Μιλώντας στο CNN Greece, ο κ. Τσίκας συνδέει την εξέλιξη με την απομάκρυνση του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ, αλλά και με την προσέγγιση που είχε προηγηθεί ανάμεσα στο στρατόπεδο Χαφτάρ και την Άγκυρα.

Η λιβυκή Βουλή ενέκρινε την Τρίτη (20/10) τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης που είχε υπογραφεί το 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε κυβέρνησης της Τρίπολης, ανακαλώντας παράλληλα την απόφαση του 2020 για μποϊκοτάζ της Άγκυρας, όπως δήλωσαν δύο μέλη του κοινοβουλίου στο Reuters.

Πρόκειται για σημαντική μεταβολή της στάσης του κοινοβουλίου της ανατολικής Λιβύης, το οποίο είχε απορρίψει τα μνημόνια συνεργασίας με την Τουρκία, σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα υποστήριζε την αντίπαλη κυβέρνηση της Τρίπολης.

Σημαίες της Λιβύης

Μιλώντας στο CNN Greece για την έγκριση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο διεθνολόγος Θοδωρής Τσίκας έκανε λόγο για αλλαγή στάσης του Χαλίφα Χαφτάρ απέναντι στην Τουρκία.

«Πρόκειται για μία αλλαγή γραμμής για τον Χαφτάρ, η οποία υλοποιήθηκε μετά την απομάκρυνση του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης, Αγκίλα Σάλεχ», ανέφερε.

Όπως εξήγησε, η εξέλιξη αυτή είχε αρχίσει να διαφαίνεται μέσα από τις επαφές που είχαν αναπτύξει οι δύο πλευρές.

«Είχαν προηγηθεί πολλές επαφές του Χαφτάρ και των γιων του στην Τουρκία, οπότε φαινόταν ότι αποκτούν στενότερη σχέση. Είχαν γίνει, άλλωστε, και πολλές στρατιωτικές ασκήσεις μεταξύ της Λιβύης και της Τουρκίας», σημείωσε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην επίσκεψη του επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, στη Βεγγάζη, λίγες ώρες πριν από την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου.

«Συν τοις άλλοις, σήμερα ο Καλίν επισκέφθηκε τη Βεγγάζη, λίγες ώρες πριν από την έγκριση του μνημονίου», επισήμανε.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο υπογράφηκε τον Νοέμβριο του 2019 μεταξύ της Τουρκίας και της τότε Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης, με αντικείμενο την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών στη Μεσόγειο.

Το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης είχε απορρίψει το 2020 τις συμφωνίες με την Άγκυρα και είχε αποφασίσει τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων μαζί της.

Οι πρώτες ενδείξεις μεταβολής εμφανίστηκαν το 2025, όταν η Βουλή αποφάσισε να συγκροτήσει τεχνική επιτροπή προκειμένου να εξετάσει τη συμφωνία θαλάσσιας οριοθέτησης.

Η σταδιακή αποκατάσταση των επαφών μεταξύ της Τουρκίας και του στρατοπέδου Χαφτάρ, σε συνδυασμό με τις πολιτικές αλλαγές στο λιβυκό κοινοβούλιο, διαμόρφωσαν το περιβάλλον μέσα στο οποίο ελήφθη η σημερινή απόφαση.

Σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο Anadolu, η έγκριση του μνημονίου ήταν ομόφωνη. Το πρακτορείο ανέφερε επίσης ότι οι βουλευτές ανακάλεσαν την απόφαση υπ' αριθμόν 1 του 2020, με την οποία είχε απορριφθεί η επικύρωση των συμφωνιών, καθώς και την απόφαση υπ' αριθμόν 6 του ίδιου έτους για τη διακοπή των πολιτικών σχέσεων με την Τουρκία.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η συμφωνία του 2019 αποτελούσε μέχρι σήμερα ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας ανάμεσα στην Άγκυρα και το στρατόπεδο Χαφτάρ.

Η έγκρισή της από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης ενισχύει τη θέση της Τουρκίας στις σχέσεις της με τις λιβυκές πολιτικές δυνάμεις, χωρίς ωστόσο να επιλύει τις διαφωνίες που υπάρχουν για τη θαλάσσια οριοθέτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα έχει απορρίψει εξαρχής το τουρκολιβυκό μνημόνιο, υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών και δεν συνάδει με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

Από την πλευρά της, η Άγκυρα υποστηρίζει ότι η συμφωνία είναι συμβατή με το διεθνές δίκαιο και προβάλλει τη δική της ερμηνεία για την επήρεια των νησιών στον καθορισμό θαλάσσιων ζωνών.

Η κοινοβουλευτική έγκριση στη Λιβύη δεν σημαίνει, πάντως, ότι επιλύονται αυτομάτως τα ζητήματα νομιμότητας της συμφωνίας με βάση το διεθνές δίκαιο ή ότι δεσμεύονται τρίτα κράτη που αμφισβητούν τις προβλέψεις της.