15 Temmuz hain darbe girişiminin ardından ve sonrasında alınan önlemlerle Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) gücüne ve saygınlığına önemli darbeler vurulmuştur. Bu kapsamda üst düzey komuta yapısı anayasaya aykırı olarak değiştirilmiş, general/amiral yükselme sistemi siyasallaştırılmış, askeri sağlık sistemi kaldırılmış, askeri mahkemeler kapatılmış, zorunlu askerlik süresi kısaltılarak eğitim zayıflatılmış, subay eğitim sistemi bozulmuştur.

TSK’de yapılan değişimler ulusal güvenliğimizi zayıflatıcı niteliktedir. Darbe girişiminin hemen ardından 31 Temmuz 2016’da yayımlanan 669 sayılı olağanüstü hal kararnamesi ile Harp Akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okulları kapatılmış, harp okulları ve astsubay meslek yüksekokulları kuvvet komutanlıklarının kuruluşundan çıkartılarak Milli Savunma Bakanlığı’na (MSB) bağlı Milli Savunma Üniversitesi’ne (MSÜ) bağlanmıştır. Harp Akademileri de enstitü yapılarak aynı üniversiteye bağlanmıştır. Böylece yüzlerce yıldır iyi subay yetiştiren subay eğitim sistemi bozulmuştur.

Askeri liseler harp okullarının temel öğrenci kaynağıdır. Harp okulu öğrenci sayısı askeri lise mezunları ile tamamlanmadığında sivil liselerden öğrenci alınır.

Askerlik yalnızca bir meslek değil, bir yaşam biçimidir. Lise çağındaki gençler bu yaşam biçimini askeri liselerde benimserler. Ömür boyu sürecek silah arkadaşlığının temelleri buralarda atılır.

Askeri liselerde Milli Eğitim Bakanlığı’nın Anadolu liseleri ve fen liseleri eğitim programı yanında yabancı dil ağırlıklı eğitim verilir, buna ek olarak temel askerlik eğitimi, disiplin, silah arkadaşlığı, özveri, dayanıklılık, paylaşma da bu programa dahildir.

Atatürk ilke ve devrimlerine bağlılık gibi temel değerler kazandırılır. Askeri liselerden harp okullarına gelen ögrenciler harp okulu eğitimine sivil liselerden gelenlere göre daha çabuk uyum sağlarlar ayrıca bu öğrenciler beş yıllık bir güvenlik denetiminden geçmiş olarak gelirler.

Askeri liseler düşük gelir grubundaki ailelerin çocuklarının ücretsiz iyi eğitim aldıkları, iyi bakıldıkları, üniversite ve meslek güvencesi olan eğitim kurumlarıdır. TSK’nin subaylarının büyük bölümü küçük burjuva ve emekçi sınıfı ailelerden gelmektedir. Bu da ordu-ulus bütünleşmesini pekiştiren bir etkendir.

Askeri liselerin temel işlevi subay eğitiminin niteliğini yükseltmektir. Nitelikli subaylar ordunun kuvvet çarpanıdır.

Bağımsızlık Savaşı’ndaki komutanlarımız askeri ortaokul, askeri lise, harp okulu, harp Akademisi ve kıta stajından sonra I. Dünya Savaşı’nın çeşitli cephelerinde deneyim kazanmış subaylardır. Komutanları bu nitelikte olmayan Yunan ordusu denk güçte olmasına karşın Türk komutanlar karşısında bozguna uğramıştır. Savaşın sonucunu subay eğitimi niteliğindeki fark belirlemiştir.

Balkan savaşında yeni kulmuş devletler karşısından bozguna uğrayan Osmanlı ordusunun aynı nitelikteki asker ve salahlarla üç yıl sonra Çanakkale’de dünyanın en güçlü orduları karşısında zafer kazanmasının nedeni subay niteliğinin yükseltilmesidir.

Askeri liselerin neden kapatıldığı açıklanmamıştır. Bu okullara gereksinim kalmadığı savı geçersizdir. Deniz Lisesi’ne 1773’ten, Kuleli ve Işıklar liselerine 1845’ten beri gereksinim varken bu gereksinimin 2016 yılında kalmadığı inandırıcı değildir. Askeri liselerin kapatılması yüzlerce yıllık tarihsel birikimin yok edilmesidir.

Askeri liselerde demokrasiye aykırı eğitim verildiği ve darbe öğretildiği savı ise gerçek değildir. Bu okullar bağımsız değildir, eğitim programları bağlı oldukları kurumların denetimi altındadır. Kaldı ki böyle bir eğitim verilse bile çare okulları kapatmak değil, yanlışı düzeltmek olmalıdır.

15 Temmuz hain darbe girişimini yapan az sayıdaki subayların bir kısmı askeri lise kökenli olabilir, onlara karşı koyup demokrasiyi savunan çok sayıdaki subay da askeri lise kökenlidir.

Bu okulların kapatılması için ileri sürülen gerekçeler geçersizdir. Subay eğitiminin niteliğinin düşürülmesi ancak düşmanların işine yarar. Sevr Anlaşması’nda da askeri okul sayılarının azaltılması öngörülmüştür.

Yukarıdaki gerekçelerle;

- Kapatılan askeri liseler açılmalı, var olanlara ek olarak yurdun çeşitli bölgelerinde yeni askeri liseler kurulmalıdır.

- Askeri liselerin öğrenci sayısı harp okullarının gereksinimini karşılayacak düzeyde olmalıdır. - TSK’nin ulaştığı teknoloji düzeyi dikkate alınarak astsubay hazırlama okulları da açılmalıdır.

- Ulusal güvenliğimizi doğrudan ilgilendiren bu konuda siyasal ve toplumsal muhalefet tarafından duyarlılık oluşturulmalı, iktidara demokratik baskı yapılmalıdır.

Olası iktidar değişnde konu öncelikle ele almalıdır.

DR. CİHANGİR DUMANLI

EM. TUĞGENERAL