Oto najdroższe dzieło sztuki XX wieku, jakie kiedykolwiek sprzedano na publicznej aukcji – słynny portret Marilyn Monroe autorstwa Andy'ego Warhola. Obraz amerykańskiego mistrza pop-artu, zaledwie w ciągu kilku minut licytacji, zdetronizowało dotychczasowych rekordzistów, osiągając cenę ponad 195 mln dolarów.

Obraz „Shot Sage Blue Marilyn” Andy'ego Warhola w siedzibie Christie's w Nowym Jorku/fot. JUSTIN LANE /PAP/EPA

Zawrotna cena za dzieło Warhola

Do historycznej licytacji doszło 9 maja 2022 roku. W siedzibie Christie's, zlokalizowanej w sercu Manhattanu, wystawiono na sprzedaż kultowe dzieło z 1964 roku. „Shot Sage Blue Marilyn” wzbudził ogromne emocje, co przełożyło się na błyskawiczną licytację.

Zaledwie cztery minuty wystarczyły, by obraz znalazł nowego nabywcę. Cena sprzedaży wyniosła dokładnie 195,04 miliona dolarów. Kwota ta rozminęła się z przedaukcyjnymi prognozami o około 2,5 proc., które wskazywały na wynik w okolicach 200 milionów dolarów.

Tym samym obraz Andy'ego Warhola ustanowił nowy punkt odniesienia, stając się najdroższym dziełem sztuki XX wieku, jakie kiedykolwiek sprzedano na publicznej aukcji.

Picasso został zdetronizowany

Wynik osiągnięty przez portret hollywoodzkiej gwiazdy spowodował przetasowania na szczycie list aukcyjnych rekordów.

Dotychczas tytuł najdroższego dzieła XX wieku należał do Pabla Picassa. Jego obraz „Kobiety z Algieru (wersja 0)” w maju 2015 roku wylicytowano za 179,4 mln dolarów. Nowy rekord zdegradował na trzecie miejsce dzieło „Nu couchant” autorstwa Amedeo Modiglianiego, sprzedane za 170,4 mln dolarów w listopadzie 2015 roku.

Warto dodać, że „Shot Sage Blue Marilyn” pobił także wcześniejszy rekord za prace samego Warhola – obraz „Silver Car Crash”, który w 2013 roku osiągnął pułap 105 milionów dolarów.

Absolutnym rekordzistą wszech czasów – bez względu na okres w sztuce – pozostaje dzieło Leonarda da Vinci „Salvator Mundi”, sprzedane na aukcji w 2017 roku za 450,3 mln dolarów.

Niezwykła historia „strzałów” w pracowni artysty

Dzieło, które w 2022 roku pobiło rekord w Nowym Jorku, skrywa też fascynującą anegdotę. Wykonany tuszem sitodrukowym i akrylem obraz ukazuje twarz aktorki na podstawie fotografii z promocji filmu „Niagara” z 1953 roku. Intensywnie różowa twarz, kontrastująca ze szminką i turkusowym tłem to znak rozpoznawczy tego cyklu.

Nazwa „Shot Sage Blue Marilyn” odnosi się do incydentu w pracowni Warhola – „Fabryce”. Odwiedzająca ją Dorothy Podber spytała o możliwość „sfotografowania” obrazów, używając slangowego określenia „shoot”, które w języku angielskim oznacza również „strzelać”.

Artysta zgodził się, nie spodziewając się, że kobieta wyciągnie rewolwer i odda strzały w kierunku czterech portretów. Na sprzedanym dziele nie widać jednak gołym okiem śladu po uszkodzeniach. Ogromna kwota ze sprzedaży zasiliła fundację Thomasa i Doris Ammannów, wspierającą edukację i zdrowie dzieci.