Kuraklık, artan üretim maliyetleri ve tarım politikaları nedeniyle Ege Bölgesi’nde ürün desenindeki değişim hızlanırken Çiftçi-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, çiftçilerin artık kendi tercihleriyle değil, ekonomik zorunluluklar nedeniyle üretim yaptığını söyledi. Erdem, destekleme politikalarının da üreticiyi yönlendirdiğini belirterek “Bölge bölge belirlediler. ‘Siz orada hangi ürünü ekerseniz destekleme alabilirsiniz’ dediler. Çiftçiler de destekleme alabilmek için o bölgede ekilmesi gereken ürünleri ekmeye çalışıyor. Aslında problemin kendisi, şirketlerin isteği doğrultusunda bizim tarım arazilerimizin hazırlanması anlamını taşıyor” dedi. 

Son yıllarda çiftçilerin belirli ürünleri terk edip başka ürünlere yöneldiğine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdem, bunun planlı bir dönüşümden çok ekonomik çıkmazın sonucu olduğunu ifade etti. “Ne ekerlerse kazanamadıkları için bırakıyorlar, başka ürünü deniyorlar” diyen Erdem, üreticinin her sezon yeni bir umutla ekim yaptığını ancak çoğu zaman maliyetini dahi karşılayamadığını söyledi. Çiftçiler arasında yaygın bir sözü hatırlatan Erdem, “Bir laf vardır, ‘Çiftçinin karnına karpuz kabuğu kaçırmışlar, otuz tane gelecek yıl çıkmış.’ Her sene başka bir ürünü umutla ekiyorlar. Ama o umudun sonunda maliyetini bile karşılayamayacak duruma düşüyorlar” ifadelerini kullandı. 

Üreticilerin ürün seçiminde en önemli kriterin geçen yıl para kazandıran ürün olduğunu belirten Erdem, “Geçen sene kazanan ürünü ekmeye çalışıyorlar. Örneğin, bu sene soğan para ettiyse seneye de soğan para eder diye ekiyorlar. Birçok çiftçi aynı şeyi düşündüğü için bu kez ürün para etmiyor” diye konuştu. Kuraklığın yeraltı su kaynakları üzerindeki etkisine de değinen Erdem, su seviyelerinin her geçen yıl daha da düştüğünü söyledi. 

Bölgelere göre değişmekle birlikte geçmişte yüzeye yakın olan suya artık çok daha derinlerden ulaşıldığını belirten Erdem, “Geçmişte 10 metreden çıkan su, bugün 150-200 metreden çıkarılıyor. Bölgeye göre değişiyor, kesin bir rakam vermek mümkün değil. Ama gerçek şu ki çiftçiler her yıl daha derinden su çekmek zorunda kalıyor. Bu da taban suyunun çok aşağıya inmesine neden oluyor ve kuraklıktan ürünler daha fazla etkileniyor” dedi. Devlet desteklerinin üreticinin yaşadığı sorunları çözmekten uzak olduğunu savunan Erdem, sulama yatırımları, elektrik desteği ve teşviklere ilişkin değerlendirmesinde ise mevcut uygulamaların yetersiz kaldığını ifade etti. Erdem, “Bu destekler zaten çiftçinin ihtiyacını karşılayacak düzeyde olmadığı için hiçbir işe yaramıyor aslında” dedi.