• NIK oceniła działania, jakie do tej pory podejmowało Ministerstwo Cyfryzacji w obszarze edukacji, podnoszenia świadomości oraz ochrony dzieci i młodzieży w sieci. Zarzuca resortowi brak wdrożonych przepisów, nieskuteczną współpracę z innymi instytucjami czy brak mierników efektywności, które umożliwiają ocenę dotychczasowych celów.
• Ministerstwo zaznacza, że problem ochrony małoletnich w internecie jest złożony, trwają prace nad potrzebnymi ustawami i rozwijane są programy edukacyjne, takie jak np. OSEhero.
• Rząd Donalda Tuska chce wprowadzić zakaz korzystania ze smartfonów w szkołach podstawowych (nowelizacja Prawa oświatowego czeka na podpis prezydenta do 29 lipca), trwa dyskusja o limitach wieku w dostępie do mediów społecznościowych, a 22 sierpnia wejdzie w życie nowela Kodeksu karnego przewidująca kary za patostreaming. 

Wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski tuż po objęciu przez siebie stanowiska w rządzie Donalda Tuska podkreślał, że wśród jego priorytetów jest m.in. ochrona dzieci i młodzieży w sieci. Zaznaczał wielokrotnie, że to istotny aspekt, ponieważ najmłodsi i ich rodzice nie mogą być "pozostawieni sami sobie" wobec niebezpieczeństw czyhających na nich na platformach mediów społecznościowych. Co więcej, sam jest także ojcem trójki dzieci w różnym wieku, więc na co dzień obserwuje wpływ technologii na ich rozwój. 

Dotychczasowe działania podejmowane przez Ministerstwo Cyfryzacji w tym obszarze oceniła teraz Najwyższa Izba Kontroli, której krytycznie spojrzała na realne efekty inicjatyw. 

Dostęp dzieci i młodzieży do szkodliwych treści w internecie od wielu lat pozostaje nierozwiązanym problemem. Mimo wielu inicjowanych działań nadal nie wdrożono rozwiązań, które wystarczająco skutecznie wspierałyby ochronę dzieci i młodzieży w internecie - poinformowała NIK.

NIK oceniła również, że "przygotowywane od lat projekty ustaw nadal nie weszły w życie, dotychczasowa współpraca między instytucjami nie przyniosła wymiernych efektów, a działania informacyjno-edukacyjne powinny podlegać ocenie pod kątem ich skuteczności oraz w większym stopniu uwzględniać rolę i odpowiedzialność rodziców".

Uwagi dotyczyły także m.in. braku oceny sposobu i realizacji działań NASK, który jako Instytut zajmuje się w dużej mierze edukacją i podnoszeniem świadomości w zakresie zagrożeń w sieci oraz uczy bezpiecznego korzystania z internetu nie tylko dzieci, ale także rodziców i nauczycieli. 

Kontrolerzy w rekomendacjach wskazali, że należy pilnie wdrożyć rozwiązania prawne i organizacyjne, które będą całościowo tłumaczyć rodzaje zagrożeń, ich źródła czy sposoby rozpoznania ograniczenia ich występowania; podjąć szeroką współpracę z kluczowymi podmiotami odpowiedzialnymi w państwie za dobrostan dzieci i młodzieży; zintensyfikować edukację względem rodziców i opiekunów oraz określić mierniki, które umożliwią weryfikację skuteczności podejmowanych kroków i rzetelną ocenę wydatków na ten cel.

Zapytaliśmy Ministerstwo Cyfryzacji o stanowisko w tej sprawie. Jak instytucja odnosi się do szeregu uwag, jakie sformułowała NIK? 

Ministerstwo Cyfryzacji przyjęło wnioski postawione przez Najwyższą Izbę Kontroli w związku z przeprowadzoną kontrolą. Zauważyć należy przy tym, że problematyka zapewnienia małoletnim ochrony przed negatywnym wpływem szkodliwych treści, w tym pornograficznych, jest niezwykle złożona i interdyscyplinarna, a tym samym wykracza poza właściwość jednego ministerstwa - zaznaczono w odpowiedzi dla naszego serwisu.

Resort uzasadnia także, że takie zagrożenia jak m.in. patotreści są "stosunkowo nowym zagadnieniem", a wprowadzanie skutecznych rozwiązań regulacyjnych wymaga czasu. Dodatkowo prowadzi wiele działań, których celem już teraz jest poprawa bezpieczeństwa najmłodszych w sieci, jak i ich opiekunów czy nauczycieli oraz ma zamiar rozwijać kolejne materiały poradnikowe, eksperckie, szkolenia, kursy oraz warsztaty w całej Polsce w ramach projektu OSEhero. 

Ministerstwo odpiera też zarzut o to, że „dotychczasowa współpraca między instytucjami nie przyniosła wymiernych efektów”. 

 - Ze względu na tematykę i zakres problemu, jakim jest dostęp do treści szkodliwych w internecie, Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi w tym kontekście szeroką współpracę z innymi podmiotami publicznymi, w tym zwłaszcza organami administracji. Ministerstwo otwarte jest przy tym na nowe rozwiązania i sposoby ograniczenia negatywnych skutków dostępu do treści szkodliwych. Współpraca z innymi resortami i urzędami jest w tym celu nieodzowna - odpowiedziało WNP biuro prasowe resortu. 

Jako przykład podało m.in. prace nad projektem ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych czy nad projektem umożliwiającym przetwarzanie, analizę i klasyfikację CSAM (materiałów ukazujących seksualne wykorzystywanie osób małoletnich - przyp. red.). Przedstawiciele resortu deklarują też, że uwzględnią mierniki efektywności w ramach programów edukacyjnych OSE (Ogólnopolska Sieć Edukacyjna) - mają one zostać określone w kolejnych umowach dotacji celowych. 

Bezpieczeństwo dzieci w sieci to wspólna odpowiedzialność państwa, szkoły, platform technologicznych i rodziny, a skuteczna ochrona wymaga działania na każdym z tych poziomów - stwierdził resort w odpowiedzi dla WNP.

Od kilku miesięcy trwa ożywiona debata na temat nowych przepisów, które miałyby m.in. ograniczyć dostęp do mediów społecznościowych dzieciom i młodzieży (w propozycji grupy posłów KO pojawił się limit do 15. roku życia - przyp. red.). Od września br. może z kolei obowiązywać zakaz korzystania z telefonów komórkowych w publicznych i niepublicznych szkołach podstawowych (ze ścisłymi wyjątkami jak np. potrzeba kontaktu dziecka z rodzicem w związku ze stanem zdrowia itd., ustawa czeka na podpis prezydenta). Natomiast od 22 sierpnia br. wchodzą w życie przepisy penalizujące patostreaming - w ramach nowelizacji Kodeksu karnego. 

Resort cyfryzacji wskazuje, że trwają również prace nad rządowym projektem ustawy o ochronie małoletnich przed dostępem do treści pornograficznych w internecie (został skierowany do Sejmu 9 czerwca br.); a także nad dwoma projektami ustaw o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną (po tym, jak pierwszą wersję projektu zawetował prezydent, o czym informowaliśmy w WNP), które mają wdrożyć Akt o usługach cyfrowych (DSA); projektem nowelizacji ustawy o zmianie ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej, które zakłada dostęp do europejskiego portfela tożsamości cyfrowej (to z kolei wiąże się z weryfikacją wieku użytkowników).

Resort zaznacza, że przygotowuje również nowelizację Programu Rozwoju Kompetencji Cyfrowych, a tam ujmie "znacznie większą liczbę działań, nakierowanych na zagadnienia cyberbezpieczeństwa dzieci i młodzieży oraz cyberhigieny". Ma w nim uwzględnić mierniki, które pozwolą monitorować stopień realizacji zadań.

©

Materiał chroniony prawem autorskim - zasady przedruków określa regulamin