Mieszkańcy terenów pogórniczych "muszą wiedzieć, że Unia Europejska o nich nie zapomniała" - mówił prof. Jerzy Buzek podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Z kolei Alicja Krzemień, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Węgla Kamiennego i Brunatnego podkreśliła, że "najważniejszym efektem transformacji energetycznej będzie to, że nasze dzieci tu zostaną, wiążąc swoją zawodową i rodzinną przyszłość z naszym regionem".
Mieszkańcy terenów pogórniczych "muszą wiedzieć, że Unia Europejska o nich nie zapomniała" - mówił prof. Jerzy Buzek podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego. Z kolei Alicja Krzemień, prezydent Europejskiego Stowarzyszenia Węgla Kamiennego i Brunatnego podkreśliła, że "najważniejszym efektem transformacji energetycznej będzie to, że nasze dzieci tu zostaną, wiążąc swoją zawodową i rodzinną przyszłość z naszym regionem".
Zdaniem prof. Jerzego Buzka, byłego premiera i przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w latach 2009-2012, mieszkańcy regionów najbardziej zagrożonych skalą transformacji energetycznej oraz odchodzeniem od węgla "muszą wiedzieć, że Unia Europejska o nich nie zapomniała".
- Taka idea została zapisana w prawie europejskim i towarzyszyła utworzeniu ponad 6 lat temu Funduszu Sprawiedliwej Transformacji - przypominał prof. Buzek podczas sesji poświęconej transformacji wybranych regionów w krajach UE w ramach odbywającego Katowicach od 22 do 24 kwietnia XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego (EEC 2026).
Regiony wymagające głębokiej transformacji należy otoczyć szczególną opieką. Oczywiście ta transformacja jest najtrudniejsza w regionach górniczych, ale nie tylko. Tych regionów górniczych jest w Europie ponad 40, a oprócz nich jest jeszcze około dziesięć regionów, które mają przemysł ciężki, ale niekoniecznie górnictwo
- mówił Jerzy Buzek.
I dodał: - Od wielu miesięcy powtarzamy, że dzisiaj głównym hasłem już nie jest Zielony Ład. Oczywiście nie rezygnujemy z niego. To nadal program obowiązujący w ramach prawa europejskiego. Natomiast doskonale wiemy, że w obecnych okolicznościach geopolitycznych nasze priorytety się zmieniły.
- Dzisiaj kluczowa staje się konkurencyjność gospodarki i jej odporność - zaznaczył Jerzy Buzek.
Zastrzegał równocześnie, że podstawą formułowania wszystkich programów restrukturyzujących przemysł w regionach poddawanych transformacji energetycznej jest budowanie wśród ich mieszkańców przekonania, że to oni są najważniejszym podmiotem tych zmian, że transformacja przeprowadzania jest z ich realnym udziałem.
Transformacja terenów pogórniczych w województwie śląskim ciągle trwa. Ten proces jest bardzo trudny. Uważam, że nadal jesteśmy na początku drogi, jeżeli chodzi o wdrażanie najważniejszych zmian
- podkreślała prof. Alicja Krzemień, prezydent Europejskiego Stowarzyszenie Węgla Kamiennego i Brunatnego - Euracoal, kierownik pracowni oceny ryzyka i bezpieczeństwa w przemyśle w Głównym Instytucie Górnictwa.
- Czeka nas zamknięcie kolejnych kilku kopalń (zgodnie z umową społeczną ostateczne wygaszenie polskich kopalń węgla kamiennego nastąpi do 2049 r. - red.). Nastąpią zwolnienia pracowników tych zakładów. Dlatego powinniśmy wyciągać wnioski z doświadczeń innych regionów Europy, które przeszły tę trudną drogę - wskazywała prof. Krzemień.
Zaznaczyła, że same odprawy pieniężne wypłacane osobom odchodzącym z kopalń i szkolenia dla byłych górników "nie oznaczają, że sprawa została załatwiona". Szefowa Euracoal podkreślała, że jednym z kluczowych celów transformacji terenów poprzemysłowych jest tworzenie nowych, atrakcyjnych miejsc pracy.
Jako osiągnąć ten cel? Jak zwracała uwagę ekspertka problem tkwi w tym, że nie ma jednego rozwiązania, które pasowałoby do każdego regionu czy miasta.
To oczywiste, że Katowice pod wieloma względami różnią się chociażby od Pszowa
- dodała Alicja Krzemień.
Katowice są często przywoływane jako przykład udanej, mocno dofinansowanej ze środków Unii Europejskiej transformacji terenów w centrum miasta po byłych kopalniach "Katowice" i "Kleofas".
Z kolei we wspomnianym Pszowie po zamknięciu zakończeniu w 2012 r. wydobycia węgla w tamtejszej kopalni "Anna" dopiero teraz rusza projekt rewitalizacji gruntów po tym zakładzie.
Dla mnie jako mieszkanki Katowic i województwa śląskiego najważniejsze jest to, żeby nasze dzieci chciały tu zostać korzystając właśnie z efektów transformacji, pozwalających wiązać młodym ludziom swoją zawodową oraz rodzinną przyszłość z naszym regionem
- mówiła prof. Krzemień.
Wskazywała, że są już pierwsze pozytywne skutki dotychczas realizowanych przedsięwzięć transformacyjnych.
- Śląsk znowu jest postrzegany jako jeden z najlepiej rozwijających się regionów naszego kraju. Biorąc pod uwagę rosnące ceny mieszkań obserwujemy, że ludzie nie tylko chcą tu mieszkać, ale też wiążą z województwem śląskim swoją przyszłość w najbliższej perspektywie - podsumowała prof. Alicja Krzemień.
* * *
Podczas sesji EEC 2026 pt. "Regiony w transformacji" swoimi doświadczeniami dotyczącymi przebiegu procesu transformacji energetycznej dzielili się eksperci z Polski, Hiszpanii, Francji, Wielkiej Brytanii i Ukrainy. Kolejne relacje z tej debaty - już wkrótce w Portalu Samorządowym.

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.