• Pracujący emeryci mogliby zostać zwolnieni z opłacania składki rentowej wynoszącej 1,5 proc. wynagrodzenia brutto.
• Przy zarobkach na poziomie 5000 zł brutto oszczędność na składkach wyniosłaby 900 zł rocznie, a przy 10 tys. zł nawet 1800 zł.
• Projekt trafił do Sejmu i został skierowany do pierwszego czytania w komisji. Nowe przepisy nie zostały jeszcze uchwalone.

W Sejmie ponownie pojawił się temat dodatkowych pieniędzy dla emerytów. Tym razem nie chodzi jednak o kolejne świadczenie wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ale o zmniejszenie obciążeń związanych z zatrudnieniem osób, które nabyły już prawo do emerytury.

Projekt przygotowany przez posłów Konfederacji przewiduje zwolnienie pracujących emerytów z obowiązku finansowania części składki na ubezpieczenie rentowe. Obecnie osoby pobierające emeryturę, które nadal pracują na podstawie umowy podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, muszą odprowadzać składki na takich samych zasadach jak pozostali pracownicy.

Łączna składka rentowa wynosi 8 proc. podstawy wymiaru. Z tej kwoty 1,5 proc. finansuje pracownik, natomiast pozostałe 6,5 proc. pokrywa pracodawca. Zgodnie z projektem seniorzy zostaliby zwolnieni wyłącznie z własnej części składki. Obciążenie pracodawcy pozostałoby bez zmian.

Autorzy propozycji przekonują, że obecny system jest niesprawiedliwy. Osoby, które mają już ustalone prawo do emerytury, nadal opłacają bowiem składkę rentową, chociaż zasadniczo nie mogą już skorzystać z renty z tytułu niezdolności do pracy.

Wysokość korzyści zależałaby bezpośrednio od wynagrodzenia otrzymywanego przez pracującego seniora. Im wyższe zarobki, tym większa kwota składki rentowej, której nie trzeba byłoby finansować z własnej pensji.

Przy najniższym wynagrodzeniu obowiązującym w 2026 r., wynoszącym 4806 zł brutto, miesięczna oszczędność na składkach sięgnęłaby 72,09 zł. W ciągu pełnego roku oznaczałoby to 865,08 zł. Przy wyższych zarobkach korzyści byłyby odpowiednio większe.

Tak wyglądałyby miesięczne i roczne oszczędności na składce rentowej:

4806 zł brutto – 72,09 zł miesięcznie, czyli 865,08 zł rocznie;
5000 zł brutto – 75 zł miesięcznie, czyli 900 zł rocznie;
6000 zł brutto – 90 zł miesięcznie, czyli 1080 zł rocznie;
7000 zł brutto – 105 zł miesięcznie, czyli 1260 zł rocznie;
8000 zł brutto – 120 zł miesięcznie, czyli 1440 zł rocznie;
9000 zł brutto – 135 zł miesięcznie, czyli 1620 zł rocznie;
10 000 zł brutto – 150 zł miesięcznie, czyli 1800 zł rocznie.

Warto jednak podkreślić, że przedstawione kwoty oznaczają oszczędności na samej składce rentowej, a niekoniecznie identyczny wzrost wynagrodzenia netto. Ostateczna korzyść finansowa zależałaby również od rozliczenia podatku dochodowego i składki zdrowotnej.

Proponowane rozwiązanie skierowane jest do osób, które mają ustalone prawo do emerytury i jednocześnie nadal wykonują pracę podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

W praktyce mogliby z niego skorzystać między innymi emeryci zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, a także część seniorów pracujących na umowach zlecenia, jeżeli z tytułu zatrudnienia są zobowiązani do opłacania odpowiednich składek.

Zmiana nie oznaczałaby natomiast dodatkowych pieniędzy dla wszystkich seniorów. Osoby, które zakończyły aktywność zawodową i utrzymują się wyłącznie z emerytury, nie odczułyby jej skutków. Nie byłoby również jednorazowej wypłaty na wzór trzynastej czy czternastej emerytury.

Określenie 15. emerytura ma zatem przede wszystkim charakter politycznej nazwy zaproponowanej przez autorów projektu. W rzeczywistości byłaby to ulga składkowa, dzięki której pracujący seniorzy mogliby zatrzymywać większą część zarobionych pieniędzy.

Pozytywnie o proponowanym rozwiązaniu wypowiada się dr Antoni Kolek z Akademii Leona Koźmińskiego, specjalizujący się w zagadnieniach zabezpieczenia społecznego.

Ekspert zwrócił uwagę, że od lat podnoszony jest problem obciążania pracujących emerytów składką rentową, mimo że nie są już objęci ryzykiem ubezpieczeniowym związanym z przyznaniem renty z tytułu niezdolności do pracy.

– Dlatego zwolnienie z tej składki wydaje się rozwiązaniem zarówno uzasadnionym, jak i sprawiedliwym – ocenił dr Antoni Kolek.

W jego ocenie zamiast tworzenia kolejnych dodatkowych świadczeń warto poszukiwać rozwiązań, które pozostawią więcej pieniędzy bezpośrednio w portfelach osób nadal aktywnych zawodowo.

Proponowane zwolnienie oznaczałoby jednocześnie zmniejszenie wpływów ze składek finansowanych przez pracujących emerytów. Według szacunków przedstawionych w uzasadnieniu projektu koszt rozwiązania wyniósłby około 480 mln zł rocznie, czyli przeciętnie 40 mln zł miesięcznie.

Autorzy przewidują, że ubytek środków w Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zostałby pokryty z dotacji budżetu państwa. Oznacza to, że korzyść dla pracujących seniorów wiązałaby się ze zwiększeniem wydatków publicznych.

Jednocześnie proponowane przepisy nie przewidują obniżenia składek finansowanych przez pracodawców. Z punktu widzenia przedsiębiorstw zatrudniających emerytów koszty tej części ubezpieczenia pozostałyby więc na dotychczasowym poziomie.

Poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wpłynął do Sejmu 18 września 2026 r. i otrzymał numer druku 3177. Następnie 22 października został skierowany do pierwszego czytania w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny.

Na razie nie wiadomo, czy propozycja uzyska poparcie większości parlamentarnej. Przed ewentualnym wejściem w życie konieczne jest zakończenie procesu legislacyjnego, w tym uchwalenie ustawy i podpisanie jej przez prezydenta.

Zgodnie z przedstawionym projektem nowe przepisy miałyby zacząć obowiązywać pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy. Nie wskazano więc konkretnej daty rozpoczęcia zwolnienia.

Na dziś pracujący emeryci nadal muszą opłacać składkę rentową na dotychczasowych zasadach. Zapowiadane 900, 1440 czy 1800 zł rocznie pozostaje na razie potencjalną oszczędnością, uzależnioną od przyjęcia zmian przez parlament.

op