• Tylko w ubiegłym roku globalne inwestycje w czystą energię sięgnęły 2 bilionów dolarów, a 90 proc. projektów w tym obszarze jest już tańszych niż najtańsze paliwa kopalne. To już nie tylko kwestia ekologii. To po prostu ekonomia - mówi Niclas Svenningsen z UNFCCC podczas konferencji PRECOP, poprzedzającej szczyt klimatyczny w Belem.

• UNFCCC, czyli Ramowa Konwencja Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu – to kluczowa instytucja ONZ odpowiedzialna za globalne negocjacje klimatyczne i koordynację realizacji Porozumienia Paryskiego.

• Przedstawiciel UNFCCC w rozmowie z WNP mówi o tym, dlaczego COP30 w brazylijskim Belém może być momentem przełomowym: to już nie czas na deklaracje, ale na realne działanie.

Rozpoczynający się 10 listopada szczyt klimatyczny COP 30 w Belém ma być przełomem – momentem, w którym świat wreszcie przejdzie od słów do czynów.

Tak zapowiadał podczas konferencji PRECOP Niclas Svenningsen, menedżer w Sekretariacie Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatu (UNFCCC). To poprzedzające brazylijski szczyt wydarzenie, które odbyło się 1-2 października w Katowicach, było prologiem do kolejnej fazy negocjacji klimatycznych.

Jak podkreślał w studiu WNP Svenningsen, świat wciąż nie jest na właściwej ścieżce, jeśli chodzi o ograniczenie zmian klimatu.

- Nauka bardzo wyraźnie mówi nam, jakie redukcje emisji są potrzebne, by utrzymać wzrost temperatury poniżej 1,5 stopnia Celsjusza. Ale tego poziomu wciąż nie osiągnęliśmy - zaznacza.

COP30 w Brazylii ma być więc nie kolejnym spotkaniem pełnym deklaracji, lecz punktem zwrotnym, w którym kluczowe stanie się wdrażanie istniejących porozumień i podnoszenie ambicji państw.

- Nie szukamy już nowych decyzji. Teraz liczy się działanie – wdrożenie i realizacja tego, do czego kraje już się zobowiązały - podkreśla przedstawiciel UNFCCC.

Według niego kluczowym zadaniem COP30 będzie ocena, jak państwa w praktyce realizują swoje plany redukcji emisji, i jak można przyspieszyć ten proces, by globalna transformacja energetyczna nie zatrzymała się w połowie drogi.

W rozmowie z WNP Svenningsen odnosi się także do obaw europejskich przedsiębiorstw, dla których transformacja klimatyczna oznacza ogromne nakłady inwestycyjne.

- Tak, to koszt – ale wszystko zależy, z czym go porównamy. Dziś płacimy miliardy na subsydia dla paliw kopalnych. Jeśli więc mówimy o kosztach transformacji, musimy pamiętać, że brak działań będzie znacznie droższy - tłumaczy.

Ekspert przypomina, że tylko w ubiegłym roku globalne inwestycje w czystą energię sięgnęły 2 bilionów dolarów, a 90 proc. projektów w tym obszarze jest już tańszych niż najtańsze paliwa kopalne.

- To już nie tylko kwestia ekologii. To po prostu ekonomia - mówi Svenningsen.

COP30 będzie trzydziestym szczytem klimatycznym ONZ. Jak przyznaje przedstawiciel UNFCCC, przez te trzy dekady świat przeszedł ogromną zmianę w sposobie myślenia.

- Na początku wielu uważało, że człowiek nie ma wpływu na klimat. Dziś jest powszechna akceptacja nauki i świadomość, że mamy obowiązek działać - mówi Svenningsen.

Choć niektóre rządy – jak Stany Zjednoczone – nadal przejawiają sceptycyzm, globalny trend jest jednoznaczny.

W tym roku niemal 200 państw członkowskich UNFCCC przesłało zaktualizowane krajowe plany działań klimatycznych, w których widać wyraźny wzrost ambicji.

Coraz częściej są to nie tylko strategie środowiskowe, ale także plany rozwoju gospodarczego, łączące cele klimatyczne z innowacjami i miejscami pracy.

Wśród przykładów nowych trendów Svenningsen wskazuje Chiny.
Podczas otwarcia Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku prezydent Xi Jinping ogłosił, że kraj bezwarunkowo zmniejszy emisje o 7-10 procent w ciągu najbliższej dekady.

- Ktoś może powiedzieć, że to niewiele, ale jeśli weźmiemy pod uwagę, że gospodarka nadal rośnie, a mimo to emisje spadają – to bardzo silny sygnał dla świata - komentuje.

To przykład, że możliwe jest pogodzenie wzrostu gospodarczego z redukcją emisji – cel, który jeszcze kilka lat temu wydawał się sprzeczny.

Zdaniem Svenningsena, brazylijski szczyt nie przyniesie jednej wielkiej decyzji, ale raczej demonstrację globalnej mobilizacji i gotowości do współpracy.

Najważniejsze wydarzenia poprzedzą sam COP30 – m.in. Szczyt Liderów Świata oraz inicjatywa Mutirão, promowana przez brazylijską prezydencję, której celem jest zjednoczenie wszystkich stron – państw, sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego – wokół wspólnych celów klimatycznych.

- Chodzi o to, by pokazać, że możemy działać razem – nie tylko rządy, ale też biznes i społeczeństwo. To właśnie będziemy podkreślać w Belém - zapowiada Svenningsen.

COP 30 w Belém będzie jednym z najważniejszych momentów w globalnej polityce klimatycznej od czasów porozumienia paryskiego.

Po raz pierwszy w historii szczyt odbędzie się w Ameryce Południowej, w kraju, który sam stoi przed ogromnymi wyzwaniami związanymi z ochroną Amazonii i zrównoważonym rozwojem.

Dla Svenningsena to symboliczne – bo właśnie tam, w Brazylii, świat ma zrozumieć, że czas obietnic się skończył.

– Nie oczekujemy nowych deklaracji. Oczekujemy działania – wdrażania, współpracy i odpowiedzialności - podsumowuje przedstawiciel UNFCCC.

Niclas Svenningsen jest menedżerem w Sekretariacie UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change), odpowiedzialny za wdrażanie inicjatyw i partnerstw wspierających realizację globalnych celów klimatycznych. Wcześniej był m.in. dyrektorem programów w UN Environment i współtwórcą agendy działań dla sektora prywatnego w ramach COP.