ازدواج و تشکیل خانواده نیز اثر منفی گذاشته است.

این پژوهشگر حوزه معنویت‌های نوظهور با اشاره به بررسی واکنش هواداران موج کره‌ای در جریان جنگ دوازده‌روزه اظهار داشت: بخش قابل توجهی از این افراد نسبت به مسائل ملی و انقلابی رویکردی خنثی یا بی‌تفاوت داشتند و این مسئله یکی از مهم‌ترین پیامدهای شکل‌گیری فرهنگ هواداری است که می‌تواند تعلقات هویتی نسل نوجوان را از ارزش‌های ملی و دینی به سمت الگوهای رسانه‌ای خارجی سوق دهد.

وی در پایان با تأکید بر ضرورت مواجهه فرهنگی با این پدیده خاطرنشان کرد: مهم‌ترین راهبرد در برابر موج کره‌ای، برخوردهای صرفاً سلبی نیست، بلکه باید با روشنگری، آگاهی‌بخشی، تولید محتوای علمی و تقویت قدرت تحلیل نسل جوان، زمینه مواجهه صحیح با این جریان فرهنگی را فراهم کرد.