Yapay zeka, futbolda saha içi performanstan transfer süreçlerine, hakem kararlarından oyuncu sağlığına kadar birçok alanda kullanılmaya başlanırken, bu teknolojinin özellikle kulüplerin karar alma süreçlerinde etkin olması bekleniyor.

İstanbul Ticaret Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Agah Tuğrul Korucu, yaptığı değerlendirmede, yapay zekanın, futbolu insanlardan devralan değil, insanların göremeyeceği büyüklükteki veri içerisindeki örüntüleri görünür hale getiren bir karar destek aracı olduğunu söyledi.

Yapay zekanın bugün yoğun biçimde saha içi performans analizinde kullanıldığını belirten Korucu, bu teknolojinin ekonomik açıdan en büyük etkisinin ise transfer ve oyuncu yönetiminde görüleceğini ifade etti.

Korucu, "Yapay zeka burada kulübe 'En iyi futbolcu kim?' değil, 'Bizim takımımız için en doğru futbolcu kim?' sorusunu sorduruyor." dedi.

Bir oyuncunun başarısının, yalnızca bireysel yeteneğine değil, takımın oyun sistemi, lig yapısı ve teknik direktörün beklentilerine de bağlı olduğunu aktaran Korucu, "Gelecekte scout gözlemi (yetenek avı), performans verisi, yapay zeka modeli, ekonomik analiz ve teknik direktör değerlendirmesi birlikte kullanılacak. Yapay zekanın futboldaki nihai etkisi saha içerisinde değil, kulübün toplam karar kalitesinde ortaya çıkacak." ifadesini kullandı.

ANADOLU KULÜPLERİ İÇİN ÖNEMLİ FIRSAT

Türkiye ile Avrupa arasında bütün kulüpleri kapsayan sabit bir teknoloji farkından söz edilemeyeceğini belirten Korucu, Türkiye'de de GPS, video analiz ve performans takip sistemlerini kullanan profesyonel kulüpler bulunduğuna dikkati çekti.

Korucu, asıl farkın "entegrasyon, kurumsallaşma ve karar kültürü"nde ortaya çıktığını söyledi.

Sorunun yalnızca bütçe olmadığını vurgulayan Korucu, "Kurumsal karar, bireysel sezgiden daha güçlü olmak zorundadır. Bu, insan sezgisini ortadan kaldırmak değil, sezgiyi veriyle test edilebilir hale getirmek anlamına gelir." dedi.

Korucu, yapay zeka destekli scout sistemlerinin özellikle sınırlı bütçeli Anadolu kulüpleri için önemli avantaj sağlayabileceğine dikkati çekti.

Geleneksel scout sistemlerinde dünyanın farklı liglerindeki binlerce oyuncunun takip edilmesinin mümkün olmadığını ifade eden Korucu, yapay zeka sayesinde oyuncuların yaş, maliyet, fiziksel özellik ve oyun sistemine uygunluk gibi kriterlerle taranabileceğini söyledi.

Korucu, "Yapay zeka, scoutun gözünün yerine geçmeyecek, scoutun görebileceği alanı büyütecek." dedi.

Özellikle büyük liglerin dışında henüz piyasa değeri yükselmemiş oyuncuların erken tespit edilmesinin kulüplere rekabet avantajı sağlayabileceğini belirten Korucu, nihai kararın ise yalnızca algoritmaya bırakılmaması gerektiğini vurguladı.

"MAKİNE ÖLÇMELİ, İNSAN YORUMLAMALI"

Yapay zekanın hakemlikte de giderek daha fazla kullanılacağına işaret eden Korucu, ölçülebilir kararlarla yorum gerektiren pozisyonların birbirinden ayrılması gerektiğini söyledi.

Topun çizgiyi geçip geçmediği veya ofsayt çizgisinin belirlenmesi gibi konularda teknolojinin yüksek hassasiyet sağlayabildiğini belirten Korucu, faul veya penaltı gibi yorum içeren kararlarda insanın rolünün süreceğini ifade etti.

Korucu, "Ben hakemliğin geleceğini 'AI referee' (yapay zeka hakem) değil, 'AI-assisted referee', yani yapay zeka destekli hakemlik olarak görüyorum. Makine ölçmeli, insan yorumlamalı, makine önermeli, sorumluluğu insan taşımalıdır." diye konuştu.

OYUNCU VERİLERİNDE ETİK VE HUKUKİ RİSK

Futbolculardan GPS, sağlık, uyku, sakatlık geçmişi ve biyometrik veriler dahil çok sayıda bilginin toplanabildiğini belirten Korucu, bu durumun, veri sahipliği, rıza, veri güvenliği ve algoritmik ayrımcılık gibi tartışmaları beraberinde getirdiğini söyledi.

Korucu, yapay zekanın teknik direktörlerin de yerini almasını beklemediğini, bunun yerine güçlü bir "dijital yardımcı antrenör" modelinin gelişeceğini anlatarak, "Bazen teknik direktör oyuncusunun gözlerine bakar ve veri sisteminin göremediği bir şeyi görür." dedi.

Gelecekte rekabetin yalnızca futbolcu kalitesi üzerinden değil, veriyi kullanma kapasitesi üzerinden de şekilleneceğine işaret eden Korucu, başarılı kulüplerin, insan zekası, futbol zekası ve yapay zekayı aynı karar sisteminde buluşturan kulüpler olacağını kaydetti.