• Władimir Putin zasugerował wcześniejsze wstrzymanie dostaw gazu do Europy, zanim UE wprowadzi zakaz importu rosyjskiego gazu rurociągowego do końca 2027 r.
• Wojciech Jakóbik podkreśla, że Polska i UE mają dziś alternatywne szlaki i infrastrukturę, więc nagłe odcięcie rosyjskiego gazu nie byłoby już poważnym wyzwaniem.
• Jak wskazuje ekspert, przyspieszenie odchodzenia od rynku uderzyłoby głównie w Gazprom.

W środę w telewizji Rossija 1 Władimir Putin zasugerował możliwość wcześniejszego wstrzymania dostaw gazu na rynki europejskie. Stwierdził, że wobec planowanych przez Unię Europejską restrykcji, w tym całkowitego zakazu importu rosyjskiego gazu rurociągowego do końca 2027 r., dla Rosji może być bardziej opłacalne wcześniejsze wycofanie się z tego rynku.

Rosyjski przywódca podkreślił, że otwierają się nowe, "bardziej obiecujące" kierunki eksportu, na których Moskwa mogłaby zająć stabilną pozycję już teraz, zamiast czekać na wejście w życie unijnych sankcji.

W ocenie Wojciecha Jakóbika, analityka sektora energetycznego i założyciela Ośrodka Bezpieczeństwa Energetycznego, ta zawoalowana groźba rosyjskiego przywódcy jest kolejnym w historii sygnałem potwierdzającym, że dostawy z kierunku rosyjskiego nie są bezpieczne.

Ta informacja musi być bolesna szczególnie dla Słowaków czy Węgrów, którzy bronili swojej zależności od surowców rosyjskich na czele z gazem, a minister spraw zagranicznych Węgier był w Rosji w czasie, gdy ta groźba została sformułowana. A była przecież skierowana do ostatnich klientów Gazpromu, więc m.in. odbiorców na Węgrzech - wskazał ekspert.

Jak przekonywał, z punktu widzenia bezpieczeństwa energetycznego Polski i Unii Europejskiej nawet natychmiastowe zatrzymanie pozostałych dostaw gazu z Rosji nie stanowi już wyzwania. - Mamy szeroko dostępne szlaki alternatywne, trwają rozmowy o dostawach gazu nierosyjskiego przez Polskę na Słowację. Węgrzy interesują się polskim pływającym gazoportem w Zatoce Gdańskiej. Są też elementy infrastruktury w Chorwacji czy Grecji. Więc mamy z czego wybierać - wymienił Jakóbik i dodał, że tylko wybór polityczny prorosyjskich stolic w Europie trzyma je przy gazie rosyjskim.

Analityk przyznał, że choć do Europy Zachodniej wciąż docierają dostawy gazu skroplonego (LNG), to także w tym obszarze zbliżamy się do końca współpracy. - Do końca 2027 r. wszystkie kontrakty z Rosjanami będą prawnie zakazane, a w życie wejdzie także embargo na dostawy rosyjskiego LNG - przypomniał Jakóbik.

Ocenił również, że jeśli Putin sam zechce przyspieszyć ten proces, zaszkodzi nie nam, lecz Gazpromowi. - Wbrew temu, co głoszą propagandowe nagłówki, twarde dane pokazują, że Gazprom wciąż nie zrekompensował sobie strat po utracie rynku europejskiego - podsumował.

W wywiadzie dla rosyjskiej telewizji Władimir Putin zaznaczył, że jego słowa to na razie "głośne myślenie", a nie ostateczna decyzja. Niemniej jednak zapowiedział, że poleci rządowi oraz krajowym firmom energetycznym przeanalizowanie takiego scenariusza.

Z danych Komisji Europejskiej oraz analiz think tanku Brussels European and Global Economic Laboratory (Bruegel) wynika, że na początek br. udział Rosji w unijnym imporcie gazu spadł do ok. 12 proc., podczas gdy przed inwazją na Ukrainę w lutym 2022 r. wynosił około 45 proc. Wolumen importowanego surowca zmniejszył się z ponad 160 mld m sześc. do około 38-40 mld m sześc. rocznie.

Rosyjski gaz rurociągowy trafia obecnie do UE za pośrednictwem magistrali TurkStream. Największymi europejskimi odbiorcami tego surowca pozostają Węgry, Słowacja i Austria. Drugim rodzajem importu jest skroplony gaz ziemny (LNG). Według danych Eurostatu Rosja to wciąż drugi po USA największy dostawca LNG do UE, z udziałem na poziomie 12-13 proc. Najwięcej rosyjskiego skroplonego gazu trafia do Francji, Belgii i Hiszpanii.