Den Haag, 24 september 2026 — Bijna negen op de tien Nederlanders zien verhuftering als een bedreiging voor de samenleving. Tegelijkertijd plaatsen zij de oorzaak vrijwel eensgezind buiten zichzelf. Dat blijkt uit de nieuwe HCSS Focus Verhuftering van Gerben Bakker en Jesse Kommandeur, gebaseerd op een peiling van HCSS in samenwerking met KiesKompas.

Verhuftering wordt vooral gezien als een probleem van normen en omgangsvormen. Respectloos gedrag en het niet naleven van regels worden breed afgekeurd. De gevolgen worden vooral verbonden aan sociale erosie, afnemend gezag en polarisatie, en minder aan concrete onveiligheid of criminaliteit.

Sociale media worden het vaakst genoemd als veroorzaker, maar worden nauwelijks gezien als factor die de oplossing moet brengen. Ouders, onderwijs en politici worden juist als belangrijkste verantwoordelijken voor de aanpak genoemd. Gemeenten blijven opvallend buiten beeld, terwijl zij een belangrijke rol hebben bij lokale leefbaarheid en gemeenschapsopbouw.

“De opvallendste uitkomst is misschien niet dat Nederlanders verhuftering ernstig vinden, maar dat vrijwel niemand zichzelf als aandeelhouder ziet,” zegt hoofdauteur Gerben Bakker. “Een probleem dat iedereen bij de ander neerlegt, laat zich moeilijk gezamenlijk oplossen.”

De onderzoekers pleiten daarom voor een meersporenaanpak waarin handhaving wordt gecombineerd met normoverdracht en versterking van sociale cohesie. “Beleidsmakers moeten voorkomen dat verhuftering uitsluitend een handhavingsvraagstuk wordt. Maak van gedeelde verantwoordelijkheid en samenredzaamheid expliciete beleidsdoelen, ook buiten crisissituaties,” zegt hoofdonderzoeker Gerben Bakker.

De peiling is een signalerende momentopname van publieke percepties en meet geen objectieve ontwikkeling van hufterig gedrag.

Auteurs: Gerben Bakker en Jesse Kommandeur

Data-analyse en -visualisatie: Jesse Kommandeur en Emma Bokel

Redactie en review: Paul Sinning

Met dank aan/met bijdragen van: Marit Weurding, Casper Wits (Universiteit Leiden), Jeroen van Lindert (KiesKompas) en Willem Blanken (KiesKompas)

De HCSS Focus is ontwikkeld binnen het programma Strategische Monitor Politie, waarmee HCSS de Nederlandse politie ondersteunt bij toekomstgericht beleid op het snijvlak van maatschappelijke dynamiek, geopolitiek en veiligheid.

De publieksmonitor is een onderzoekslijn binnen HCSS in opdracht van de Directie Strategie en Innovatie, Staf Korpsleiding Nederlandse politie. De analyses in dit rapport zijn afgerond in mei 2026. Gebeurtenissen of ontwikkelingen die plaatsvonden in de periode tussen afronding en publicatie zijn niet van invloed geweest op de bevindin