Sztuczna inteligencja odczytała tajny list wojskowy z czasów wojen napoleońskich, którego sens przez ponad dwa wieki pozostawał nieuchwytny dla historyków i kryptologów. Zaawansowany model AI potrzebował zaledwie sześciu godzin, aby złamać skomplikowany szyfr i ujawnić strategiczne instrukcje z 1809 roku.

Pomnik Napoleona Bonaparte w Waterloo na zdjęciu ilustracyjnym /Shutterstock

W 1809 roku Europa stała u progu wojny. Francja, pod wodzą Napoleona, przygotowywała się do konfliktu z Austrią. W tych burzliwych czasach kluczową rolę odgrywała komunikacja wojskowa, a jej bezpieczeństwo zapewniały skomplikowane szyfry. Jeden z takich dokumentów, napisany na rozkaz Napoleona, przez ponad 200 lat pozostawał nieodszyfrowany, stanowiąc wyzwanie dla historyków i kryptologów.

List, który nie był bezpośrednio autorstwa Napoleona, pochodził z kwatery głównej Eugène'a de Beauharnais, wicekróla Włoch, i zawierał zaszyfrowane instrukcje wojskowe dla generała Auguste’a de Marmonta. Przekaz miał kluczowe znaczenie strategiczne i został przesłany z zachowaniem najwyższych środków ostrożności – miał być „napisany szyfrem” i przekazany wyłącznie przez zaufanego oficera.

Przez dziesięciolecia liczni badacze podejmowali próby rozszyfrowania dokumentu, jednak żadnemu nie udało się opublikować pełnej deszyfracji. Przełom nastąpił dopiero teraz, gdy Carter Church, inżynier z firmy SentinelOne zajmującej się cyberbezpieczeństwem, wykorzystał zaawansowany model sztucznej inteligencji OpenAI GPT-6 Astra.

Według relacji Churcha, model AI nie tylko automatycznie przepisał obraz dokumentu, ale także przeanalizował skomplikowany szyfr podstawieniowy homofoniczny, napisał wymagany kod i zweryfikował wyniki z danymi historycznymi. Cały proces odszyfrowania zajął zaledwie sześć godzin.

Church opisał szczegółowo działanie AI: 

„Astra podzieliła tablicę 1 202 na 1 836 na wiersze, odczytała znaki, zidentyfikowała, które z 175 ręcznie rysowanych znaków były tym samym symbolem zapisanym dwukrotnie, i dopiero wtedy rozpoczęła łamanie szyfru”.

Odszyfrowany dokument okazał się kluczowym elementem francuskiej strategii wojennej na wiosnę 1809 roku. List zawierał szczegółowe dane o pozycjach wojsk bawarskich, polskich i francuskich, a także liczne instrukcje dla generała Marmonta, który dowodził wojskami francuskimi w Dalmacji. W związku ze zbliżającą się ofensywą austriacką, Marmont mógł zostać odcięty od reszty sił, jeśli nie otrzymałby odpowiednich rozkazów i informacji.

Dzięki analizie szczegółowych danych dotyczących liczebności wojsk, pozycji jednostek i tytułów oficerów, Carter Church był w stanie precyzyjnie datować dokument na koniec marca 1809 roku, czyli na około dwa tygodnie przed rozpoczęciem austriackiej ofensywy.

Odszyfrowanie napoleońskiego listu przez sztuczną inteligencję stanowi przełom nie tylko dla historyków, ale także dla wszystkich, którzy zajmują się badaniem dawnych dokumentów i szyfrów. Szybkość i skuteczność działania AI otwierają nowe możliwości w dziedzinie historii, kryptografii i nauk pomocniczych.

Źródło: Euronews.com