تاریخ انتشار ۱۵/۰۸/۲۰۲۶ - ۱۸:۳۹ ‎+۲ گرینویچ

رهبران طالبان و دیگر مقام‌های محلی روز شنبه در تالار سنتی لویه جرگه افغانستان گرد هم آمدند و پنجمین سالگرد بازگشت خود به قدرت را جشن گرفتند. طالبان مدعی است پس از دهه‌ها بی‌ثباتی برای کشور ثبات آورده و به درگیری‌ها پایان داده است.

اما یک مقام ارشد سازمان ملل متحد هشدار داد در کشوری که دختران بالای ۱۲ سال از تحصیل محروم شده‌اند، یک بحران شدید حقوق بشری در جریان است.

طالبان در روز ۱۵ اوت سال ۲۰۲۱ همزمان با خروج نیروهای ایالات متحده و دیگر کشورهای ناتو از افغانستان پس از ۲۰ سال جنگ، قدرت را در دست گرفت. خروج آمریکا با هجوم هزاران نفر از کسانی که می‌کوشیدند با مراجعه به فرودگاه کابل از کشور بگریزند به هرج‌ومرج انجامید.

حکومت طالبان مدت کوتاهی پس از به‌دست گرفتن قدرت تحصیل دختران بالاتر از کلاس ششم را ممنوع کرد. مدتی بعد تحصیل زنان در بخش آموزش عالی نیز ممنوع شد. طالبان پیش از بازگشت به قدرت متعهد شده بود که زنان حق تحصیل، کار و مشارکت در زندگی عمومی را خواهند داشت.

ورود زنان به اماکن عمومی مانند سالن‌های ورزشی و پارک‌ها، ورزش کردن و سفر به مسافت‌های دور بدون همراهی یک مرد محرم نیز در افغانستان ممنوع شده است.

در مراسم لویه جرگه، شماری از نمایندگان خارجی و هزاران شهروند در کنار مقام‌های ارشد طالبان حضور داشتند. در سخنرانی‌های این مراسم، سالگرد رویدادی گرامی داشته شد که از آن به عنوان «رهایی» افغانستان از دست نیروهای آمریکایی خوانده شد.

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی دولت طالبان، در این مراسم گفت: «از خدای بزرگ می‌خواهیم وطن ما را همواره از اشغال، حملات، جنگ‌ها و ناامنی حفظ کند و نصیب ملت ما کند که در سایه حکومت مبتنی بر شریعت در صلح و آرامش و رفاه زندگی کنند.»

به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید

در ولایت‌های مختلف افغانستان نیز مراسم جشن قدرت‌گیری طالبان برگزار شد. جاده‌های اصلی و بازارها با پرچم‌های طالبان و پوسترهایی مزین به شعارهای ستایشگر بازگشت این گروه به قدرت آراسته شد.

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور وضعیت حقوق بشر در افغانستان، در پیامی ویدیویی اعلام کرد که این کشور با بحرانی عمیق در حوزه حقوق بشر روبرو است.

ریچارد بنت گفت: «اگرچه دوره جنگ به پایان رسیده، اما این که آیا صلح واقعی برقرار شده محل تردید است. وضعیت حقوق بشر به گونه‌ای رو به وخامت گذاشته که بیشترین تاثیر منفی را بر زنان و دختران دارد».

او ادامه داد: «بررسی‌هایی که انجام داده‌ام به این نتیجه رسیده است که این نظام، در قالب آزار و سرکوب مبتنی بر جنسیت، جنایت علیه بشریت به شمار می‌آید.»

او گفت: «این بحران بسیار فراتر از تبعیض جنسیتی، و حتی فراتر از آپارتاید جنسیتی است. در سراسر افغانستان همچنان موارد بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و بدرفتاری، اعدام‌های فراقضایی، مجازات‌های بدنی، ناپدیدسازی اجباری، محدودیت بر آزادی بیان، حمله به خبرنگاران و مدافعان حقوق بشر، سرکوب اقلیت‌های قومی و مذهبی، تبعیض علیه افراد ال‌جی‌بی‌تی‌پلاس و محدود شدن فضای مدنی را ثبت می‌کنیم.»

ریچارد بنت به جامعه جهانی هشدار داد که سیاست‌های طالبان را «عادی‌سازی» نکند. او گفت چنین کاری به تبعیض مشروعیت می‌بخشد و این پیام را به قربانیان می‌دهد که «رنج‌هایشان می‌تواند موضوع معامله سیاسی شود».

در مقابل، مولوی حیات‌الله مهاجر فراهی، معاون وزیر اطلاعات و فرهنگ طالبان در گفت‌وگویی با خبرگزاری آسوشیتدپرس ادعا کرد که حکومت در پنج سال گذشته «به رغم چالش‌ها و دشواری‌ها» امنیت را برقرار کرده، روی زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری کرده و فرصت‌های شغلی ایجاد کرده است.

مهاجر فراهی در پاسخ به پرسشی درباره آموزش دختران و زنان سکوت کرد اما گفت «سرمایه‌گذاری در دانشگاه‌ها به سطحی بی‌سابقه رسیده است».

سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) برآورد می‌کند که حدود ۲ میلیون و ۴۰۰ هزار دختر افغان از آموزش متوسطه محروم شده‌اند.

نهاد زنان سازمان ملل نیز این هفته اعلام کرد که زنان و دختران در افغانستان با شدیدترین محدودیت‌ها در جهان روبرو هستند و این ممنوعیت‌ها به آینده کشور آسیب می‌زند. این نهاد هشدار داد کمبود معلم، پزشک، پرستار و ماما بنیان‌های اجتماعی و اقتصادی افغانستان را تهدید می‌کند.