• Produkcja żywności w Polsce wzrosła w 2025 r. o 4,9 proc., wobec średniej unijnej wynoszącej 0,8 proc.
• Polska osiągnęła czwarty najwyższy wzrost w UE i wyprzedziła m.in. Niemcy, Włochy oraz Hiszpanię.
• Do końca lipca 2026 r. eksport polskiej żywności osiągnął 34,2 mld euro, o 2 proc. więcej niż rok wcześniej.
• Pierwsze miesiące obowiązywania części handlowej umowy UE-Mercosur przyniosły 6-proc. wzrost importu z Ameryki Południowej.
• Bank Pekao wskazuje, że dalszy rozwój wymaga większej obecności polskich firm poza UE i zwiększania eksportu produktów wysokoprzetworzonych.

Polski sektor spożywczy ma za sobą rok wyraźnie lepszy od unijnej średniej. Jak wynika z raportu Banku Pekao „Polska żywność idzie po więcej. Jak wykorzystać stające przed branżą szanse?”, produkcja artykułów spożywczych zwiększyła się w 2025 r. o 4,9 proc. W całej UE wzrost wyniósł zaledwie 0,8 proc.
Dało to Polsce czwarte miejsce we Wspólnocie. Krajowi producenci pod względem dynamiki wyprzedzili m.in. Niemcy, Włochy i Hiszpanię. W Europie Środkowo-Wschodniej szybszy wzrost odnotowała jedynie Łotwa.

– Polska wraz z Rumunią, Czechami, Litwą i Łotwą należała do motorów napędowych unijnego sektora produkcji żywności w 2025 roku – wskazuje Grzegorz Rykaczewski, ekspert Banku Pekao.

Dobra passa utrzymuje się także w 2026 r. Od stycznia do końca lipca wartość polskiego eksportu żywności wyniosła 34,2 mld euro, co oznacza wzrost o 2 proc. rok do roku.
Sama dynamika nie wygląda imponująco, ale Pekao zwraca uwagę na sytuację konkurentów. W tym samym czasie eksport żywności spadał m.in. we Francji, Hiszpanii, Holandii i Belgii. Polska osiągnęła natomiast najwyższy nominalny przyrost sprzedaży zagranicznej wśród 15 największych eksporterów żywności w UE.

Nowym czynnikiem dla branży jest obowiązująca od początku maja część handlowa umowy UE z krajami Mercosur. Jej wejściu w życie towarzyszyły obawy o zwiększony napływ żywności z Ameryki Południowej. Pierwsze trzy miesiące przyniosły wzrost importu. Od maja do lipca przywóz z państw Mercosur do UE był o 6 proc. wyższy niż w analogicznym okresie poprzedniego roku. Eksport z Unii na tamte rynki zwiększył się natomiast o 1 proc.

Według Grzegorza Rykaczewskiego na obecnym etapie presję mogą odczuwać przede wszystkim polscy eksporterzy mięsa solonego i wędzonego, świeżej i schłodzonej wołowiny oraz miodu. Import tych produktów szybko rośnie bowiem na rynkach UE istotnych również dla polskich producentów. Ekspert ocenia jednocześnie, że umowa nie stwarza obecnie zagrożenia dla popytu na żywność na polskim rynku.

Pekao wskazuje, że kolejny etap ekspansji powinien prowadzić poza Unię Europejską. Średni dystans pokonywany przez eksportowaną z Polski żywność wynosił w 2025 r. 1573 km. U części największych unijnych eksporterów przekraczał 2 tys. km.
To pokazuje, że polskie firmy nadal koncentrują znaczną część sprzedaży stosunkowo blisko kraju.

– Wykorzystanie tej szansy przez polską branżę będzie więc wymagało dalszego zwiększenia aktywności na często dalekich geograficznie rynkach – ocenia Grzegorz Rykaczewski.

Istotne będzie również to, co Polska wysyła za granicę. Produkty wysokoprzetworzone odpowiadają za 57 proc. wartości polskiego eksportu żywności poza UE. W Niemczech udział ten sięga 65 proc., a w Belgii przekracza 70 proc. Sprzedaż bardziej przetworzonych produktów pozwala pozostawić większą część marży w kraju.

Drugim kierunkiem rozwoju mogą być bezpośrednie inwestycje zagraniczne. Na koniec 2024 r. wartość kapitału zaangażowanego przez polski przemysł spożywczy za granicą przekraczała 3,8 mld zł. Od 2019 r. zwiększyła się trzykrotnie.
Na tle europejskich konkurentów wciąż jest to jednak niewiele. Zagraniczne inwestycje polskich firm odpowiadały wartości około 1 proc. krajowej produkcji spożywczej. W Czechach i Niemczech było to 4 proc., a w Belgii i Holandii wskaźnik sięgał 70–90 proc.

Według Pekao dalsza ekspansja może więc obejmować nie tylko sprzedaż polskich produktów za granicą, ale również przejmowanie dystrybutorów czy inwestowanie w zakłady produkcyjne na innych rynkach. Dla polskiej branży spożywczej szybki wzrost na krajowym i europejskim rynku może być dopiero punktem wyjścia do znacznie szerszej ekspansji.