سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به پیگیری‌های مستمر ایران برای روشن شدن سرنوشت سه خلبان ایرانی، گفت: تهران از همه ظرفیت‌های دوجانبه، چندجانبه و حقوقی برای پیگیری سرنوشت آنها استفاده خواهد کرد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در نشست خبری روز دوشنبه (26 مردادماه) با اشاره به سالگرد بازگشت آزادگان به میهن اسلامی گفت: بازگشت آزادگان جلوه‌ای از ایستادگی انسان‌هایی است که در دشوارترین شرایط امید و کرامت خود را حفظ کردند. وی با گرامیداشت یاد و خاطره آزادگان و قدردانی از خانواده‌های آنان تأکید کرد که عزت و استقلال ایران مدیون نسل‌هایی است که حاضر نبودند سرنوشت کشور را به اراده دیگران گره بزنند.
 خطای محاسباتی دشمنان 
در قبال اراده ملّت ایران
بقائی درباره سالروز کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ اظهار داشت: این واقعه یکی از تلخ‌ترین مقاطع تاریخ معاصر ایران و تجربه‌ای گران‌سنگ از مداخله خارجی در امور داخلی کشور است؛ تجربه‌ای که به حذف یک دولت قانونی و برخاسته از اراده ملت انجامید و آثار آن تا سال‌ها بر روابط خارجی و تحولات بعدی ایران باقی
 ماند.
وی ادامه داد: در جنگ تحمیلی و همچنین دو جنگ اخیر در یک سال گذشته، شاهد همین خطای محاسباتی بودیم؛ یعنی تصور مواجهه با ایرانی که می‌توان با فشار، تهدید، مداخله و ارعاب سرنوشت آن را تعیین و اراده‌اش را مقهور کرد. به گفته بقائی، ایران امروز با تجربه‌ای انباشته از استقامت و مقاومت در برابر مداخلات خارجی، جنگ، تحریم و فشارهای چند دهه گذشته، اراده‌ای جدی برای دفاع از حاکمیت، عزت و استقلال خود دارد.
پیگیر وضعیت چهار خلبان ایرانی هستیم
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره وضعیت چهار خلبان ایرانی که در روزهای نخست جنگ و در جریان یک عملیات دفاعی عازم مأموریت شده بودند، گفت: پیگیری ایران منافاتی با روابط با قطر ندارد و تهران همزمان با ادامه مراودات و همکاری‌ها، نگرانی‌ها و ملاحظات خود را نیز اعلام می‌کند.
بقائی تأکید کرد: از همان روزی که مطلع شدیم، این موضوع را پیگیری کردیم و موضوع سرنوشت خلبانان از همان روزهای نخست در دستور کار وزارت امور خارجه قرار گرفت.
وی افزود: در بیست‌وپنجم یا بیست‌وششم اسفند، نخستین مکاتبه وزارت خارجه با صلیب سرخ انجام شد و پیگیری‌های سفارت ایران در دوحه و تهران از طریق سفارت قطر نیز از همان روزها آغاز شد. در هر جلسه‌ای نیز این موضوع مورد تأکید قرار گرفت.
بقائی گفت: مادامی که وضعیت خلبانان ایرانی روشن نشده، فرض بر این است که به اسارت درآمده‌اند و ایران از همه ظرفیت‌های دوجانبه، چندجانبه و حقوق خود استفاده خواهد کرد تا وضعیت خلبانان روشن شود. وی همچنین با اشاره به خلبانی که پیکرش به کشور بازگشت، به روان پاک او درود فرستاد.
وزارت خارجه نامه‌ای برای مسکوت ماندن
طرح تأمین امنیت تنگه هرمز 
به مجلس نداده است
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره طرح اقدام راهبردی تأمین امنیت و پیشرفت پایدار تنگه هرمز و خلیج‌فارس گفت: چنین نامه‌ای از سوی وزارت امور خارجه برای مسکوت گذاشتن طرح به مجلس ارسال نشده است.
بقائی افزود: جایگاه مجلس در قانون اساسی روشن است و وزارت امور خارجه خود را مکلف می‌داند در روندهای مربوط به قانون‌گذاری، همکاری لازم را با مجلس انجام دهد و هرجا لازم باشد دیدگاه‌های کارشناسی خود را اعلام کند. وی گفت در مورد این طرح نیز نقطه‌نظرات وزارت خارجه مطرح شده است.
 مداخلات بازیگران روند تفاهم ایران و عمان را زمان‌بر کرده است
بقائی درباره روند گفت‌وگوهای ایران و عمان درباره تنگه هرمز گفت: درباره نقشه مسیر تردد تفاهم شده، اما قرار است این تفاهم در قالب یک بسته شامل نقشه و بیانیه مشترک نهائی شود.
وی سه عامل را موجب طولانی شدن این روند دانست؛ پیچیدگی موضوع، تعدد بازیگران اثرگذار و تلاش برخی طرف‌ها برای ایجاد تنش و ناامنی در منطقه. بقائی اظهار داشت: سازوکار مورد نظر باید هم حاکمیت و حقوق حاکمیت دو دولت ساحلی را تأمین کند و هم تردد ایمن کشتی‌های تجاری در این آبراه را فراهم آورد.
وی تأکید کرد: گفت‌وگوها بین ایران و عمان با جدیت ادامه دارد و در مورد متن بیانیه مشترک دیدگاه‌ها در حال تبادل است. به گفته او، هر دو طرف برای تدوین سازوکاری که مصالح و نگرانی‌های دو کشور و ملاحظات مربوط به کشتیرانی بین‌المللی را تأمین کند، مصمم هستند.
مهلت ۶۰ روز مربوط به مذاکراتی بود 
که شروع نشده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مهلت ۶۰ روزه ذیل تفاهمنامه اسلام‌آباد گفت: در متن تفاهم موضوعی تحت عنوان مهلت ۶۰ روزه وجود ندارد و جمهوری اسلامی ایران سیاست‌های خود را تحت فشار، اولتیماتوم و مهلت زمانی تنظیم نمی‌کند.
وی افزود: آنچه در تفاهم پیش‌بینی شده بود، گفت‌وگو طی یک دوره زمانی ۶۰ روزه درباره «رفع تحریم» و «موضوع هسته‌ای» بود و در صورت نرسیدن به نتیجه، این دوره قابل تمدید بود. اما به گفته بقائی، این مذاکرات اساساً آغاز نشد؛ زیرا آمریکا چند هفته پس از امضای یادداشت تفاهم در ۲۸ خرداد، آن را نقض کرد و در نتیجه بحث ۶۰ روزه موضوعیت خود را از دست داد.
تحریم‌های جدید احتمالی آمریکا 
هیچ اثری بر اراده ایران ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره احتمال اعمال تحریم‌های جدید آمریکا علیه ایران گفت: این اقدامات هیچ اثری بر موضع ایران ندارد. بقائی با اشاره به سابقه تحریم‌ها و فشارهای آمریکا افزود: روش‌هایی که پیش از این امتحان شده و نتیجه‌ای نداشته است، قرار نیست این بار نتیجه دیگری داشته
 باشد.
وی گفت: ایران از مدت‌ها قبل سناریوهای مختلف و احتمال ادامه فشارهای آمریکا را بررسی کرده و برای شرایط جدید پیش‌بینی‌های لازم را انجام داده است.
کشورهای اروپایی هیچ جایگاه اخلاقی
 برای موعظه حقوق بشری ندارند
بقائی در واکنش به بیانیه اخیر فرانسه و کشورهای اروپایی درباره حقوق بشر در ایران اظهار داشت: ادعاهای حقوق بشری این کشورها مدت‌هاست رنگ باخته و طرف‌های اروپایی جایگاه اخلاقی لازم برای موعظه درباره حقوق بشر را ندارند.
وی دلیل این موضع را رویکرد کشورهای اروپایی در قبال تحولات فلسطین و همچنین مواضع آنان در برابر اقدامات آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران دانست و گفت چنین رویکردی استانداردهای دوگانه آنان را نشان می‌دهد.
شجاعت پذیرش اشتباه 
در تصمیم‌گیران آمریکایی وجود ندارد
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تغییر اولویت‌های اعلام‌شده از سوی آمریکا در قبال ایران گفت: این موضوع نشانه تداوم سردرگمی و تغییر اهداف است. بقائی اظهار داشت که جنگ تحمیلی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران از ابتدا مبنای درستی نداشته و طرف‌های مقابل برای توجیه شکست‌های خود، اهدافشان را تغییر می‌دهند.
وی افزود: بهترین کار برای آمریکا این است که هرچه سریع‌تر از این وضعیت خارج شود. به گفته بقائی، پذیرش اشتباه می‌تواند مقدمه تصمیم درست باشد، هرچند بعید است چنین شجاعتی در بسیاری از تصمیم‌گیران آمریکایی وجود داشته باشد.
کاهش تراز آب دریای خزر 
یکی از مهم‌ترین دستورکارهای نشست آتی کنوانسیون خزر است
بقائی درباره کاهش تراز آب دریای خزر گفت: ایران در چارچوب کنوانسیون تهران که معاهده‌ای پنج‌جانبه میان کشورهای ساحلی خزر است، موضوع محیط زیست این دریا را پیگیری می‌کند.
وی با اشاره به افزایش مسئله کاهش سطح آب خزر در سال‌های اخیر، تغییر اقلیم، تشدید تبخیر و کاهش ورودی آب را از جمله دلایل مطرح‌شده عنوان کرد و افزود: وزارت امور خارجه از همه ظرفیت‌ها برای تقویت همکاری میان پنج کشور ساحلی استفاده کرده است.
به گفته بقائی، نشست دولت‌های عضو کنوانسیون محیط زیست دریای خزر قرار است در اواخر مرداد یا اوایل شهریور در تهران برگزار شود و بررسی و مواجهه با کاهش سطح آب دریای خزر از مهم‌ترین موضوعات این نشست خواهد بود.