Bebeklik ve çocukluk çağında uyku; yalnızca günün yorgunluğunu atmak ya da dinlenmek değil, kemiklerin uzamasından bağışıklık sisteminin güçlenmesine, öğrenilen bilgilerin hafızaya kaydedilmesinden duygusal olgunlaşmaya kadar tüm gelişimi inşa eden en temel biyolojik süreç olarak önem taşıyor.
Gündüz ve gece uykuları arasındaki hücresel farklara da değinen Uzm. Dr. Özge Yendur, "İnsan bedeni güneşin doğuşu ve batışına göre programlanmıştır. Beynimizdeki ana biyolojik saat merkezi (suprakiazmatik çekirdek), doğrudan ışık ve karanlık döngüsüne tepki verir. Gündüz uykusu ile gece uykusu eşit sürede olsa dahi hücresel etkileri aynı olamaz.
Epifiz bezinden salgılanan ve güçlü bir antioksidan ile vücut tamir hormonu olan melatonin, ışığın etkisiyle baskılandığı için yalnızca karanlık ortamda sentezlenir.
Gündüz uykusunda melatonin üretilemediği için büyüme hormonu ve stres hormonu olan kortizolün dengeli çalışması mümkün olmaz. Ayrıca gündüz uykusu, gece uykusunun sunduğu derin uyku (NREM) ve rüya (REM) evrelerinin eksiksiz döngüsünü taklit edemez. Bu nedenle vücudu hücresel düzeyde onaran esas süreç sadece karanlıkta yapılan gece uykusudur" ifadelerini kullandı.
Öte yandan yetersiz ve kalitesiz uykunun çocukların bağışıklık sistemi ve iştah dengesi üzerinde doğrudan olumsuz etkileri bulunduğunu aktaran Uzm. Dr. Özge Yendur, vücudun mikroplarla savaşmasını sağlayan koruyucu proteinlerin üretiminin derin uykuda tavan yaptığına dikkat çekti. Uzm. Dr. Özge Yendur, "Yetersiz uyuyan çocuk sık sık enfeksiyonlara yakalanır; bu durum vücuttaki besin depolarını tüketerek boy uzamasını ve büyümeyi duraksatır" dedi. Uykusuzluğun hormonal dengeyi bozarak iştahı da etkilediğini belirten Uzm. Dr. Özge Yendur, "Uykusuzluk tokluk hissi veren leptin hormonunu düşürürken açlık sinyali veren ghrelin hormonunu artırır. Dengesi bozulan çocuk sürekli şekerli ve hamur işi gıdalara yönelir, bu da sağlıklı kas ve iskelet gelişiminin önüne geçer" dedi.
Mavi ışık tehlikesi ve ideal uyku süreleri
Uzm. Dr. Özge Yendur, ekran maruziyetinin uyku dengesini bozduğunu söyleyerek, "Telefon, tablet ve televizyon ekranlarından yayılan mavi ışık dalgaları, gözün ağ tabakasındaki (retina) özel ışık algılayıcı hücreleri uyarır. Beyin bu ışığı aldığında ortamı gündüz sanarak epifiz bezinin melatonin (uyku hormonu) üretimini bıçak gibi keser. Melatonin salgılanamayınca uyku saati ileriye kayar. Çocuk yatakta dönüp durur, derin uyku evresine ancak sabaha karşı ulaşabilir; dolayısıyla gece yarısı gerçekleşmesi gereken büyüme hormonu pikini kaçırır" diye konuştu. Uzm. Dr. Özge Yendur, Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) ve Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi kılavuzlarına göre bebeklik döneminde (4-12 ay) gündüz kestirmeleri dahil 12-16 saat, erken çocukluk döneminde (1-2 yaş) gündüz uykusu dahil 11-14 saat, okul öncesi oyun döneminde (3-5 yaş) toplam 10-13 saat, ilkokul döneminde (6-12 yaş) gece kesintisiz 9-12 saat ve ergenlik/lise döneminde (13-18 yaş) hızlı gelişim ile yoğun zihinsel faaliyet gereği en az 8-10 saat uykunun gerekli olduğunu vurguladı.
| # | Наименование новости | Тональность | Информативность | Дата публикации |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ebeveyn Tutumlarının Çok Üzerindeki Etkisi: "Çocukların Duygusal Gelişiminde Ailenin Rolü Büyük" | 0 | 7.14 | 07-10-2026 |
| 2 | Yeterince uyusanız da yorgun mu uyanıyorsunuz? Uzman isim nedenini ve çözümünü açıkladı | 0 | 7.62 | 26-08-2026 |
| 3 | Çocuğunuz Seslenildiğinde Tepki Vermiyorsa Dikkat! | 0 | 8.86 | 07-10-2026 |
| 4 | Uzmanından okul döneminde enfeksiyon uyarısı: Çocukları hastalıklardan korumanın yolları | 0 | 8.04 | 17-09-2026 |
| 5 | Okula uyum sürecinde ailelere önemli uyarı: Bu belirtilere dikkat | 0 | 7.39 | 08-09-2026 |
| 6 | Mevsim Geçişlerinde Bu Belirtilere Dikkat: 2 Haftayı Geçiyorsa Önemseyin | 0 | 9.49 | 07-10-2026 |
| 7 | Çocuklarda beyindeki gelişim serebral palsi oluşumunda etkileyici olabiliyor | 0 | 9.85 | 06-10-2026 |
| 8 | Digital Media Use and Child Health and Development | 0 | 10.33 | 01-05-2026 |
| 9 | Yeni dünya düzeninde 7 stratejik güç | 0 | 10.32 | 03-10-2026 |
| 10 | 🎨 Рисование – одно из любимых занятий многих детей 🤗 ... | 0 | 6.8 | 06-10-2026 |