ahaber.com.tr Haber Merkezi

Dünyanın en büyük sosyal medya ağı Facebook'taki 87 milyon kullanıcıya ait verilerin izinsiz bir şekilde kullanılmasının yankıları sürerken yeni bir gelişme yaşandı.

JÜRİ META'YI SORUMLU BULDU
ABD'de yıllardır tartışılan Cambridge Analytica skandalı yeniden Meta'nın karşısına çıktı. Santa Fe'de iki hafta süren yargılama sonunda jüri, Meta Platforms bünyesindeki Facebook'un New Mexico tüketicilerini veri gizliliği ve bazı platform politikalarına ilişkin açıklamalarında yanılttığına hükmetti.

1,3 MİLYON İLE 2,1 MİLYON ARASINDA İHLAL TESPİTİ
Karar formunda yer alan 34 açıklamanın büyük bölümünde Meta'nın sorumlu olduğuna karar verildi. Bloomberg Law'a göre her bir açıklama bakımından yaklaşık 1,3 milyon ile 2,1 milyon arasında ihlal tespit edildi. İhlal hesaplamalarında New Mexico'daki Facebook kullanıcılarının veya eyaletin 2020 yılındaki nüfusunun esas alındığı belirtildi.

219 MİLYAR DOLARLIK DEV CEZA GÜNDEMDE
Jüri kararının ardından gözler Meta'ya uygulanacak para cezasına çevrildi.

Santa Fe Birinci Yargı Bölgesi Yargıcı Francis Mathew, her ihlal için 5 bin dolara kadar medeni para cezası belirleyebilecek. New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez de eyaletin mahkemeden mümkün olan en yüksek cezayı talep edeceğini açıkladı.

Torrez, söz konusu hesaplamanın Meta'yı 219 milyar dolara kadar ulaşabilecek bir cezayla karşı karşıya bırakabileceğini söyledi. Ancak bu rakam kesinleşmiş bir ceza değil, ihlal başına azami yaptırım uygulanması halinde ortaya çıkabilecek teorik üst sınırı ifade ediyor.

TORREZ: "ÖNEMLİ BİR AN"
New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez, kararın ardından yaptığı değerlendirmede, jürinin kararının büyük teknoloji şirketlerinin hesap verebilirliği açısından önemli olduğunu belirterek, bunun Big Tech'i sorumlu tutma çabalarında "önemli bir an" olduğunu ifade etti. Torrez ayrıca hukuk ekibinin talep edeceği kesin tutarın henüz belirlenmediğini ancak mahkemeden mümkün olan en yüksek cezanın isteneceğini bildirdi.

Torrez, Facebook'a yönelik karar sonrası yaptığı bir diğer açıklamada, "Yıllarca Facebook, herkese uygulanan kurallar kendisine uygulanmıyormuş gibi hareket etti. Bugün New Mexico'lulardan oluşan bir jüri aksini söyledi" ifadelerini kullandı.

CAMBRIDGE ANALYTICA SKANDALI YENİDEN MAHKEMEDE
Davanın merkezinde, 2018 yılında ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalı bulunuyor.

Bir üçüncü taraf uygulaması aracılığıyla Facebook kullanıcıları ve onların arkadaşlarından toplanan bilgilerin yaklaşık 87 milyon profile ulaştığı belirtilmişti. Verileri elde eden Cambridge Analytica, daha sonra faaliyetlerine son veren siyasi danışmanlık şirketlerinden biri haline geldi.

Söz konusu verilerin siyasi hedefleme amacıyla kullanıldığı ve Cambridge Analytica'nın müşterileri arasında Donald Trump'ın 2016 başkanlık kampanyasının da bulunduğu daha önce kamuoyuna yansımıştı.

CAMBRIDGE ANALYTICA SKANDALI NEDİR?
Milyonlarca Facebook kullanıcısının kişisel verilerinin izinsiz ve usulsüz bir şekilde toplanarak siyasi kampanyalarda seçmen manipülasyonu amacıyla kullanılmasını anlatan büyük bir dijital veri ve gizlilik ihlalidir. 2018 yılında detaylarıyla ifşa olan bu olay, Facebook ve Cambridge Analytica şirketlerinin merkezinde yer aldığı küresel bir krize dönüşmüştür.

SKANDAL NASIL ORTAYA ÇIKTI?
Veri Toplama: 2014 yılında bir akademisyen olan Aleksandr Kogan, Facebook üzerinde bir kişilik testi uygulaması ("This Is Your Digital Life") geliştirdi.

İzin İhlali: Testi çözen yaklaşık 270 bin kişinin yanı sıra, o dönemki Facebook'un gizlilik politikası sayesinde bu kişilerin arkadaş listesindeki milyonlarca insanın da verilerine (beğeniler, ilgi alanları, arkadaş ağları) dolaylı yoldan erişildi.

Veri Paylaşımı: Toplanan bu veriler kurallara aykırı bir şekilde İngiltere merkezli veri analizi şirketi Cambridge Analytica'ya aktarıldı.

İfşa: Şirketin eski çalışanı Christopher Wylie'nin itirafları ve The Observer / The Guardian gazetelerinin haberleriyle olay 2018'de kamuoyuna duyuruldu. Etkilenen kullanıcı sayısının 87 milyona ulaştığı açıklandı.

ZUCKERBERG VE SANDBERG'İN İFADELERİ DOSYAYA GİRDİ
Santa Fe'de gerçekleştirilen ve iki hafta süren davada Meta CEO'su Mark Zuckerberg ile şirketin eski Operasyon Direktörü Sheryl Sandberg'in video kayıtlı ifadeleri de jüriye sunuldu.

New Mexico yönetimi, Meta'nın yalnızca Cambridge Analytica skandalında veri gizliliği konusunda değil, içerik moderasyonu ve nefret söylemi politikalarının uygulanma biçimi konusunda da kamuoyunu yanılttığını savundu.

Jüri ise içerik moderasyonuna ilişkin tartışılan üç açıklama bakımından Meta'nın yanıltıcı ticari uygulamada bulunduğu sonucuna varmadı. Bu başlıklar grafik içerik, nefret söylemi, yanlış bilgi ve gerçek zarar riski oluşturan içeriklerin kaldırılması politikalarının bazı bölümlerini kapsıyordu.

META KARARA İTİRAZ EDİYOR
Meta cephesi ise jürinin kararını kabul etmedi.

Meta sözcüsü CBS News'e şirketin karara katılmadığını belirterek, "Kayıtlarımızı çarpıtma çabalarına karşı savunmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı. Sözcü ayrıca şirketin platformlarını nasıl yöneteceğine ilişkin Birinci Anayasa Değişikliği kapsamındaki haklarına işaret etti.

Meta sözcüsü, "Bu platformları toplumumuzun çıkarlarına en iyi hizmet ettiğine inandığımız şekilde yönetme hakkımız var. Bu ifade özgürlüğüne öncelik vermek, kullanıcılarımızın bilgilerini korumak ve verileri üzerinde kontrol sahibi olmalarını sağlamak anlamına geliyor" sözleriyle şirketin tutumunu aktardı.

ŞİMDİ GÖZLER HAKİMDE
Jüri Meta'nın sorumluluğuna ilişkin kararını verirken, şirketin ödeyeceği nihai tutar henüz belli olmadı. Bundan sonraki aşamada Yargıç Francis Mathew medeni para cezalarının miktarını belirleyecek.

New Mexico yönetiminin talep ettiği azami yaptırımın kabul edilmesi halinde tutarın 219 milyar dolara kadar çıkabileceği belirtiliyor. Böyle bir rakam, Cambridge Analytica skandalıyla bağlantılı hukuki süreçlerde Meta'nın karşı karşıya kaldığı en yüksek mali taleplerden biri olacak.