W Krakowie u stóp Kopca Kościuszki powołano Centrum Polsko-Amerykańskie, które ma wzmacniać partnerstwo obu krajów. „Polska jest najlepszym przyjacielem Stanów Zjednoczonych w Europie” - podkreślił podczas inauguracji projektu ambasador USA w Polsce Thomas Rose.

W Krakowie przy Kopcu Kościuszki powstało Polsko-Amerykańskie Centrum (fot. Łukasz Gągulski) /PAP

Centrum Polsko-Amerykańskie przy Komitecie Kopca Kościuszki zostało zainaugurowane podczas upamiętnienia 250. rocznicy ogłoszenia Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych w Krakowie. 

Ambasador Thomas Rose wskazał, że z uroczystości płynie przesłanie dla kolejnych pokoleń, jak ważne były wzajemne relacje dla obu krajów nie tylko w 2026 roku, ale także w 1776.

To dla mnie ogromna okazja, aby w imieniu prezydenta Donalda Trumpa i narodu amerykańskiego uczcić to, co uważam za najważniejszą relację, jaką Stany Zjednoczone mają dziś w Europie. Ameryka ma szczęście mieć wielu, wielu dobrych przyjaciół na całym świecie. Ale nie mamy lepszego przyjaciela w Europie - podkreślił ambasador USA podczas briefingu towarzyszącego inauguracji Centrum.

Dodał, że różnice między Polską i USA są błahe w porównaniu do tego, co łączy oba kraje i do wspólnych wyzwań, którym muszą stawić czoła.

Podczas uroczystości na Kopcu Kościuszki złożono kapsułę czasu, która ma zostać otwarta za 50 lat, z okazji 300-lecia niepodległości USA. W kapsule znalazł się m.in. akt erekcyjny Centrum Polsko-Amerykańskiego przy Kopcu Kościuszki, długopis, którym go podpisano, pamiątkowe medale, wpinka z polską i amerykańską flagą, a także list ambasadora USA skierowany do osób, które odczytają go w 2076 roku.

„To przypomnienie z przeszłości dla przyszłości, która jest teraz Waszą teraźniejszością, że wolność jest dla Was dziś tak samo cenna, jak była dla nas w roku 2026, i dla naszych ojców założycieli w 1776 roku. Wolność jest zawsze tylko tak bezpieczna, jak gotowość patriotów do jej obrony” - napisał w dokumencie Thomas Rose, który odczytał go podczas spotkania. 

Podczas uroczystości rozmawiał też z ubranymi w tradycyjne krakowskie stroje dziećmi i wysłuchał przygotowanej przez dziewczynkę piosenki.

Centrum Polsko-Amerykańskie powstaje jako inicjatywa Komitetu Kopca Kościuszki. Ma ono stać się miejscem współpracy edukacyjnej, naukowej, kulturalnej i biznesowej pomiędzy Polską i Stanami Zjednoczonymi, a także przestrzenią dialogu łączącą kultywowanie wspólnej historii obu krajów z działaniami na rzecz przyszłych pokoleń. Jego siedziba będzie się znajdować w odrestaurowanej dawnej fortyfikacji obok Kopca Kościuszki. Centrum ma zostać otwarte pod koniec 2027 roku.

Obecna na uroczystości marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska oceniła, że w dzisiejszych czasach takie miejsce wydaje się bardzo potrzebne. Wszyscy mówimy o bezpieczeństwie, o współpracy, a bezpieczeństwo to nie tylko bezpieczeństwo militarne, ale to bezpieczeństwo ekonomiczne, kulturalne, edukacyjne. To także wspieranie się, wspieranie Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych, wspieranie Polonii – podkreśliła. Marszałek Senatu wyraziła nadzieję, że Centrum będzie aktywnie działać i wzmacniać przyjaźń polsko-amerykańską.

W akcie erekcyjnym Komitet Kopca Kościuszki wskazał, że Centrum ma się stać miejscem spotkania obu narodów, przestrzenią dialogu, współpracy oraz wzajemnego zrozumienia, a także trwałym pomostem łączącym Rzeczpospolitą Polską i Stany Zjednoczone Ameryki w dziedzinach nauki, kultury, edukacji, gospodarki, bezpieczeństwa, technologii i dyplomacji. Projekt wykorzystuje symboliczne znaczenie kopca upamiętniającego Tadeusza Kościuszkę jako miejsca przypominającego o wspólnej walce Polaków i Amerykanów o wolność 250 lat temu.

Projekt otrzymał 150 tys. dolarów wsparcia Departamentu Stanu USA w ramach programu U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation (AFCP). Środki zostaną przeznaczone na remont zabytkowej przestrzeni, w której powstanie Centrum. Jego otwarcie planowane jest na koniec 2027 roku - w 250. rocznicę bitwy pod Bemis Heights, będącej kluczowym etapem bitwy pod Saratogą.

AFCP został utworzony przez Kongres USA w 2001 roku w celu ochrony dziedzictwa kulturowego na całym świecie. W ramach specjalnej inicjatywy Freedom250 w tym roku wybrano 46 projektów na całym świecie, wśród nich projekt związany z Kopcem Kościuszki.