oprac. RZ

Opublikowano: 18-08-2026, 12:20

• Jednolity tekst rozporządzenia po zmianach z 11 sierpnia 2025 r. wprowadza cyfryzację przekazywania wyników badania poubojowego mięsa (na użytek własny).
• Mięsa świń, nutrii i dzików nie wolno spożyć ani przerabiać przed oficjalną informacją o wyniku, a przy niezdatności grozi decyzja i utylizacja.
• Nowy Załącznik nr 2 zaostrza badanie na włośnicę: próbka min. 100 g, ściśle wskazane mięśnie, terminy 24–48 h oraz zakaz mrożenia standardowych próbek

W Dzienniku Ustaw opublikowano jednolity tekst Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji mięsa przeznaczonego na użytek własny.

Dokument uwzględnia kluczowe modyfikacje, które weszły w życie po nowelizacji z 11 sierpnia 2025 r. Nowe regulacje uszczelniają procedury badania mięsa, wprowadzają cyfryzację dokumentacji, ale też nakładają rygorystyczne obowiązki przy pobieraniu próbek na obecność włośni. Oto co musisz wiedzieć, aby uniknąć błędów i konsekwencji prawnych.

W myśl art. § 9 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 1 rozporządzenia:

„(...) urzędowy lekarz weterynarii [lub pracownia badania mięsa] przekazuje na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej posiadaczowi lub podmiotowi (...) informację o przeprowadzeniu badania poubojowego mięsa”.

Co to oznacza w praktyce dla hodowców? To znaczny krok w stronę cyfryzacji procedur weterynaryjnych. Jeśli badanie wykazało, że mięso jest zdatne do spożycia, nie musisz już czekać na fizyczny, papierowy dokument od urzędowego lekarza weterynarii. Informacja może zostać przesłana drogą elektroniczną (np. e-mailem).

Pamiętaj, że zgodnie z § 12 rozporządzenia mięso świń, nutrii oraz dzików nie może zostać spożyte ani przetworzone przed oficjalnym otrzymaniem tej informacji – niezależnie od tego, czy trafi do ciebie na papierze, czy w formie elektronicznej.

Zgodnie z § 9 ust. 1a oraz ust. 2 pkt 2 rozporządzenia:

Jeżeli w wyniku przeprowadzonego badania (...) stwierdzono, że badane mięso zwierząt jest niezdatne do spożycia przez ludzi, urzędowy lekarz weterynarii wydaje decyzję administracyjną w sprawie uznania mięsa za niezdatne do spożycia przez ludzi, określając w niej sposób postępowania z tym mięsem.

Dodatkowo, jeżeli włośnicę wykryto w próbce dostarczonej samodzielnie przez rolnika/myśliwego, lekarz weterynarii z urzędu przeprowadza pełne badanie poubojowe oraz ponownie pobiera próbki potwierdzające (§ 9 ust. 3).

1. Wykrycie nieprawidłowości / włośni.
2. Procedura z urzędu (ponowne pobranie próbek + badanie poubojowe).
3. Wydanie decyzji administracyjnej (określenie utylizacji / nakazów)
4. Oznakowanie tuszy (trójkątny znak weterynaryjny 5 cm z literami "PL" i "IW").

Co to oznacza dla hodowców planujących ubój na użytek własny? Koniec z nieformalnym załatwianiem sprawy. W przypadku wykrycia włośni lub innych dyskwalifikujących zmian organ nie tylko zabroni spożycia, ale w drodze decyzji administracyjnej narzuci konkretny rygor utylizacji tuszy (zgodnie z przepisami o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego). Ponadto

Powiatowy Lekarz Weterynarii oznakuje niezdatną tuszę specjalnym trójkątnym znakiem o długości boku 5 cm z literami „PL” oraz „IW” (§ 10 ust. 1).

Kluczową modyfikacją jest wprowadzenie całkowicie nowego brzmienia Załącznika nr 2. Określa on precyzyjne zasady techniczne:

• Masa próbki: Minimum 100 g, niezależnie od gatunku zwierzęcia (Załącznik nr 2, ust. 4).
• Miejsca predylekczne: Próbki pobiera się wyłącznie z konkretnych mięśni, w których pasożyty osadzają się najczęściej (Załącznik nr 2, ust. 3).

• Terminy dostarczenia: Próbki z uboju gospodarnego należy dostarczyć do pracowni w ciągu 24 godzin od uboju. W przypadku odstrzału zwierząt łownych czas ten wynosi do 48 godzin (z wyjątkiem dzików pozyskanych w strefach objętych ograniczeniami ASF i kierowanych do chłodni – Załącznik nr 2, ust. 2).
• Warunki transportu: Próbki transportuje się w warunkach zapobiegających rozkładowi gnilnemu. Standardowych próbek nie wolno zamrażać! (Załącznik nr 2, ust. 3).

Co to oznacza dla hodowców? Dostarczenie do punktu zbyt małego kawałka mięsa (np. 20-30 g) lub pobranie go z przypadkowego miejsca (np. szynki zamiast przepony) skutkować będzie odrzuceniem próbki przez pracownię.

Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1 lit. j oraz zapisami w ewidencji ubojów (§ 5 ust. 3 pkt 3a), przy uboju owiec i kóz wprowadzono obowiązek podawania:

• Dokładnej daty urodzenia zwierzęcia,
• Liczby stałych siekaczy wyrżniętych z dziąsła.
• „W przypadku uboju owiec lub kóz (...) informacja (...) zawiera datę urodzenia i liczbę stałych siekaczy wyrżniętych z dziąsła” (§ 4 ust. 2 pkt 1 lit. j).

Co to oznacza dla hodowców planujących ubój na użytek własny? Jest to wymóg powiązany z unijnymi procedurami zapobiegania gąbczastej encefalopatii (BSE/TSE).

Weryfikacja uzębienia pozwala na precyzyjne ustalenie, czy zwierzę przekroczyło 12. miesiąc życia , co nakłada na posiadacza obowiązek sporządzenia pisemnego powiadomienia wraz z oświadczeniem o utylizacji materiału szczególnego ryzyka (SRM) na własny koszt (Załącznik nr 1).

Przepisy doprecyzowały również strukturę organizacyjną diagnostyki. Zgodnie z § 7 ust. 1b:

Badanie (...) jest wykonywane w pracowni badania mięsa na obecność włośni przez urzędowego lekarza weterynarii (...) lub w zakładzie higieny weterynaryjnej przez osobę upoważnioną.

Powiatowy lekarz weterynarii ma obowiązek podać do publicznej wiadomości (w sposób zwyczajowo przyjęty na danym terenie) dane wyznaczonych lekarzy oraz link do wykazów pracowni zamieszczonych na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii (§ 7 ust. 5).

Jednolity tekst aktu prawnego formalnie czyści archaiczne i dublujące się zapisy. Z rozporządzenia usunięto m.in.:

• § 2a oraz § 2b,
• § 11,
• Załącznik nr 3.

Dodatkowo zrezygnowano z wybranych wykreślonych wcześniej wymogów w § 2 (np. uchylony ust. 2) , co upraszcza samą strukturę aktu prawno-weterynaryjnego.

W praktyce zmiany (w § 2 np. uchylony ust. 2) te w obrębie samego paragrafu 2 i innych części rozporządzenia oznaczają:

• Uproszczenie wymogów podstawowych: W § 2 ust. 1 wykreślono punkt 2, a cały ustęp 2 został uchylony, co pozostawia dwa najważniejsze warunki uboju w gospodarstwie: zwierzęta muszą być zdrowe oraz musi zostać zachowany okres karencji, jeśli były leczone preparatami weterynaryjnymi.
• Redukcję zbędnej biurokracji: Całkowite uchylenie paragrafów 2a, 2b oraz 11, a także rezygnacja z całego Załącznika nr 3, sugeruje rezygnację z części szczegółowych wymogów technicznych lub sprawozdawczych, które mogły być uznane za nadmiarowe w świetle nowszych przepisów unijnych lub krajowych.,
• Koncentrację na kluczowych aspektach: Dzięki usunięciu części przepisów (np. uchylony punkt 6 w § 9 ust. 1 czy litera f w § 9 ust. 2 pkt 1), akt prawny skupia się teraz na najistotniejszych dla bezpieczeństwa danych: wynikach badań, identyfikacji zwierząt i terminach dostarczania próbek.

 Planując ubój na użytek własny, pamiętaj o zgłoszeniu zamiaru do Powiatowego Lekarza Weterynarii na co najmniej 48 godzin przed procedurą (§ 4 ust. 1). Pobierając próbkę do badania na włośnicę, zawsze używaj czystego noża, odcinaj płat mięśnia z filaru przepony o masie minimum 100 g i nie zamrażaj go przed przekazaniem do pracowni. Chroń zdrowie własne i rodziny – spożycie nieprzebadanego mięsa ze skażonego uboju grozi ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin.