• MRiRW wskazuje, że przepisy UE i zasady wspólnego rynku nie przewidują krajowych, sztywnych cen gwarantowanych na produkty rolne
• Parlament Europejski przyjął stanowisko ws. „sprawiedliwych cen”, obejmujące m.in. obowiązkowe umowy pisemne i prawo do renegocjacji kontraktów przy wzroście kosztów
• Resort wymienia instrumenty wsparcia dochodów rolników: dopłaty, preferencyjne finansowanie, KPO, inwestycje oraz działania ograniczające presję importową m.in. z Ukrainy

W odpowiedzi na pismo Zarządu KRIR dotyczące podjęcia działań w sprawie wprowadzenia cen gwarantowanych na produkty rolnej w celu zapewnienia stabilności ekonomicznej w gospodarstwach rolnych, resort rolnictwa udzielił następującej odpowiedzi:

Obecnie obowiązujące przepisy Unii Europejskiej (UE) oraz kierunek polityki rolnej UE nie przewidują mechanizmu ustalania sztywnych cen gwarantowanych na poziomie krajowym. Tego typu rozwiązanie byłoby sprzeczne z zasadami wspólnego rynku oraz konkurencji, które zapewniają swobodny przepływ towarów i równą konkurencję między producentami w całej UE.

W październiku 2025 r. Parlament Europejski (PE) przyjął stanowisko w odniesieniu do pakietu przepisów mających na celu zapewnienie rolnikom „sprawiedliwych cen” za ich produkty. Zakładają one m.in. obowiązkowe pisemne umowy, ochronę przed nieuczciwymi praktykami handlowymi oraz prawo do renegocjacji kontraktów w przypadku wzrostu kosztów produkcji [„Wzmocnienie pozycji rolników w łańcuchu dostaw żywności”].

Ponadto, w celu stabilizacji dochodów rolników są realizowane takie działania jak np.:

• dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe,
• instrumenty finansowe (kredyty preferencyjne i pożyczki),
• dopłaty do paliwa,
• wsparcie na inwestycje w gospodarstwach rolnych oraz do przetwórstwa rolno-spożywczego,
  działania ograniczające presję importową (m.in. utrzymywanie krajowego zakazu przywozu wybranych produktów rolno-spożywczych z Ukrainy), a także wzmocnienie narzędzi chroniących rynek rolny przed nadmiernym napływem towarów z państw trzecich, m.in. przez konieczność dostosowania importowanych produktów do unijnych standardów w zakresie bezpieczeństwa żywności, dobrostanu zwierząt i ochrony roślin
• wsparcie z Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększenia Odporności, dzięki któremu rolnicy m.in. zwiększyli powierzchnie magazynowe zbóż, dzięki czemu nie muszą sprzedawać ziarna bezpośrednio po zbiorach, kiedy to najczęściej ceny są niższe.

MRIRW rekomenduje i zachęca producentów rolnych do współpracy, w szczególności w zakresie koncentracji podaży oraz wspólnej sprzedaży produktów rolnych. Działający indywidualnie rolnicy mają ograniczoną pozycję negocjacyjną wobec silnych i skonsolidowanych odbiorców, co sprzyja przejmowaniu znacznej części dochodów przez pośredników. Dlatego skuteczne przeciwdziałanie zagrożeniom rynkowym wymaga współdziałania rolników i tworzenia wspólnych struktur gospodarczych, takich jak grupy producentów rolnych, spółdzielnie czy organizacje producentów.

 Źródło: KRIR