İran’ın ABD’ye karşı seçimler üzerinden yürüttüğü mücadelenin kökleri, İran Devrimi kadar eski; Tahran ile Washington arasındaki 47 yıllık düşmanlık kadar derin.

4 Kasım 1979…

İran Devrimi’nin üzerinden henüz birkaç ay geçmişti. İranlı öğrenciler Tahran’daki ABD Büyükelçiliği’ni işgal etti ve büyükelçilik çalışanlarını casusluk suçlamasıyla rehin aldı. Böylece, ABD tarihinin en uzun ve en yıpratıcı diplomatik krizlerinden biri başladı.

Rehinelerin serbest bırakılmaması, dönemin ABD Başkanı Jimmy Carter’ı eşi benzeri görülmemiş bir siyasi baskının altına soktu.

Rehinelerin hâlâ serbest bırakılmamış olması ve kurtarma operasyonunun başarısızlıkla sonuçlanması, Carter yönetiminin İran karşısındaki çaresizliğinin sembolüne dönüştü. İran krizi, Carter’ın seçim kampanyasının da merkezine yerleşti. Tahran, ağır siyasi ve ekonomik baskılara rağmen rehineleri seçimlere kadar serbest bırakmadı. Rehineler, Ronald Reagan’ın başkanlık yemin töreninden yalnızca bir gün sonra serbest bırakıldı.

Yani İran, rehinelerin serbest bırakılmasını Carter’a seçim öncesinde büyük bir siyasi zafer olarak sunmadı. Tam tersine, krizin devam etmesine izin vererek Carter’ın seçimlerde ağır bir yenilgi almasına katkıda bulundu.

Tarih bazen gerçekten de tekerrür ediyor.

Aradan onlarca yıl geçti ve İran ile ABD yeniden aynı denklemde buluştu: Savaş, kriz ve seçimler.

Ancak bu kez Tahran’ın işi çok daha zor.

Çünkü İran’ın hesabı yalnızca ABD seçimleriyle sınırlı değil. Aynı zamanda İsrail’deki seçimleri de hesaba katmak zorunda.

İşte denklemi asıl karmaşıklaştıran nokta da burada ortaya çıkıyor.

İran’daki değerlendirmeye göre, savaşın devam etmesi Benjamin Netanyahu’nun seçimlerdeki en önemli siyasi kozlarından biri.

Netanyahu’nun güvenlik konusundaki siyasi itibarı, savaş sürdükçe güçleniyor. Dolayısıyla İran’ın İsrail seçimlerine yönelik stratejisi, Netanyahu’nun bu güvenlik avantajını ortadan kaldıracak şekilde savaşmama üzerine kurulmalı.

Ancak Trump söz konusu olduğunda Tahran’ın hesabı tamamen farklı.
Savaşın ve buna bağlı enerji krizinin devam etmesi, Cumhuriyetçileri seçim açısından son derece zor bir pozisyona sürükleyebilir.

İran’daki savaş krizinin devam etmesi, Cumhuriyetçilerin seçimlerde yenilmesine ve sonrasında Trump üzerindeki baskının artırılmasına zemin hazırlayabilir.

İsrail medyası da bu hesabın farkında.

İsrail’in Kanal 12 televizyonu, İran’ın ABD ve İsrail seçimleri konusunda birbirinden tamamen farklı iki yaklaşım izlediğine dikkat çekiyor.

Kanala göre, 27 Ekim’de yapılacak İsrail seçimleri ile 3 Kasım’daki ABD seçimleri arasındaki dönem, 2026’nın en tehlikeli haftası olabilir.

Çünkü İran’ın, Netanyahu’nun seçimlerde güç kazanmasını engellemek amacıyla savaşın başlamaması yönündeki politikasını sürdürmek için gösterdiği sabrın bir noktada tükenmesi mümkün.

Bu durumda Tahran’ın, ABD’de siyasi ve ekonomik bir kriz yaratmak ve Washington’daki seçim sonuçlarını etkilemek amacıyla savaşı yeniden başlatma seçeneğine yönelmesi ihtimal dahilinde.

Son günlerde yaşanan gelişmeler de bu açıdan dikkat çekici.

İran’ın yasa dışı olduğunu belirttiği Hürmüz Boğazı’nın güney koridorundan geçen en az 15 geminin, Devrim Muhafızları tarafından gayriresmî biçimde hedef alındığı bildiriliyor.

Ancak burada asıl dikkat çeken nokta, Washington’ın bu deniz operasyonları karşısındaki sessizliği.

ABD’nin tutumu, son aylarda bölgede İran’a yönelik sergilediği tavrın neredeyse tam tersi.

Analistlere göre Washington, askeri gerilimin daha da tırmanmasını ve bunun petrol fiyatlarında yeni bir sıçramaya yol açmasını önlemek amacıyla İran’ın bu saldırılarına askeri karşılık vermiyor.

Ve böylece İran’ın siyasi satrancı daha da karmaşık hale geliyor. 

Tahran, yalnızca bir hafta arayla yapılacak iki kritik seçimi etkilemeye çalışıyor.

Fakat bunu iki tamamen zıt yöntemle yapması gerekiyor:
İsrail’de savaşmamak, ABD’de ise savaşın yarattığı krizi kullanmak. 

Şimdi herkesin cevabını merak ettiği soru şu:

İran, Trump ve Netanyahu’ya yönelik hesaplaşmasının ilk adımını gerçekten bu şekilde mi atacak?

2026’nın en tehlikeli haftası yaklaşırken, cevabı yalnızca sandık değil, Tahran’ın satranç tahtasında yapacağı bir sonraki hamle belirleyecek.

Sıradaki

Haber