Як паведаміла выданьне «Позірк», гэта вынікае з заявы намесьніка дырэктара Дэпартамэнту па энэргаэфэктыўнасьці Дзяржстандарту Леаніда Палешчука, якую ён зрабіў на прэсавай канфэрэнцыі ў Менску 10 жніўня.

«Гэта ў першую чаргу ветраэнэргетычныя станцыі, сонечныя электрастанцыі, біягазавы комплекс. [Цель] — дывэрсыфікаваць вытворчасьць электрычнай электраэнэргіі», — працытавала Леаніда Палешчука выданьне.

Паводле яго, многія краіны максымальна пераходзяць на «зялёную» энэргетыку: «У некаторых нават балянс 35% і больш ужо».

Актуальны паказьнік для Беларусі прадстаўнік дэпартамэнту не назваў. Па выніках 2024 году ён складаў 7,2 %. «Такім чынам, гаворка ідзе аб абмежаваньні росту часткі аднаўляльных крыніц энэргіі», — прыйшло да высновы выданьне.

У гэтым кантэксьце чыноўнік згадаў Беларускую АЭС, якая дае «калі не зялёную, то блакітную энэргію», і назваў яе бясьпечнай.

«Пакуль наша энэргасыстэма працуе ў тым, каб зразумець, куды, у якую галіну, варта рухацца, каб максымальна сысьці ад прыроднага газу, выкарыстоўваць атамную і аднаўляльную энэргію. Мы бачым мясцовыя віды паліва, як асноўны рэсурс па частцы павелічэньня часткі аднаўляльнай энэргіі», — адзначыў Паляшчук.

Паводле яго, за апошнія 20 гадоў, энэргаёмістасьць ВУП Беларусі зьнізілася на 54%. За 2021–2025 гады эканомія паліўна-энэргетычных рэсурсаў склада 3,1 мільёна тон умоўнага паліва.

У прыватнасьці, на ААТ «Гродна Азот» рэканструкцыя абсталяваньня дазволіла зьнізіць энэргаспажываньне цэха метанолу на 40%, гадавая эканомія склала 42,4 тысячы тон умоўнага паліва. Замена ахаладжальнага абсталяваньня на прадпрыемстве «Інтэграл» (Менск) зьнізіла ўдзельны расход электраэнэргіі амаль на 22 %.

Прадстаўнік дэпартамэнту чакае «эфэктыўнага, а не залішняга спажываньня электраэнергіі: «Плян да 2030 году прадугледжвае прырост электраспажываньня на 4,8 млрд кВт·гадзін. З 2018 да 2025 году прырост склаў 1,99 млрд кВт·гадзін».

«Гаворка ідзе аб мадэрнізацыі вытворчасьці, разьвіцьці электрычнага транспарту, жыльлёвага будаўніцтва і іншых кірунках, дзе электраэнэргія дазваляе атрымаць большы вынік з меншымі стратамі», — падкрэсьліў ён.

26 красавіка з нагоды 40-годзьдзя аварыі на чарнобыльскай АЭС беларускія экалягічныя і праваабарончыя арганізацыі ў выгнаньні заклікалі «выключыць атамную энэргетыку з „зялёных“ павестак і плянаў нават у кароткатэрміновай пэрспэктыве», ухваліць тэрміновыя захады па «абароне дзейных АЭС у зоне рызыкі ад ваенных атак», распрацаваць і рэалізаваць «устойлівыя бязьядзерныя энэргетычныя стратэгіі на аснове дэцэнтралізацыі і аднаўляльных крыніц».

Як адзначала загадчыца сэктарам Інстытуту эканомікі Нацыянальнай акадэміі навук Людміла Варанецкая ў артыкуле для часопісу «Финансы. Учет. Аудит», у Беларусі недаацэньваюць маштаб забруджаньня паветра, вады, і глебы, ёсьць праблема «недастаткова выніковага абыходжаньня з адкідамі, невысокага ўзроўню „зялёнага“ фінансаваньня і экалягічных стандартаў у прамысловасьці».

Будаўніцтва Беларускай АЭС паблізу Астраўца (Горадзенская вобласьць) завяршылася ўвосень 2023 году. Станцыю пабудавалі па расейскім праекце, генэральным падраднікам выступіў «Расатам». Першы блёк АЭС уключаны ў энэргасыстэму Беларусі з трэцяга лістапада 2020 году, другі — з 13 траўня 2023-га. У прамысловую эксплюатацыю іх увялі ў чэрвені 2021-га і лістападзе 2023-га адпаведна.

У лістападзе 2025 году стала вядома, што ўлады маюць намер пабудаваць трэці блёк Беларускай АЭС і ўключыць яго ў энэргасыстэму ў 2035–2038 гадах.

Пры гэтым яны не адмаўляюцца ад ідэі пабудаваць другую атамную станцыю на ўсходзе Беларусі.