Mieszkańcy chcą mieszkać tam, gdzie jest bezpiecznie, dlatego warto inwestować w schrony i alternatywne źródła prądu - uważają eksperci. Jak podkreślają, inwestycje w budowle ochronne oraz bezpieczeństwo energetyczne nie tylko wynikają z obowiązujących przepisów, ale również wpływają na atrakcyjność gmin jako miejsc do życia.

• Gminy mają ustawowy obowiązek zapewnienia mieszkańcom miejsc schronienia, ale inwestycje w budowle ochronne mogą także zwiększyć atrakcyjność samorządów jako miejsc do życia - podkreślają eksperci.
• W związku z tym rekomendują długofalowe planowanie, wykorzystanie środków z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności oraz budowę obiektów wielofunkcyjnych (dual use), które służą mieszkańcom także na co dzień.
• Samorządowcy podkreślają, że równie ważne jest bezpieczeństwo energetyczne, w tym wyposażanie budynków w awaryjne źródła zasilania na wypadek blackoutu.

Mieszkańcy chcą mieszkać tam, gdzie jest bezpiecznie. Warto inwestować

- Tworzenie miejsc, w których będzie można się schronić w razie zagrożenia jest ustawowym obowiązkiem gmin. Pamiętajmy, że nie realizując wymogów, podczas kontroli Najwyższej Izby Kontroli lub wojewody, mogą zostać wykazane nieprawidłowości. Co więcej, pamiętajmy też o tym, że ludzie chcą mieszkać tam, gdzie jest bezpiecznie. Budowle ochronne mogą przyciągnąć do gminy mieszkańców - przypomina radca prawny Michał Krasiński.

I zwraca uwagę, że zgodnie z ustawą o ochronie ludności i obronie cywilnej pojemność obiektów zbiorowej ochrony planuje się w taki sposób, aby zapewnić schronienie:

• w granicach administracyjnych miast we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony - dla co najmniej 50 proc., w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 25 proc.,
• poza granicami administracyjnymi miast we wszystkich obiektach zbiorowej ochrony - dla co najmniej 25 proc., w tym w budowlach ochronnych - dla co najmniej 15 proc. przewidywanej liczby ludności przebywającej w sytuacji zagrożenia na obszarze planowania.

- Gminy muszą zacząć od inwentaryzacji miejsc schronienia, zastanowić się, jaki cel chcą osiągnąć w ciągu 10 lat i postarać się o środki na finansowanie inwestycji, a następnie rozsądnie zaplanować wydanie pieniędzy chociażby z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, aby ten cel osiągnąć - mówi Krasiński. - Jednocześnie, budując budowle ochronne, muszą dbać o utrzymanie stanu technicznego zarówno budynków, jak i znajdujących się w nim urządzeń, a to jest związane z ponoszeniem kolejnych kosztów. Warto zatem stawiać na budowę obiektów o dwóch funkcjach, czyli dual use - dodaje.

W ocenie eksperta warto także zastanowić się nad stworzeniem miejsc doraźnego schronienia w już istniejących obiektach na terenie gminy.

Priorytetem powinno być bezpieczeństwo energetyczne

Eugeniusz Gołembiewski, wiceprezes Unii Miasteczek Polskich, burmistrz Kowala, zwraca uwagę, że chociaż schrony są potrzebne i gminy muszą się pochylić nad ich budową, priorytetem jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego.

Budowle ochronne ponad wszelką wątpliwość są konieczne w dużych miastach, natomiast na prowincji, w terenie rozproszonym, są pilniejsze problemy do rozwiązania w zakresie przeciwdziałania sytuacjom kryzysowym. W mojej ocenie najważniejszą kwestią jest zapewnienie alternatywnego zasilania energetycznego na wypadek kryzysu blackoutu. Priorytetem jest zadbanie o to, abyśmyw takiej sytuacji mogli normalnie funkcjonować

- podkreśla Gołembiewski.

W jego ocenie nie może dochodzić do sytuacji, że w momencie, gdy brakuje prądu, nie można dokończyć transakcji czy wyjść z marketu z uwagi na blokadę drzwi elektrycznych.

Przy budowie kolejnych obiektów powinny obowiązywać warunki, iż obowiązkowe jest zapewnienie w budynku alternatywnego źródła prądu, czyli agregatów prądotwórczych

- wskazuje.

Gołembiewski zwraca też uwagę na dużą skalę zaniedbań infrastrukturalnych na terenie Polski. Podkreśla, iż wydając środki na ochronę ludności, samorządowcy starają się wykorzystać je na najpilniejsze wyposażenie, które będzie służyć mieszkańcom także do cywilnych zastosowań, m.in. w sytuacji pokoju.