به گزارش خبرگزاری مهر، باقر لاریجانی، روز شنبه ۲۵ مهر ۱۴۰۵، در نشست خبری هفته ملی سلامت استخوان، با اشاره به نتایج مطالعات انجام‌شده در پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران، اظهار داشت: تنها حدود ۲۰ درصد جمعیت بالای ۵۰ سال کشور از وضعیت مناسب تراکم استخوان برخوردارند.

وی افزود: در جمعیت بالای ۶۵ سال، حدود ۶۲ درصد زنان به پوکی استخوان و ۳۳ درصد به کاهش تراکم استخوان مبتلا هستند. در مردان این گروه سنی نیز حدود ۶۲ درصد پوکی استخوان و ۱۸ تا ۲۰ درصد کاهش تراکم استخوان گزارش شده است.

لاریجانی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین پیامد پوکی استخوان، افزایش خطر شکستگی است، گفت: بر اساس برآوردهای چند سال گذشته، روزانه حدود ۴۰۰ مورد شکستگی استخوان در کشور رخ می‌دهد و شمار شکستگی‌های جدید سالانه به حدود ۱۵۰ هزار مورد می‌رسد که بخشی از آنها با پوکی استخوان مرتبط هستند.

وی با اشاره به پیامدهای شکستگی لگن در سالمندان افزود: حدود ۲۰ درصد افراد دچار شکستگی لگن در بیمارستان با مخاطرات حیاتی مواجه می‌شوند و بسیاری از بازماندگان نیز ممکن است با محدودیت حرکتی و وابستگی به دیگران روبه‌رو شوند.

به گفته لاریجانی، خطر شکستگی مجدد پس از نخستین شکستگی می‌تواند دو تا سه برابر افزایش یابد. به همین منظور، برنامه شناسایی، مراقبت و پیگیری بیماران دچار شکستگی با همکاری وزارت بهداشت در چند دانشگاه علوم پزشکی و برخی بیمارستان‌های تهران در حال اجرا است.

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم با هشدار نسبت به ضعف شناسایی و درمان بیماران تصریح کرد: حدود ۸۰ درصد مبتلایان از بیماری خود اطلاعی ندارند و از هر هزار فرد مبتلا، تنها حدود ۸۰ نفر درمان را آغاز می‌کنند.

وی افزود: نزدیک به نیمی از افرادی که درمان را شروع می‌کنند نیز پس از مدتی آن را رها می‌کنند؛ موضوعی که ضرورت آموزش، پیگیری مستمر و تقویت مراقبت‌های درمانی را نشان می‌دهد.

لاریجانی با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اظهار داشت: بررسی سلامت استخوان، به‌ویژه در سنین حدود ۶۵ سالگی، حتی در افراد بدون علامت اهمیت دارد؛ با این حال، دستگاه‌های سنجش تراکم استخوان به‌صورت متوازن در کشور توزیع نشده‌اند و عمدتاً در شهرهای بزرگ و مراکز استان‌ها متمرکز هستند.

وی همچنین با اشاره به باورهای نادرست درباره مصرف کلسیم و ویتامین D گفت: تأمین کلسیم مورد نیاز بدن باید از طریق تغذیه مناسب و در صورت لزوم مصرف مکمل با نظر پزشک انجام شود.

غربالگری زنان بالای ۵۰ سال

فاطمه حاجی ولی‌زاده ، رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت، با بیان اینکه پوکی استخوان اغلب بدون علائم مشخص پیشرفت می‌کند، اظهار کرد: با توجه به افزایش جمعیت سالمند کشور، شمار افراد در معرض این بیماری نیز افزایش می‌یابد و لازم است برنامه‌های آموزشی و پیشگیرانه متناسب با این روند توسعه پیدا کند.

وی افزود: بر اساس آمار ارائه‌شده، تنها حدود ۱۰ درصد مردم در مراکز جامع سلامت درباره پوکی استخوان و عوارض آن آموزش دیده‌اند. پایین بودن آگاهی عمومی، وجود باورهای نادرست و جدی نگرفتن بیماری پس از تشخیص، از جمله موانعی است که پیشگیری و کنترل پوکی استخوان را با مشکل مواجه می‌کند.

رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت با تشریح اقدامات این وزارتخانه برای شناسایی افراد در معرض خطر، گفت: برنامه غربالگری و پیشگیری از شکستگی‌های ناشی از پوکی استخوان در پنج دانشگاه علوم پزشکی کشور اجرا می‌شود.

به گفته وی، در چارچوب این برنامه، زنان بالای ۵۰ سال بر اساس عوامل خطر و با استفاده از ابزارهای غربالگری و پرسش‌نامه‌ها ارزیابی می‌شوند و افراد پرخطر برای بررسی و دریافت خدمات درمانی به پزشک خانواده ارجاع داده خواهند شد.

وی همچنین از آماده‌سازی پروتکل‌های درمان پوکی استخوان برای پزشکان خانواده با همکاری مراکز پژوهشی خبر داد و گفت این دستورالعمل‌ها قرار است به‌صورت رسمی منتشر شوند.

ولی‌زاده با تأکید بر لزوم پیگیری وضعیت استخوان بیماران پس از شکستگی اظهار کرد: در برخی موارد، پس از درمان شکستگی، علت زمینه‌ای آن بررسی نمی‌شود؛ درحالی‌که شکستگی بر اثر ضربه خفیف یا بدون ضربه قابل‌توجه می‌تواند نشانه ضعف استخوان و احتمال ابتلا به پوکی استخوان باشد.

وی افزود: تدوین پروتکل‌های تخصصی برای مراقبت از این بیماران و توسعه مراکز پیگیری شکستگی در دستور کار قرار دارد، اما تعداد مراکز موجود هنوز پاسخگوی نیاز کشور نیست. گسترش این خدمات می‌تواند به شناسایی بیماران در معرض خطر و پیشگیری از شکستگی‌های بعدی کمک کند.

رئیس اداره سلامت عضلانی‌اسکلتی وزارت بهداشت با اشاره به آسیب‌پذیری بیشتر زنان در برابر این بیماری گفت: پوکی استخوان معمولاً در زنان زودتر از مردان بروز می‌کند و زنان بالای ۵۰ سال از گروه‌های در معرض خطر محسوب می‌شوند. شکستگی‌های ناشی از این بیماری ممکن است به محدودیت حرکتی و ناتوانی طولانی‌مدت منجر شوند.

ولی‌زاده با اشاره به برنامه‌های هفته ملی سلامت استخوان، گفت: از سال ۱۳۹۷، برنامه‌های این مناسبت از یک روز به یک هفته افزایش یافته است و معاونت بهداشت وزارت بهداشت با همکاری مراکز علمی و پژوهشی در تلاش است یافته‌های علمی را به آموزش‌های قابل استفاده برای مردم تبدیل کند.

وی در پایان، ارتقای سواد سلامت، تقویت نقش رسانه‌ها و همکاری بیمه‌ها و بخش‌های مختلف نظام سلامت را از الزامات توسعه خدمات پیشگیری، تشخیص و درمان پوکی استخوان دانست.