• W 2025 roku cudzoziemcy złożyli w Polsce ponad 560 tys. wniosków o legalizację pobytu.
• Nowelizacja ustawy o cudzoziemcach ma skrócić czas oczekiwania na decyzje dotyczące pobytu czasowego. Właśnie pokazano nową wersję projektu tego dokumentu.
• W Polsce na koniec marca 2026 r. pracowało 1,153 mln cudzoziemców. O 8 proc. więcej niż rok wcześniej.

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (MSWiA) opublikowano kolejną wersję projektu ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach. To dokument, którego celem, jak czytamy w uzasadnieniu, ma być "znaczące skrócenie realnego okresu oczekiwania przez obywateli wybranych państw trzecich, z których pobytem nie wiąże się ryzyko migracyjne, na rozpatrzenie wniosku złożonego do właściwego miejscowo wojewody o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy".

Zidentyfikowanym problemem jest przewlekłość postępowań wizowych i pobytowych w stosunku do cudzoziemców uzupełniających niedobory na polskim rynku pracy, co jest związane z inwestycjami zagranicznymi realizowanymi w Polsce. Wpływa to także na atrakcyjność Polski w zakresie przyciągania inwestycji zagranicznych i tworzenia nowych miejsc pracy. W latach 2014–2025 był obserwowany dynamiczny przyrost spraw z zakresu legalizacji pobytu obywateli państw trzecich załatwianych przez wojewodów. W 2025 roku złożono ponad 560 tys. wniosków o legalizację pobytu. Co prawda w roku 2023 takich wniosków było ponad 615 tys., to jednak trend obserwowany przez ostatnie 10 lat jest jednoznaczny. Ten wzrost doprowadził do strukturalnego problemu przewlekłości postępowań legalizacyjnych - czytamy z kolei w uzasadnieniu do projektu.

Prace legislacyjne nad projektem ruszyły na początku lipca 2026 roku, wówczas został on przekazany do konsultacji i opiniowania. Teraz ministerstwo pokazało kolejną odsłonę projektu. Najważniejsze zmiany, jakie w nim zaszły, na swoim profilu na portalu LinkedIn opisała Nadia Winiarska, wicedyrektorka Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan.

Jak wskazuje, w porównaniu z projektem z lipca wprowadzono kilka ważnych z punktu widzenia przedsiębiorców zmian.

- Wprowadzono wyjątek od wymogu przynależności do OECD, o ile PKB państwa będzie przekraczać 75 tys. dolarów. Umożliwiono uwzględnienie na liście innych podmiotów niż państwa (podmioty, o których mowa w pkt 2 i 4 załącznika II do rozporządzenia 2018/1806) - wymienia Nadia Winiarska.

Jak wyjaśnia, zmiana ta daje możliwość uwzględnienia na liście m.in. obywateli Tajwanu.

Ustawa wprowadza stosowanie w postępowaniach zainicjowanych wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce mechanizmu milczącego zakończenia postępowania. Polega on na założeniu, iż wniosek obywatela lub przedsiębiorcy zostanie w całości uwzględniony przez urzędników, jeśli w wyznaczonym czasie nie wydadzą oni stosownej decyzji. Urząd będzie miał na to 60 dni.

Mechanizm ten jednak nie będzie działał automatycznie w stosunku do każdego cudzoziemca, który złoży w Polsce taki wniosek. Projekt zakłada, że instytucja milczącego zakończenia postępowania będzie stosowana wyłącznie wobec obywateli wybranych państw trzecich reprezentujących najbardziej rozwinięte gospodarki świata, w których wynagrodzenia pozostają najwyższe. Jak podaje ministerstwo w uzasadnieniu, wszystkie zapisane w projekcie ustawy kryteria spełniają obecnie następujące państwa:

• Związek Australijski,
• Japonia,
• Republika Korei,
• Stany Zjednoczone Ameryki,
• Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

"Regulacja będzie pozytywnie oddziaływać na rynek pracy, w szczególności poprzez szybszą stabilizację sytuacji cudzoziemców z objętych rozporządzeniem państw, wykonujących pracę lub prowadzących działalność gospodarczą. Mimo że liczebność grupy cudzoziemców mogących skorzystać z dobrodziejstwa milczącego załatwienia sprawy będzie znacznie ograniczona w stosunku do całkowitej liczby składanych wniosków o zezwolenia na pobyt czasowy, to ze względu na charakter wykonywanej przez tę grupę cudzoziemców pracy oraz ulokowanie znacznej części z nich w sektorach mających strategiczne znaczenie dla polskiej gospodarki, w tym na kierowniczych stanowiskach, wejście w życie projektowanej ustawy będzie mieć pozytywny wpływ na poprawę klimatu inwestycyjnego w naszym kraju, konkurencyjność polskiej gospodarki, w tym funkcjonowanie przedsiębiorców i bezpieczeństwo obrotu prawnego i gospodarczego" - czytamy w uzasadnieniu do projektu.

Nadia Winiarska wskazuje, że w nowej wersji projektu zaproponowano, by
skutek milczącego zakończenia postępowania nie wygasał automatycznie. W tej sytuacji decyzję miałby wydać wojewoda. Co więcej, cudzoziemiec będzie mógł uzyskać zaświadczenie o milczącym zakończeniu postępowania w formie elektronicznej.

- Jeśli cudzoziemiec nie stawi się w urzędzie na wezwanie wojewody m.in w celu złożenia odcisków palców, postępowanie zostanie umorzone. W nowej wersji projektu wojewoda stwierdza wygaśnięcie skutków milczącego zakończenia postępowania w drodze decyzji. W pierwszej wersji skutki milczącego zakończenia postępowania wygasały z mocy prawa - wyjaśnia ekspertka Lewiatana.

Ministerstwo zdecydowało się też dać więcej czasu na osobiste stawienie się cudzoziemca na wezwanie wojewody w urzędzie. W pierwotnej wersji projektu było to 7, teraz jest 14 dni. W przypadku informacji dotyczących bezpieczeństwa pozostawiono ogólny termin 30 dni, z możliwością jego wydłużenia do 60 dni.

Nadia Winiarska zwraca również uwagę na doprecyzowanie przepisów przejściowych. W nowej wersji projektu zapisano, że nowy tryb będzie dotyczył wyłącznie wniosków złożonych od dnia umieszczenia danego państwa na liście w rozporządzeniu. Nie obejmie wcześniejszych, niezakończonych postępowań.

Z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wynika, że w Polsce pracuje coraz więcej cudzoziemców. Na koniec marca 2026 r. w naszym kraju pracowało już 1,153 mln osób z zagranicy. To o 8 proc. więcej niż na koniec marca 2025 r. W porównaniu z 28 lutego 2026 r. ich liczba zwiększyła się o 1,8 proc.

Niezmiennie od lat najliczniejszą grupę stanowili obywatele Ukrainy. W omawianym okresie było ich 783,9 tys. To o 9,6 proc., czyli o 68,9 tys. osób więcej niż na koniec marca 2025 r. i o 1,9 proc. (o 14,6 tys. osób) więcej niż na koniec lutego 2026 r. Stanowili oni 68 proc. wszystkich pracowników z zagranicy, a ich udział zwiększył się o 1 p. proc. w porównaniu z 31 marca 2025 r. oraz o 0,1 p. proc. w porównaniu z 28 lutego 2026 r.

Kolejne miejsca zajęli cudzoziemcy mający obywatelstwo:

• białoruskie 10,5 proc.
• indyjskie 2 proc.
• gruzińskie 1,8 proc.
• kolumbijskie 1,8 proc.
• filipińskie 1,3 proc.
• pozostałe 14,6 proc.