Вход на сайт

Просмотр новости

Найдите то, что Вас интересует

Таямніца, якой 200 мільёнаў гадоў: навукоўцы высветлілі, чаму крабы ходзяць бокам

Дата публикации: 29-04-2026 04:30:00



Основное содержимое страницы с новостью.

Выявы крабаў, якія паўзуць па пляжы бокам, бачылі многія. Але чаму бокам? Новае даследаванне пралівае свет на гэтае пытанне. Імаверна, менавіта здольнасць хадзіць бокам стала іх найважнейшай эвалюцыйнай перавагай.

Крабы ідуць бокам. Фота: Ian Usher/animalia.bio/CC BY-SA 3.0

Каб разгадаць таямніцу бакавой хады, даследчыкі правялі маштабны эксперымент з 50 рознымі відамі крабаў. Жывёл змяшчалі на спецыяльныя круглыя арэны з іх звыклым асяроддзем пражывання (ад марскога пяску да прэснай вады) і на працягу 10 хвілін здымалі іх перамяшчэнні на відэа, старанна аналізуючы кожны рух з дапамогай камп'ютара. Прэпрынт даследавання апублікаваны ў часопісе eLife.

Вынікі аказаліся даволі цікавымі: крабы амаль не маюць прамежкавых варыянтаў і выразна падзяляюцца на тых, хто ходзіць выключна бокам, і тых, хто рухаецца толькі перадам. З 50 вывучаных відаў 35 ходзяць бокам, а 15 — перадам.

Траекторыя руху крабаў, якая ходзяць наперад, і крабаў, якія ходзяць убок. Фота: Taniguchi Junya, Inoue Tsubasa, Kohara Kano, Huang Jung-Fu, Hirai Atsushi, Mizumoto Nobuaki, Takeshita Fumio, Kawabata Yuuki (2026) Evolution of sideways locomotion in crabs eLife 15:RP110015

Супаставіўшы гэтыя паводзіны з генетычным дрэвам ракападобных, даследчыкі высветлілі, што здольнасць хадзіць бокам узнікла толькі аднойчы, прыкладна 200 мільёнаў гадоў таму, адразу пасля масавага вымірання на мяжы трыясавага і юрскага перыядаў. Гэта значыць, што ўсе сучасныя крабы, якія ходзяць бокам, атрымалі гэты навык ад аднаго агульнага продка, а не прыйшлі да яго незалежна адзін ад аднаго.

Галоўная прычына ў выключнай хуткасці і непрадказальнасці такой траекторыі падчас уцёкаў ад драпежнікаў, лічаць навукоўцы. Хада бокам дазваляе крабам з аднолькавай хуткасцю бегчы як налева, так і направа, што робіць іх траекторыю складанай для перахопу.

Эксперыменты з крабападобнымі робатамі пацвярджаюць, што для такога шырокага і плоскага цела рух убок значна больш эфектыўны, чым хада наперад.

На малюнку А паказаная эксперыментальная ўстаноўка, а на малюнку Б — тое, як вылічваліся каардынаты руху. Фота: Taniguchi Junya, Inoue Tsubasa, Kohara Kano, Huang Jung-Fu, Hirai Atsushi, Mizumoto Nobuaki, Takeshita Fumio, Kawabata Yuuki (2026) Evolution of sideways locomotion in crabs eLife 15:RP110015

Гэта прывяло да дэмаграфічнага выбуху сярод ракападобных. Сёння секцыя крабаў Eubrachyura, дзе дамінуе бакавы рух, налічвае каля 7468 вядомых відаў, у той час як колькасць іх найбліжэйшых сваякоў, якія эвалюцыйна аддзяліліся раней і хадзілі толькі наперад, вагаецца ў межах усяго ад 46 да 110 відаў.

Некаторыя віды крабаў з часам вярнуліся да хады наперад. Гэта адбылося з тымі, хто знайшоў альтэрнатыўныя спосабы абароны, напрыклад, пачаў хавацца ў ракавінах малюскаў, маскіравацца пад водарасці або, як крабы-салдаты, пачаў перасоўвацца вялікімі скаардынаванымі групамі, што зрабіла ўцёкі бокам непатрэбнымі.

Цяпер чытаюць
Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў6767

Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў67

Пра што маўчыць Аляксей Францкевіч, якому Польшча закрыла ўезд на 10 гадоў
У Інданезіі некалькі чалавек публічна адлупцавалі за сэкс па-за шлюбам44

Мужчына сам сабе прыгатаваў кактэйль. Гэта каштавала яму жыцця

Дзяўчына моцна апяклася падчас адпачынку, але хуткая да яе не паехала. Чаму?55

На аўташоу ў Лідзе ледзь не загінуў адзін з самых знакамітых каскадзёраў Беларусі — яго відэа сабралі амаль паўмільярда праглядаў. Што з ім цяпер?88

«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак2525

«13 000 BYN за 40 дзён». Беларускі камбайнёр расказаў пра свой заробак25
Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША22

Forbes уключыў двух беларусаў у топ самых багатых імігрантаў у ЗША2
У Мінску са зброяй абрабавалі ювелірную краму88

У Мінску са зброяй абрабавалі ювелірную краму8
З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі

З‘явілася інфармацыя пра смерць акцёра Паўла Канька, але сваякі кажуць, што ён у рэанімацыі
У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні22

У Францыі знік 41‑гадовы беларус Сяргей Сярмяжка. Шукаюць ужо два тыдні2
Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м3030

Навумчык паразважаў, як разгортвалася б гісторыя, калі б Кебіч перамог у 1994‑м30
Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін22

Хуткаснае чыгуначнае злучэнне дазволіць даехаць з Мінска да аэрапорта за 30 хвілін2
Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў

Памёр найстарэйшы зняволены ў ЗША. Ён правёў у турме 75 гадоў
Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда4242

Наўроцкі за год пры ўладзе выдаў беларусам у 83 разы менш польскіх пашпартоў, чым Дуда42
Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?88

Што вядома пра страты Расіі ва Украіне на канец жніўня?8
Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%44

Беларусбанк перагледзеў умовы суперкрэдыту на новабудоўлі, што выдаецца пад 1%4
Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы11

Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1
У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней55

У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5
Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці11

Рэкорднае абмяленне Дуная агаліла падмуркі моста імператара Канстанціна Вялікага — найдаўжэйшага моста антычнасці1
Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана11

Стала вядома, чые парэшткі знайшлі беларускія турысты ў гарах Казахстана1
Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі99

Кіеў рыхтаваў другое «Павуцінне» супраць аэрапортаў Масквы, але план спынілі9
Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць1111

Украінцы, якія ваявалі за Расію і былі ўзятыя ў палон, расказалі, чаму працягваюць яе любіць11
Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі1919

Дзевяць чалавек памерлі ў Брэсце і Мінску — усім ім уводзілі адныя і тыя ж лекі. У прэпараце знайшлі бактэрыі19
Лукашэнка сустрэўся з прэзідэнтам М'янмы ў сябе дома1111

Лукашэнка сустрэўся з прэзідэнтам М'янмы ў сябе дома11
У гомельскім парку кот упаляваў вавёрку ВІДЭА1414

У гомельскім парку кот упаляваў вавёрку ВІДЭА14

Усе навіны →

Кватэры з абсталяваннем для махлярскіх кол-цэнтраў выявілі ў трох абласных цэнтрах1

«Страхавалі кватэру, каб быць спакойнымі, а ў выніку…» Аднапакаёўку мінчан сур’ёзна затапіла

Жыхара Гомеля пазбавілі выплат за сына, які загінуў на фронце

Украіна папрасіла Ілана Маска дазволіць выкарыстанне Starlink для нанясення ўдараў па тэрыторыі Расіі на глыбіню да 200 кіламетраў3

Ці здымае Беларусь вяршкі з паліўнага крызісу ў Расіі? Ёсць нюансы1

На барахолках перапрадаюць папулярныя чыпсы Lay’s. Нацэнка ў два разы1

Украінскія беспілотнікі атакавалі Перм. Гарыць НПЗ

Панама названа найлепшай краінай для жыцця і працы для экспатаў5

У Гродне збіраюцца аднавіць палац князёў Масальскіх, не разбураючы гістарычную камяніцу, якая была пабудаваная на тым месцы пазней5

Схожие новости

#Наименование новостиТональностьИнформативностьДата публикации
1Число машин у Крымского моста превысило 1 тыс.0001-09-2025
2Чаму амаль усе людзі — праўшуны? Навукоўцы нарэшце разгадалі таямніцу01021-05-2026
3Парадокс крэатыўнасці: адкрыцці робяць маладыя, а развіваюць ужо існыя тэорыі — немаладыя01017-05-2026
4Чалавецтва такое генетычна разнастайнае дзякуючы смяротнай малярыі, якая тысячагоддзямі дзяліла Афрыку на ізаляваныя рэгіёны01016-08-2026
5Як навукоўцы хочуць абараніць Зямлю ад сонечнай буры, здольнай вярнуць цывілізацыю ў каменны век01011-07-2026
6В очереди перед Крымским мостом со стороны Тамани находятся свыше 600 машин0011-08-2025
7Очередей на подъездах к Крымскому мосту не осталось0012-07-2025
8Ля берагоў Грэнландыі цяпер жывуць кіты — ім больш не перашкаджае лёд01020-08-2026
9В Одесской области на берег выбросило десятки тысяч крабов0013-07-2025
10Пригожин сообщил, что ВСУ подготовили порядка 200 тыс. человек резерва0023-03-2023

Классификация: В стране. Схожих патентов: 0. Схожих новостей: 10. Тональность: 0. Информативность: 19.09. Источник: nashaniva.com.