Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να επαναφέρει τις σχέσεις της με την Τουρκία σε πιο λειτουργική βάση, αξιοποιώντας τη γεωπολιτική συγκυρία και τις αυξημένες ανάγκες συνεργασίας σε ζητήματα ασφάλειας, οικονομίας, ενέργειας και μεταναστευτικού.Οι δύο διαδοχικές επισκέψεις κορυφαίων αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην Άγκυρα, μέσα σε διάστημα λίγων ημερών, επιβεβαιώνουν ότι οι Βρυξέλλες επιταχύνουν την πολιτική της «επανασύνδεσης» με την Τουρκία, ενώ στο επίκεντρο βρίσκεται και η προετοιμασία της επικείμενης Συνόδου του ΝΑΤΟ.

«Στρατηγικός στόχος η ένταξη στην ΕΕ»

Ο Υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί έναν από τους στρατηγικούς στόχους της χώρας τονίζοντας παράλληλα ότι ο Πρόεδρος της Τουρκίας είχε επιδείξει ισχυρή πολιτική βούληση για την επίτευξη του στόχου αυτού ήδη από την αρχή. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ αποκτούν δυναμική προς μια ολοένα και πιο εποικοδομητική κατεύθυνση και εξέφρασε την ικανοποίησή του για τις επαφές και τα εποικοδομητικά βήματα που σημειώνονται σε όλα τα επίπεδα.

Υπενθυμίζεται πώς στις 30 Ιουνίου, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας, Κάγια Κάλας, επισκέφθηκε την Άγκυρα συνοδευόμενη από την επίτροπο Διεύρυνσης Μάρτα Κος και τον επίτροπο Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ. Η ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία είχε συναντήσεις με τον πρόεδρο και τον υπουργό Εξωτερικών της γείτονος, με τις συνομιλίες να επικεντρώνονται στις ευρωτουρκικές σχέσεις, την περιφερειακή ασφάλεια, τη μετανάστευση, την ενέργεια και την προετοιμασία της Συνόδου του ΝΑΤΟ.

Σε κοινή ανακοίνωση μετά τη συνάντηση του Χακάν Φιντάν με την ευρωπαϊκή αντιπροσωπεία, οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν τη βούλησή τους να ενισχύσουν τη συνεργασία σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από την οικονομία και την ασφάλεια έως την εξωτερική πολιτική και τη διαχείριση του μεταναστευτικού. Παράλληλα, εκφράστηκε στήριξη στις προσπάθειες του ΟΗΕ για την επανέναρξη της διαδικασίας επίλυσης του Κυπριακού.

Η συνέχεια της ευρωπαϊκής κινητικότητας δίνεται με την επίσκεψη του επιτρόπου Οικονομίας και Παραγωγικότητας, Βάλντις Ντομπρόβσκις, σήμερα και αύριο, στο πλαίσιο του δεύτερου Διαλόγου Υψηλού Επιπέδου ΕΕ-Τουρκίας για την Οικονομία μετά την επανεκκίνησή του το 2025.

Ο Ευρωπαίος επίτροπος θα συναντηθεί με τον υπουργό Οικονομικών της Τουρκίας Μεχμέτ Σιμσέκ, ενώ στην ατζέντα περιλαμβάνονται συζητήσεις για τη γεωπολιτική σταθερότητα, την οικονομική ασφάλεια, το εμπόριο, τις επενδύσεις και τη συμμετοχή διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών στην τουρκική οικονομία.

Η επίσκεψη εντάσσεται στην αναθεωρημένη ατζέντα επαναπροσέγγισης που υιοθέτησαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες το 2024, με στόχο τη σταδιακή αποκατάσταση των διαύλων συνεργασίας με την Άγκυρα.

Η στρατηγική διάσταση της επαναπροσέγγισης

Η χρονική σύμπτωση των δύο επισκέψεων δεν θεωρείται τυχαία. Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να συνδυάσουν την πολιτική διάσταση της ασφάλειας με την οικονομική συνεργασία σε μια περίοδο αυξημένης διεθνούς αστάθειας.

Η Άγκυρα παραμένει χώρα με στρατηγική σημασία για το ΝΑΤΟ, διαθέτοντας τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό της Συμμαχίας και σημαντική αμυντική βιομηχανία. Παράλληλα, η συνεργασία στο μεταναστευτικό και στην ενεργειακή ασφάλεια εξακολουθεί να αποτελεί βασική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με το Reuters, ΗΠΑ και ΕΕ εμφανίζονται σήμερα περισσότερο προσηλωμένες στη στρατηγική συνεργασία με την Τουρκία, περιορίζοντας τη δημόσια κριτική για ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τη στιγμή που η Άγκυρα επιχειρεί να αναβαθμίσει τον ρόλο της μέσω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Η Άγκυρα επιμένει στην ευρωπαϊκή προοπτική

Ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επανέλαβε ότι η πλήρης ένταξη της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί στρατηγικό στόχο της κυβέρνησης Ερντογάν. Όπως δήλωσε, οι σχέσεις με τις Βρυξέλλες αποκτούν νέα δυναμική, ενώ οι διάλογοι υψηλού επιπέδου έχουν επανεκκινήσει σε κρίσιμους τομείς, όπως η οικονομία, το εμπόριο, η ασφάλεια, η μετανάστευση και η εξωτερική πολιτική.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη επαναφέρει μέρος των δραστηριοτήτων της στην Τουρκία, στοιχείο που, σύμφωνα με την Άγκυρα, αποτυπώνει τη σταδιακή αποκατάσταση της συνεργασίας.

Η ελληνική οπτική

Από ελληνικής πλευράς, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε μέσω του ΣΚΑΪ ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» με την Τουρκία έχει αποδώσει συγκεκριμένα αποτελέσματα, κυρίως στη σημαντική μείωση των μεταναστευτικών ροών, στην ελαχιστοποίηση των παραβιάσεων του Εθνικού Εναέριου Χώρου και στην ενίσχυση των οικονομικών σχέσεων.

«Η επιχείρηση, η οποία έχει γίνει έτσι ώστε να έχουμε μια περισσότερο λειτουργική σχέση με την Τουρκία, είναι, κατά την άποψή μου, μια ωφέλιμη εθνικά πολιτική», τόνισε.

Ωστόσο, τα βασικά ζητήματα που χωρίζουν τις δύο χώρες, με κυριότερο την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, παραμένουν ανοικτά. Όπως τόνισε, η Ελλάδα έχει ενισχύσει τη θέση της, την άμυνά της και «ουσιαστικά να γίνεται πάροχος ασφαλείας για την ευρύτερη περιοχή».

Η Αθήνα δεν αναμένει αλλαγή των πάγιων τουρκικών θέσεων, με τον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας να επαναλαμβάνει πως ο διάλογος δεν συνεπάγεται υποχώρηση από τις εθνικές θέσεις.

«Ενόσω η γαλάζια πατρίδα, οι γκρίζες ζώνες, το αίτημα αποστρατιωτικοποίησης υπήρχαν εδώ και δεκαετίες, σήμερα η Ελλάδα μπορεί να αντιπαραβάλλει νομικά επιχειρήματα, τα οποία δεν είχε ποτέ», τόνισε.

Η Ελλάδα, όπως σημείωσε, αξιοποιεί τις ισχυρές στρατηγικές συμμαχίες της και την ενισχυμένη αποτρεπτική της ισχύ, ενώ ταυτόχρονα προωθεί σταθερά τα εθνικά της συμφέροντα.