Modern insanlarda erkekler uzun mesafeli yürüyüşe uygun bir pelvis evrimleştirirken, kadınlar Neandertallere benzeyen atasal biçimi korumuş.

Yeni bir araştırmaya göre modern insan erkekleri, tarihöncesi homininlerde bulunmayan, özel olarak değiştirilmiş bir pelvis sayesinde uzun mesafeli yürüyüşe eşsiz biçimde uyum sağladı. Kadınlar ise bu özel mekanizmayı evrimleştirmedi ve erkek Neandertallerinkine çarpıcı biçimde benzeyen, daha atasal bir pelvise sahip.

Şimdiye dek yalnızca iki eksiksiz Neandertal pelvisi bulundu. Bunlardan ilki 1983’te Levant bölgesindeki Kebara Mağarası’ndan, ikincisi ise 2001’de İspanya’daki Sima de los Huesos alanından çıkarıldı.

Araştırmacılar şimdi, ikisi de erkek Neandertallere ait olan bu örnekleri ayrıntılı biçimde analiz etti ve morfolojilerini modern insan pelvisleriyle karşılaştırdı.

(İlgili: İnsan Neden Dik Yürür? İşin Sırrı Pelvisimizde)

Çalışmanın yazarlarından Yoel Rak, “Erkek Neandertal pelvisinin birçok oran ve ölçüde dişi modern insan dişi pelvisine benzeme oranı şaşırtıcı” diyor.

Ancak araştırmacılar, Neandertal pelvisini Homo sapiens’in eşdeğerinin boyutuna ölçeklendirdikten sonra, asetabulumun (yani kalça yuvasının) modern insan erkeklerinde yaklaşık 2,6 santimetre öne kaydığını fark etti.

Çalışmanın yazarları, bunun “modern insan erkeği pelvisini, her adımda kütle merkezinin düşüşünü yumuşatan ve aynı zamanda uyluğun fleksör kaslarında potansiyel enerji depolayarak pelvisin geri sıçramasını sağlayan bir darbe emici aygıta dönüştürdüğünü” öne sürüyor.

Başka bir deyişle, bu eşsiz adaptasyon, insan erkeklerine adımlarında bir yaylanma hissi veriyor. Bu özellik ne Neandertallerde ne de modern insan kadınlarında bulunmuyor.

Rak, “Burada gördüğümüz bir yastıklama aygıtı, çünkü birinin attığı her adımda ağırlık merkezi aşağı düşüyor” diyor. İnsan erkeklerinde kalça yuvasının konumu, “uyluğun ön bölmesindeki yaylardan” yararlanarak daha fazla yukarı doğru hareketi mümkün kılıyor.

Tüm bunların sonucu ise yürüme veriminde bir artış ve gelişmiş uzun mesafeli hareket. Bu da modern insan erkeklerine, av peşine düşme ve avlanma konusunda bir avantaj sağlamış olabilir.

Rak, “Avlanma, avı uzun mesafeler boyunca takip edebilme yeteneğine dayanıyor” diyor. “Onu yürüyerek öldürüyorsunuz; bunu etnografik literatürden çok iyi biliyoruz.”

Ancak asetabulumdaki öne kayma, insan kadınları tarafından paylaşılmıyor. Çünkü bu, doğum kanalının uzamasını gerektirir ve gebelikle ilgili ciddi dezavantajlara yol açar. Sonuç olarak dişiler, Neandertallerde, büyük olasılıkla Homo erectus’ta da görülen atasal pelvis biçimini koruyor.

Bir başka deyişle, Homo sapiens erkekleri, insan evriminde daha önce ortaya çıkmış hiçbir şeye benzemeyen, eşsiz bir biyomekanik pelvis mekanizması evrimleştirmiş görünüyor. Kadınlar ise cinsimize potansiyel olarak milyonlarca yıldır eşlik eden morfolojiyi sergilemeyi sürdürüyor.

Tüm bunlara karşın Rak, bu bulguları Homo sapiens’te biyolojik olarak belirlenmiş cinsiyet rolleriyle ilişkilendirme konusunda temkinli ve erkeklerin her zaman avcı olduğu sonucuna varmıyor.

Rak, “Avlanma ya da tüm bu senaryolar hakkında hiçbir şey söyleyemem” diyor. “Yalnızca şunu söyleyebilirim, ki kanıtı da ölçümlerde ve geometride: Bu, insan erkeklerine uzun mesafeler kat etme yeteneği sağlıyor.”

IFL Science. 6 Ağustos 2026.

Makale: Rak, Y., Arsuaga, J.L., Marom, A. et al. (2026). Neandertal pelvis reveals specialized walking apparatus in human males. Sci Rep.