Rozłam w Prawie i Sprawiedliwości przerodził się w otwarty konflikt między obozami Jarosława Kaczyńskiego i Mateusza Morawieckiego.

Po odejściu środowiska byłego premiera, zamiast odmienianej przez wszystkie przypadki jedności prawicy, pojawiły się wzajemne oskarżenia, publiczne uszczypliwości i rozliczanie się z przeszłości. Efekt? Coraz większa dezorientacja prawicowych wyborców.

Były szef rządu coraz ostrzej krytykuje dawnych kolegów. – „Tłuste koty” również w naszych czasach przyczyniły się do naszej klęski w 2023 r. Proszę popatrzeć, jak otwarcie o tym mówię – stwierdził w jednym z wywiadów Mateusz Morawiecki.

W innej rozmowie były premier ocenił, że „8 lat rządów Zjednoczonej Prawicy to kontrole małych firm, opresja i areszty”. Z ust polityka padły również słowa, że „u kolegów z PiS widzi bardzo nonszalanckie i łatwe rzucanie w przestrzeń publiczną kolejnych dziesiątek miliardów złotych do wydania”.

Na reakcję ze strony działaczy PiS nie trzeba było długo czekać. Media społecznościowe zalała fala złośliwości pod adresem byłego premiera, w której przodowali m.in. Przemysław Czarnek, Patryk Jaki i Michał Wójcik.

Wewnętrzny konflikt coraz mocniej uderza w wizerunek partii, która musi już myśleć o wyborach parlamentarnych w 2027 r. A sondaże pokazują, że notowania PiS nie tylko nie rosną, ale wręcz spadają do poziomu 20 proc.

– Nie dziwię się części wyborców PiS, że szukają dla siebie nowego politycznego domu, bo PiS często sprawia wrażenie partii, która jest jeźdźcem bez głowy a ten wewnętrzny rozpad i pojawienie się inicjatywy Rozwój Plus Mateusza Morawieckiego jest jednym z elementów układanki – komentował w „Rozmowie Wprost” Adam Traczyk, szef More in Common Polska.

Według eksperta konflikt między obozem Jarosława Kaczyńskiego a Mateuszem Morawieckim prowadzi do bardzo ciekawej dynamiki. - Nagle mamy ugrupowanie premiera, który przez sześć lat stał na czele rządu PiS, a który jest teraz, można powiedzieć, opozycyjny wobec PiS, ale jednocześnie pozostaje jego naturalnym koalicjantem – tłumaczył.

„Wszystkie te tarcia między ugrupowaniem Jarosława Kaczyńskiego i Mateusza Morawieckiego prowadzą do jeszcze większej dezorientacji wyborców. Przez osiem lat popierano pewien program. Nagle osoby, które ten program realizowały i tworzyły, zaczynają się wewnętrznie kłócić, także o jego dziedzictwo. Premier, który stał na czele rządu Prawa i Sprawiedliwości, jest teraz zaciekle atakowany i krytykowany przez własną partię. Mateusz Morawiecki, który został wyniesiony do władzy przez PiS, zaciekle krytykuje tę partię” – podkreślił ekspert.

Adam Traczyk zwrócił uwagę również na przekaz, na który Mateusz Morawiecki przedstawił w jednym z ostatnich klipów opublikowanych w sieci. Były premier odwołał się w nim do podziału na Polskę solidarną i Polskę liberalną, przedstawiając własny ruch jako spadkobiercę idei propagowanych przez Lecha Kaczyńskiego. Jednocześnie ustawił PiS po stronie Polski liberalnej i Leszka Balcerowicza.

Taka strategia może jeszcze pogłębić zamieszanie wśród prawicowych wyborców. Nie wiadomo jednak, czy wewnętrzne spory zmobilizują ich do większego udziału w wyborach, czy raczej zniechęcą do głosowania.

Otwartym pozostaje pytanie, czy dzięki krytyce PiS Mateusz Morawiecki zbuduje własną pozycję i stanie się realną alternatywą dla prawicowych wyborców.

– To jest na pewno wyzwanie, o którym on musi myśleć. Z jednej strony zainwestował bardzo dużo wysiłku w to, żeby uwiarygodnić się w oczach prawicowego wyborcy. Cała narracja z ostatnich miesięcy, bardzo ostro skierowana przeciwko Donaldowi Tuskowi i jego rządowi, właśnie temu służyła: zdobyciu wiarygodności wśród prawicowych wyborców – tłumaczył Adam Traczyk.

W opinii eksperta Mateusz Morawiecki może być już przekonany, że zdobył zaufanie części prawicowego elektoratu. – W tej sytuacji były premier zaczyna walczyć o prawicowy tort, między innymi poprzez krytykę Prawa i Sprawiedliwości. Pytanie brzmi jednak, czy to powinna być dla niego końcowa ambicja. Czy chodzi o to, żeby podebrać kilka procent wyborców PiS, przekroczyć próg wyborczy i ponownie stać się potencjalnym koalicjantem Prawa i Sprawiedliwości? Wtedy historia zatoczyłaby koło. Po co były te wszystkie rozłamy i kłótnie, skoro wszystko kończy się w tym samym punkcie? – dopytywał.

Adam Traczyk w „Rozmowie Wprost” ocenił, że Mateusz Morawiecki stosunkowo mało uwagi poświęca wyborcom spoza prawicowej bańki. – Dlatego chyba trudno byłoby mu dzisiaj powiedzieć: „Jestem wiarygodną alternatywą, mogę sięgnąć po wyborców, którzy głosowali na Trzecią Drogę, ale zostali w jakiś sposób zawiedzeni. Trzeba bowiem pamiętać, że ten elektorat zmobilizował się na ogromną skalę przeciwko rządom Mateusza Morawieckiego – wyjaśnił.

– Byłby to więc niesamowity polityczny fikołek, gdyby udałoby się teraz pozyskać dla siebie wyborców, którzy w pierwszej kolejności zmobilizowali się, żeby odsunąć go od władzy. Ale nie takie przedsięwzięcia widzieliśmy już w polskiej polityce – dodał.

Szef More in Common Polska wspomniał także o pewnym paradoksie związanym z próbą budowania wizerunku przez Mateusza Morawieckiego. – Stara się teraz przedstawiać jako polityk nowy, wnoszący powiew świeżego powietrza. A przecież był premierem przez sześć lat. Dłużej od niego funkcję tę pełnił tylko Donald Tusk. Można więc powiedzieć, że na dobrą sprawę mamy do czynienia z politykiem zużytym – stwierdził.

Oprócz sporów personalnych ogromnym problemem PiS jest fakt, że formacja nie ma dziś jasnego i przekonującego pomysłu na powrót do władzy. Największe ugrupowanie opozycyjne przypomina cień dawnej siebie i nie potrafi narzucić własnej narracji. Zamiast wyznaczać polityczny kierunek, Jarosław Kaczyński musi przede wszystkim gasić kolejne wewnętrzne pożary.

– Prawo i Sprawiedliwość szuka obecnie swojej politycznej tożsamości. Kluczowym elementem dzisiejszej narracji partii jest sprzeciw wobec Donalda Tuska. Z jednej strony to puste hasło, ale z drugiej na pewno mobilizujące dla części wyborców. Na poziomie programowym Prawo i Sprawiedliwość od wielu miesięcy zajmuje się przede wszystkim rozliczaniem własnych rządów i krytykowaniem wszystkich decyzji, które te rządy podjęły – ocenił Adam Traczyk.

Jak zauważył szef More in Common Polska, PiS zmienia stanowisko w kilku istotnych obszarach. – Mamy zwrot w sprawie Ukrainy, w sprawie energetyki, w polityce podatkowej. PiS chyba samo ze sobą przepracowuje osiem lat własnych rządów, zastanawiając się, co jest warte obrony, a co trzeba zmienić – dodał.

Czytaj też:
Ten scenariusz pokrzyżuje plany Tuska? „To jest realny straszak” Czytaj też:
Polacy wybrali najgorszego ministra rządu Tuska. Wyraźna przewaga lidera. Sondaż dla „Wprost”