Από το αρχικό «μπλόκο» του υπουργείου Πολιτισμού, στην ιεραρχική προσφυγή της επενδύτριας εταιρείας και, τελικά, στην έγκριση της μελέτης πέρασε μέσα σε λίγους μήνες το project για την ανάπτυξη νέου ξενοδοχείου 5 αστέρων στο Μαγγανάρι της Ίου.

Η νέα απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού, με ημερομηνία 24 Σεπτεμβρίου 2026, κάνει δεκτή την προσφυγή της Stamania Enterprises Company Limited, που συνδέεται με τον όμιλο Τσάκο, κατά της προηγούμενης αρνητικής απόφασης και εγκρίνει πλέον τη μελέτη για την ανέγερση ξενοδοχείου 5 αστέρων, δυναμικότητας 24 κλινών.

Το project σχεδιάζεται σε ακίνητο φερόμενης ιδιοκτησίας της Stamania Enterprises Company Limited, εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου Μαγγαναρίου της Ίου.

Το εμπόδιο

Με απόφαση της 1ης Απριλίου 2026, η Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του υπουργείου Πολιτισμού δεν ενέκρινε τη σχετική μελέτη, δημιουργώντας ένα ουσιαστικό αδειοδοτικό εμπόδιο στην πορεία της επένδυσης.

Η αρχική απόρριψη δεν συνδεόταν μόνο με το γεγονός ότι το ακίνητο βρίσκεται εντός του κηρυγμένου και οριοθετημένου αρχαιολογικού χώρου Μαγγαναρίου. Στο σκεπτικό της απόφασης είχαν τεθεί ζητήματα που αφορούσαν τόσο την κλίμακα και τη χωροθέτηση της σχεδιαζόμενης ανάπτυξης όσο και την οικοδομησιμότητα του ακινήτου και τη συμβατότητα της προτεινόμενης οικοδομικής δραστηριότητας με την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία.

Η αρμόδια υπηρεσία είχε ουσιαστικά κρίνει ότι, κατά την εξέταση αιτήματος για οικοδομική δραστηριότητα μέσα σε προστατευόμενο αρχαιολογικό χώρο, ο έλεγχός της δεν περιορίζεται μόνο στις πιθανές επιπτώσεις στα αρχαία και στο περιβάλλον του αρχαιολογικού χώρου, αλλά εκτείνεται και στο κατά πόσον η προτεινόμενη ανάπτυξη μπορεί κατ’ αρχήν να υλοποιηθεί σύμφωνα με το ισχύον πολεοδομικό πλαίσιο.

H αντίδραση

Η αρνητική αυτή απόφαση ήταν εκείνη που ενεργοποίησε την επόμενη κίνηση της Stamania Enterprises, η οποία προσέφυγε ιεραρχικά κατά της συγκεκριμένης απόφασης, ζητώντας την επανεξέταση του φακέλου και την ανατροπή της μη έγκρισης.

Η προσφυγή κατατέθηκε στις 16 Ιουνίου 2026. Στο μεταξύ, ο φάκελος της επένδυσης είχε προχωρήσει και σε άλλο επίπεδο, καθώς είχε εκδοθεί προέγκριση οικοδομικής άδειας Κατηγορίας 1 από την υπηρεσία Δόμησης του Δήμου Θήρας.

Το επόμενο κρίσιμο βήμα ήρθε τον Σεπτέμβριο, όταν η υπόθεση εξετάστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ). Στη συνεδρίαση της 9ης Σεπτεμβρίου 2026, το ΚΑΣ γνωμοδότησε ομόφωνα επί της υπόθεσης, ανοίγοντας τον δρόμο για την έκδοση της νέας απόφασης από το υπουργείο Πολιτισμού.

Η απόφαση που ακολούθησε αλλάζει ουσιαστικά την εικόνα του project, αφού η ιεραρχική προσφυγή γίνεται δεκτή, η προηγούμενη μη έγκριση παραμερίζεται και η μελέτη για την ανέγερση του 5άστερου ξενοδοχείου εγκρίνεται υπό συγκεκριμένους όρους.

Γιατί εγκρίθηκε τελικά η μελέτη

Στην αιτιολόγησή του, το υπουργείο Πολιτισμού επισημαίνει ότι το γήπεδο στο οποίο προβλέπεται να ανεγερθούν τα κτίρια βρίσκεται σε απόσταση περίπου 500 μέτρων από τα κατάλοιπα του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου Μαγγαναρίου.

Παράλληλα, κρίνει ότι τόσο η χωροθέτηση όσο και ο προσανατολισμός των κτισμάτων είναι τέτοιοι ώστε να μην προκαλείται οπτική όχληση από σημεία θέασης του αρχαιολογικού χώρου.

Σύμφωνα επίσης με την απόφαση, η μορφολογική προσέγγιση του σχεδίου εντάσσεται στο τοπίο και στο ήδη δομημένο περιβάλλον της Ίου.

Οι όροι για το «πράσινο φως»

Η έγκριση, πάντως, συνοδεύεται από μια σειρά προϋποθέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, το υπουργείο Πολιτισμού ζητά να αυξηθεί η αναλογία των ελεύθερων, χωρίς επιστρώσεις, επιφανειών στο γήπεδο, ενώ απαγορεύει την τοποθέτηση μόνιμων ή κινητών κατασκευών στα δώματα, όπως ηλιακών θερμοσιφώνων και δορυφορικών κεραιών.

Παράλληλα, δεν επιτρέπεται η τοποθέτηση κλιματιστικών μηχανημάτων στις όψεις των κτιρίων, ενώ η εξωτερική περιμετρική τοιχοποιία θα πρέπει να γίνει από εμφανή λιθοδομή με ντόπια πέτρα.

Η τροποποιημένη μελέτη θα πρέπει στη συνέχεια να υποβληθεί στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Κυκλάδων για νέο έλεγχο και έγκριση.

Αυστηροί όροι τίθενται και για τις εκσκαφικές εργασίες. Όλες θα πρέπει να γίνουν υπό την επίβλεψη υπαλλήλου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων, η οποία θα ειδοποιείται τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την έναρξή τους.

Αν κατά τη διάρκεια των εργασιών εντοπιστούν αρχαιότητες, οι εργασίες θα διακοπούν και θα ακολουθήσει σωστική ανασκαφή.

Η νέα απόφαση αίρει έτσι το βασικό αρχαιολογικό εμπόδιο που είχε εμφανιστεί την άνοιξη στην πορεία του project. Ωστόσο, το ίδιο το υπουργείο Πολιτισμού διευκρινίζει ότι η απόφαση αφορά αποκλειστικά την έγκριση από πλευράς αρχαιολογικού νόμου και δεν υποκαθιστά την οικοδομική άδεια ή οποιαδήποτε άλλη έγκριση απαιτείται από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Οι τουριστικές επενδύσεις του καπετάν Παναγιώτη

Το project της Ίου έρχεται να προστεθεί σε ένα ευρύτερο χαρτοφυλάκιο που έχει αναπτύξει η οικογένεια Τσάκου στον τουρισμό και στο hospitality real estate.

Η μεγαλύτερη από τις επενδύσεις που έχουν δρομολογηθεί αφορά την Ιθάκη, όπου μέσω της «Ατοκος ΕΠΕ» προωθείται project ύψους 85,4 εκατ. ευρώ, ενταγμένο στις Στρατηγικές Επενδύσεις.

Παρουσία έχει και στη Χίο μέσω της Avlum Enterprises Company Limited, η οποία είχε αναδειχθεί το 2020 ανάδοχος στον διαγωνισμό της ΕΤΑΔ για την αξιοποίηση του ιστορικού Ξενία Χίου. Η ίδια εταιρεία είχε συμμετάσχει και στο σχήμα που απέκτησε το 2018 το δικαίωμα εκμετάλλευσης της μαρίνας Χίου για 40 χρόνια, συμμετοχή από την οποία ο όμιλος αποχώρησε το 2022.