• Do wojny na Ukrainie Europa była najważniejszym klientem Gazpromu.
• Zmianę na rynku wywołał gazowy szantaż Rosjan.
• Obecnie Moskwa zwrócona jest ku Chinom.

Przez ponad trzy dekady Rosja była największym eksporterem gazu do Europy. W szczytowym momencie sprzedawała w niej około 200 mld m3 surowca (kraje tzw. bliskiej i dalekiej zagranicy).

Degrengolada rosyjskiej pozycji rynkowej rozpoczęła się wiosną 2022 r. Po napaści na Ukrainę, na Moskwę posypały się sankcje. W odwecie Gazprom wstrzymał pod pretekstem zaległości i problemów z płatnościami dostawy surowca do Europy. Później Rosjanie zerwali kontrakty, w tym z naszym PGNiG (obecnie część Orlenu).

W ten sposób chcieli przeforsować swoje warunki kontraktów. Jednak zamiast tego Europa poszukała innych dostawców, a kluczowym gazem stał się ten w postaci skroplonej  - LNG.

Moskwa początkowo utratę rynku widziała jako niedogodność, którą będzie można „naprawić”. Jednak realia okazały się zupełnie inne. W wielu europejskich stolicach decydenci przejrzeli na oczy i powrót do rosyjskiego gazu wykluczyli.

W efekcie czego Rosja zaczęła poszukiwać innych rynków zbytu. Najważniejszym stały się Chiny. I to one obecnie są największym konsumentem rosyjskiego gazu. Tajemnica poliszynela jest, że Pekin za rosyjski gaz płaci znacznie mniej niż Europa i to pomimo znacznie dłuższych gazociągów.

Według wstępnych danych Gazprom dostarczył do Chin w ubiegłym roku około 38,8 mld m3 surowca za pośrednictwem gazociągu Siła Syberii (o 24,8 proc. więcej niż w 2024 r.).

- Tym samym firma wyeksportowała do Chin więcej gazu gazociągiem niż do całej Europy (w tym Turcji) – napisał Gazprom w oświadczeniu.

Dostawy rosyjskiego gazu do Chin rurociągiem Siła Syberii rozpoczęły się w 2019 r. na mocy długoterminowej umowy kupna-sprzedaży gazu zawartej pomiędzy Gazpromem a chińską spółką CNPC.

W 2024 r. rurociągiem wyeksportowano 31,12 mld m3. Od 1 grudnia 2024 r. – miesiąc przed planowanym terminem – dzienne dostawy gazociągiem Siła Syberii zostały zwiększone do maksymalnego poziomu zakontraktowanego (38 mld m3).

Rosja stała się największym dostawcą gazu ziemnego do Chin (za pośrednictwem rurociągów i w postaci LNG), odpowiadając za około jedną trzecią chińskiego importu.

Rynkiem, gdzie Rosja sobie dobrze jeszcze radzi, jest Azja Centralna – dostawy rosyjskiego surowca w Kazachstanie, Uzbekistanie i Kirgistanie – wzrosły o 22 proc.

Co ciekawe Gazprom nie podał, ile gazu dostarczył do Europy. Wcześniej eksperci szacowali, że może to być 25-30 mld m3. O skali spadku może świadczyć to, że w 2021 r. (ostatnim przed wojną) same Niemcy sprowadziły rurociągami z Rosji 56 mld m3 gazu.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin