• W ostatniej dekadzie aktywny uczestnik rynku MICE w Katowicach przeszedł transformację od zarządzania obiektami do pełnoprawnego biznesu eventowego obsługującego wydarzenia każdej skali i formatu.
• Kluczowe znaczenie zyskały wydarzenia kongresowe i biznesowe, które jednocześnie generują największe przychody i wzmacniają pozycję Katowic jako miasta konferencyjnego i gospodarczej marki regionu.
• Przedstawiciele rynku spotkań mierzą się dziś z rosnącymi kosztami, presją technologiczną i ekologiczną oraz zmianą oczekiwań uczestników, dla których coraz ważniejsze jest kompleksowe doświadczenie wydarzenia.

10 lat zarządzania dwoma unikatowymi obiektami o różnej funkcji to test dla modelu operacyjnego i biznesowego. Jak na przestrzeni ostatniej dekady zmieniła się rola operatora obiektów MICE w Katowicach?

Marcin Stolarz: W ciągu ostatnich 10 lat wyraźnie wzrosła zarówno liczba wydarzeń, jak i ich różnorodność. Od początku przyjęto filozofię zarządzania opartą na szerokim i zróżnicowanym portfolio eventów. Dodatkowo dziś operator obiektów MICE nie tylko zarządza przestrzenią, ale pełni rolę integratora biznesu, kultury i technologii, odpowiadając za tworzenie doświadczeń, budowanie relacji z partnerami oraz aktywne kreowanie atrakcyjności miasta na rynku krajowym i międzynarodowym.

Spodek i Międzynarodowe Centrum Kongresowe w dekadę stały się impulsem dla rozwoju wielu branż w Katowicach. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Zmiana dotyczy również skali działalności. Dziś obiekty obsługują zarówno kameralne spotkania, szkolenia czy uroczystości dla kilku osób, jak i wydarzenia średniej wielkości dla 100-300 uczestników, a także największe kongresy i konferencje jak Europejski Kongres Gospodarczy czy międzynarodowe wydarzenia klimatyczne organizowane przez ONZ (COP 24) gromadzące nawet 20 tysięcy osób przez kilkanaście dni. To również koncerty i wydarzenia sportowe: mecze, duże widowiska w Spodku, ale i mniejsze inicjatywy, np. rolkowisko organizowane na jego płycie czy ślizgawki ogólnodostępne na lodowisku Spodka.

Równolegle poszerzyło się spektrum samych formatów wydarzeń. Obiekty goszczą dziś wydarzenia biznesowe i konsumenckie, targi przemysłowe i lifestylowe, koncerty reprezentujące bardzo różne gatunki muzyczne, wydarzenia sportowe, teatralne, szkolenia, bankiety, kolacje degustacyjne czy spotkania integracyjne - mówi Marcin Stolarz, prezes PTWP Event Center, operatora obiektów.

Marcin Stolarz, prezes PTWP Event Center, operatora obiektów. Fot. PTWP / PTWP

Dodatkowo istotna dla nas jako operatora jest ważna rola społeczna obiektów i ich dostepność dla mieszkańców. Jako obiekty miejskie pozostają miejscem codziennej aktywności – poprzez udział w wydarzeniach czy korzystanie z restauracji, bistro, lodowiska czy letniego konceptu na zielonych tarasach Centrum Kato. To nadal istotny element tożsamości i działalności obiektów.

Czy zmienił się również charakter samych wydarzeń?

Zdecydowanie tak. Organizatorzy stale dostosowują się do oczekiwań klientów i aktualnych trendów. Widać to szczególnie w branży koncertowej. Był na przykład okres ogromnej popularności koncertów filharmonicznych i symfonicznych: od muzyki filmowej po aranżacje utworów rapowych. Później pojawił się trend powrotu do muzyki lekkiej i rozrywkowej.

Coraz popularniejsze stają się także wydarzenia łączące różne formy sztuki, w tym muzykę, obraz i narrację wizualną. Dobrym przykładem są projekty inspirowane twórczością Zdzisława Beksińskiego, gdzie muzyka współgra z multimediami i sztuką wizualną. Organizatorzy stale poszukują nowych, ciekawych formatów, a koncerty coraz częściej mają charakter multifunkcyjny i immersyjny, łącząc różne warstwy doświadczenia – dźwiękową, wizualną i przestrzenną – w jedno spójne, angażujące wydarzenie. Zmieniają się także same eventy jako całość, które coraz wyraźniej ewoluują w stronę doświadczeń hybrydowych, silnie spersonalizowanych i opartych na interakcji z uczestnikiem, a nie tylko biernym odbiorze programu.

W ciągu ostatnich 10 lat w Spodku i MCK wyraźnie wzrosła zarówno liczba wydarzeń, jak i ich różnorodność. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Jaki jest poziom komercjalizacji obiektów?

W naszym modelu udało się wypracować aż średnio około 70-80 proc. w skali roku. Wskaźnik ten utrzymuje się stabilnie, choć zależy od charakteru i długości poszczególnych wydarzeń oraz sezonowości Duże imprezy, takie jak mistrzostwa świata czy kongresy, potrafią zajmować obiekty nawet przez kilkanaście dni, co wpływa na strukturę wynajmu w poszczególnych miesiącach.

Które wydarzenia są najbardziej rentowne, a które najmocniej budują wizerunek miasta?

Najbardziej rentowne są wydarzenia kongresowe, konferencyjne i biznesowe. Oprócz samego wynajmu powierzchni generują one szeroki zakres usług dodatkowych: od zabudowy stoisk, tłumaczeń i infrastruktury technicznej po catering, ochronę czy wynajem wyposażenia. Jednocześnie są to wydarzenia szczególnie istotne dla miasta pod względem wizerunkowym i gospodarczym.

Spodek i Międzynarodowe Centrum Kongresowe w dekadę stały się centrami wydarzeń w Katowicach. Fot. PTWP / PTWP

Kilkudniowe kongresy medyczne, branżowe czy międzynarodowe konferencje przyciągają uczestników, którzy korzystają z hoteli, restauracji i oferty miasta. Wydarzenia tej rangi budują prestiż Katowic i wzmacniają jego pozycję jako ośrodka biznesowego i konferencyjnego. Coraz silniejszym trendem w tym obszarze staje się bleisure, czyli łączenie podróży służbowych z elementami wypoczynku i poznawania miasta, co dodatkowo wydłuża pobyt uczestników i zwiększa ich całkowite wydatki.

W ciągu ostatnich 10 lat w katowickim Spodku i MCK wyraźnie wzrosła zarówno liczba wydarzeń, jak i ich różnorodność. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Duże znaczenie wizerunkowe mają również wydarzenia sportowe i widowiskowe organizowane w Spodku, zwłaszcza imprezy o międzynarodowej randze, które przyciągają gości z zagranicy i zwiększają rozpoznawalność miasta.

Tę samą rolę pełnią wydarzenia autorskie PTWP Event Center?

Wydarzenia autorskie PTWP Event Center pełnią rolę ważnego filaru działalności obiektu i są w wielu aspektach ewenementem na skalę Polski, ponieważ Grupa PTWP, której PTWP Event Center jest częścią, posiada w swoim portfolio kilkanaście własnych, rozpoznawalnych projektów konferencyjno-eventowych takich jak Europejski Kongres Gospodarczy i Kongres Wyzwań Zdrowotnych. Wymaga to bardzo silnego zaplecza merytorycznego, redakcyjnego i branżowego know-how, bo organizacja wydarzeń własnych nie ogranicza się do wynajmu przestrzeni, ale obejmuje także tworzenie treści, programów i całych ekosystemów merytorycznych.

Dzięki temu obiekty zyskują nie tylko stabilne źródło przychodów, ale przede wszystkim cykliczność powracania wydarzeń, które co roku budują stałą bazę uczestników i partnerów, wzmacniając pozycję Katowic jako jednego z kluczowych ośrodków konferencyjnych w kraju.

A co z technologią? Mieliśmy przecież trudny okres pandemii COVID-19. Czy ten czas wpłynął na metamorfozę branży wydarzeń i kongresów?

Jeśli chodzi o technologię, to pandemia rzeczywiście przyspieszyła pewne zmiany. Natomiast dziś zdecydowanie dominują kongresy i wydarzenia hybrydowe. Element online stał się wsparciem dla spotkań stacjonarnych, ale ludzie nadal wolą spotykać się bezpośrednio i uczestniczyć w wydarzeniach na miejscu.

Wydarzenia autorskie PTWP Event Center pełnią rolę ważnego filaru działalności obiektu i są w wielu aspektach ewenementem na skalę Polski, Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Technologie audio-wideo dynamicznie się rozwijają, podnosząc standardy jakości obrazu, dźwięku i efektów wizualnych, a coraz większą rolę odgrywa także sztuczna inteligencja wspierająca produkcję i personalizację doświadczeń uczestników. Współcześnie na konferencjach i wydarzeniach coraz częściej pojawiają się również elementy robotyki, w tym roboty humanoidalne, które pełnią funkcje demonstracyjne, informacyjne lub interakcyjne. W kwietniu na ostatnim Kongresie Europejskim robot podjechał autonomicznym pojazdem pod MCK i dostarczył uczestnikom pizzę, a po holu dolnym między ludźmi „biegały” psy roboty. 

Widać to także w sposobie aktywizowania uczestników poprzez koncerty, oprawę wizualną, sposób serwowania menu czy różnego rodzaju interakcje. Wszędzie szuka się dziś efektu „wow”, który ma zaskoczyć odbiorców i sprawić, że wydarzenie zostanie zapamiętane - mówi Marcin Stolarz.

Jak wygląda kwestia ekologii i zrównoważonego rozwoju w organizacji wydarzeń w Spodku i MCK?

To obecnie jeden z najważniejszych do wdrożenia kierunków zmian. Duzi organizatorzy, szczególnie międzynarodowi, bardzo dokładnie sprawdzają, jak obiekty dbają o środowisko. Kwestie ekologiczne są dziś istotnym kryterium przy wyborze miejsca organizacji wydarzenia.

Dlatego wspólnie z partnerami i miastem Katowice, które jest właścicielem obiektu, realizujemy różne działania proekologiczne. Jednym z najskuteczniejszych rozwiązań była wymiana starego oświetlenia na energooszczędne oświetlenie LED na lodowisku i w dużych halach wystawienniczych oraz przejście w całości na korzystanie z energii odnawialnej. Pozwala to przy ponad 800 wydarzeniach rocznie znacząco ograniczyć zużycie energii oraz emisję dwutlenku węgla. Ale poza tym co roku konsekwentnie i stopniowo wdrażamy inne procesy w tym zakresie jak kubki wielokrotnego użytku, panele fotowoltaiczne, zielone menu u naszych firm cateringowych.

Wydarzenia autorskie PTWP Event Center pełnią rolę ważnego filaru działalności obiektu i są w wielu aspektach ewenementem na skalę Polski, Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Jakie były najważniejsze wyzwania w zarządzaniu MCK i Spodkiem w minionej dekadzie?

Jednym z największych wyzwań jest codzienne utrzymanie techniczne obiektów, szczególnie w przypadku Spodka, który ma już swoje lata. Przy tak intensywnej eksploatacji pojawiają się awarie, konieczność dużych remontów i ryzyka związane z zużywającą się infrastrukturą czy brakiem dostępność części zamiennych. W przypadku organizacji wydarzeń nawet drobna awaria może mieć bardzo poważne konsekwencje. Jednakże dzięki sprawności naszego zespołu i podwykonawców oraz służb miasta Katowice na bieżąco skutecznie zarządzamy wspomnianymi ryzykami.

Drugim dużym wyzwaniem jest zarządzanie kalendarzem wydarzeń. Z jednej strony zależy nam na jak największej liczbie eventów, z drugiej wielu klientów chce organizować wydarzenia w tych samych terminach. Często trzeba więc bardzo elastycznie planować harmonogramy, łączyć montaże i demontaże wydarzeń niemal „na zakładkę” oraz sprawnie koordynować pracę wszystkich partnerów technicznych, ochrony czy ekip sprzątających.

Ważna jest także elastyczność wobec klientów. Zdarza się, że organizatorzy proszą o zmianę terminu lub przeniesienie wydarzenia. Oczywiście generuje to trudności organizacyjne, ale staramy się podchodzić do takich sytuacji partnersko i szukać rozwiązań, które pozwolą utrzymać długofalowe relacje - wyjaśnia Marcin Stolarz.

PTWP Event Center wspólnie z partnerami i miastem Katowice, które jest właścicielem obiektu, realizuje różne działania proekologiczne. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Trzecim wyzwaniem jest pogodzenie funkcji facility management z prowadzeniem pełnoprawnego biznesu eventowego. Utrzymanie obiektów jest bardzo ważne, ale kluczowe pozostaje to, by obiekty żyły, przyciągały klientów, wydarzenia i by kalendarz był jak najbardziej wypełniony. Przy średnio 600 wydarzeniach rocznie wszystko pracuje praktycznie bez przerwy: sale, lodowisko, instalacje techniczne, ogrzewanie czy systemy wentylacyjne. To organizm, w którym wszystkie elementy są ze sobą powiązane. Naszym celem jest nie tylko utrzymanie infrastruktury, ale przede wszystkim tworzenie miejsca atrakcyjnego dla organizatorów i uczestników wydarzeń.

Niełatwe zadanie…

Na pewno wymagające wiedzy, doświadczonego zespołu, mocnego know-how i współpracy z partnerami oraz podwykonawcami odpowiedzialnymi za utrzymanie techniczne, ochronę czy zabezpieczenie przeciwpożarowe. Bardzo ważna jest również koordynacja działań z różnymi interesariuszami: od konserwatora zabytków, przez architektów, po instytucje wydające niezbędne zgody. Wszystkie te elementy są ze sobą ściśle powiązane.

Na szczęście wiele inwestycji udaje się realizować dzięki dobrej współpracy z miastem oraz z Katowickimi Inwestycjami SA. Efektem są m.in. nowe wejście do Spodka od osi A, nowa loża w Spodku, nowoczesne oświetlenie LED w salach wielofunkcyjnych czy wyremontowane lodowisko. Na dachu lodowiska i MCK zamontowano także instalację fotowoltaiczną. Zmiany wprowadzane są sukcesywnie, ponieważ takie inwestycje wymagają ogromnych nakładów finansowych.

Jak zmieniły się koszty funkcjonowania obiektów w ostatnich latach?

To duże wyzwanie finansowe wynikające, m.in. z inflacji i sytuacji geopolitycznej. Podwyżki objęły praktycznie wszystkie obszary działalności. Łącznie wydatki na funkcjonowanie obiektów wzrosły w ciągu ostatnich dziesięciu lat niemal dwukrotnie i wymagały optymalizacji.

Dziś Spodek i MCK obsługują zarówno kameralne spotkania, jak i wydarzenia średniej wielkości, a także największe kongresy i konferencje. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Które działania przyniosły największe efekty?

Inwestycje infrastrukturalne, modernizacje techniczne i codzienne zarządzanie operacyjne. Dobrym przykładem jest wymiana oświetlenia na LED w dużej hali wielofunkcyjnej. Przy powierzchni około 9 tys. mkw. przyniosło to redukcję zużycia energii nawet o 40-50 proc., a dodatkowo zwiększyło elastyczność zarządzania światłem.

Jednak równie istotna jest organizacja pracy i odpowiednie procesy. Automatyka pomaga, ale liczy się też codzienna dyscyplina zespołu, który kontroluje zużycia energii, odpowiednie planowanie ogrzewania obiektów czy bieżąca analiza działania instalacji. Przykładowo w przypadku dużych obiektów, takich jak Spodek, nie można gwałtownie uruchamiać pełnego ogrzewania przed wydarzeniem zimą. Temperaturę trzeba podnosić stopniowo przez kilka dni, co pozwala znacząco ograniczyć zużycie energii.

Kluczowe znaczenie ma także komunikacja między zespołami technicznymi, ochroną i obsługą wydarzeń. Przy tak dużych obiektach szybka wymiana informacji i dobrze wypracowane procedury są niezbędne do sprawnego funkcjonowania.

Zarządzanie takimi obiektami jak MCK i Spodek to dziś bardziej facility management czy już pełnoprawny biznes eventowy?

Zdecydowanie pełnoprawny biznes eventowy. Utrzymanie obiektów jest oczywiście ważnym elementem działalności, ale kluczowym celem jest pozyskiwanie klientów, zapewnianie im jak najlepszych warunków korzystania z obiektów i budowanie jak najszerszego kalendarza wydarzeń. Facility Management stanowi fundament funkcjonowania, jednak rdzeniem działalności jest organizacja i obsługa wydarzeń.

Wnętrze Międzynarodowego Centrum Kongresowego charakteryzuje się nie tylko funkcjonalnością, ale i najwyższej klasy designem. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

To działalność eventowa generuje szeroki efekt gospodarczy dla miasta i regionu, m.in. wspiera hotelarstwo, gastronomię, logistykę, transport czy sektor usług. Im więcej wydarzeń odbywa się w obiektach, tym większy pozytywny wpływ odczuwają branże współpracujące - mówi Marcin Stolarz.

Dobrze prosperujący rynek spotkań ma gigantyczny wpływ na rozwój miast. Jak to wygląda w Katowicach?

Widać to między innymi po rozwoju bazy hotelowej, gastronomii czy usług transportowych. Jednocześnie rosną oczekiwania wobec jakości świadczonych usług, co naturalnie podnosi standard całego rynku.

Co więcej, Katowice stają się centrum wydarzeń dla regionu, co przekłada się na wzrost zainteresowania inwestorów i firm otwierających tutaj swoje biura. Znaczenie ma nie tylko dostęp do wykwalifikowanych pracowników, ale również atrakcyjność miasta jako miejsca, w którym „coś się dzieje”.

Rynek wydarzeń wpływa również na jakość życia mieszkańców. Dostęp do koncertów, kongresów czy wydarzeń sportowych może być magnesem, który przyciągnie i zatrzyma ludzi w mieście.

Jak wyglądają kulisy partnerstwa publiczno-prywatnego?

Miasto odpowiada głównie za infrastrukturę i modernizację obiektów, dlatego konieczne jest wspólne planowanie inwestycji, aby nie zakłócać bieżącej działalności. Ważną rolę odgrywa także wspomniana wcześniej spółka Katowickie Inwestycje, odpowiedzialna za rozwój infrastruktury.

Spodek i Międzynarodowe Centrum Kongresowe w dekadę stały się centrami wydarzeń w Katowicach. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Drugim istotnym obszarem jest pozyskiwanie dużych wydarzeń. Katowice aktywnie konkurują o międzynarodowe kongresy, wydarzenia sportowe i konferencje, oferując organizatorom wsparcie organizacyjne, promocyjne i finansowe, m.in. poprzez fundusze promocyjne. Wsparcie obejmuje również logistykę i współpracę z administracją, transport uczestników czy udostępnianie przestrzeni miejskich.

Czy to, co robicie, jest bardziej biznesem czy misją?

Nie ma biznesu bez misji. Od początku naszą strategią było działanie nie tylko na rzecz firmy, ale też mieszkańców i lokalnych branż, w tym hoteli, restauracji czy kultury. Wierzymy, że dobre relacje i otwartość na współpracę tworzą wartościowe inicjatywy. Dlatego organizujemy m.in. kolacje degustacyjne, targi sztuki, wykłady o artystach czy spektakle teatralne, które uzupełniają ofertę kulturalną miasta i integrują lokalną społeczność.

Jakie trendy będą kształtować przyszłość rynku MICE?

Coraz większe znaczenie ma doświadczenie uczestnika wydarzenia. Organizatorzy szukają sposobów, by wyróżnić swoje eventy i zapewnić uczestnikom coś więcej niż standardowy program.

W przypadku wydarzeń firmowych czy integracyjnych rośnie znaczenie kreatywnych scenariuszy, niestandardowych atrakcji i elementów angażujących uczestników. Agencje eventowe coraz mocniej konkurują pomysłowością i jakością doświadczeń.

Coraz większe znaczenie ma doświadczenie uczestnika wydarzenia. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP

Z kolei przy dużych kongresach branżowych nadal kluczowa pozostaje merytoryka. Trendem staje się jednak wzbogacanie klasycznych konferencji o dodatkowe doświadczenia, np. koncerty, wydarzenia towarzyszące czy aktywności pokazujące lokalną kulturę i charakter regionu - mówi Marcin Stolarz.

W Katowicach dużą przewagą jest bliskość różnych obiektów: Spodka, Międzynarodowego Centrum Kongresowego, NOSPR czy Strefy Kultury, co pozwala tworzyć kompleksowe i atrakcyjne scenariusze wydarzeń.

Na rynku MICE coraz większe znaczenie ma doświadczenie uczestnika wydarzenia. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP Największe hotele, które powstały w Katowicach w ostatnich 5 latach:

• Hotel Diament Plaza Katowice (po przebudowie, 2021);
• Qubus Hotel Katowice (2023);
• voco Katowice by IHG (modernizacja dawnego Hotelu Katowice – etapowe otwarcia od 2024/2025);
• Park Inn by Radisson Katowice (modernizacja);
• Novotel Katowice Centrum (modernizacja);
• Mercure Katowice Centrum (modernizacja).

Największe planowane hotele, które mają powstać w Katowicach do 2030 roku:

• Crowne Plaza Katowice (IHG);
• IASO – 2 hotele Marriott;
• Projekt DL Invest – hotel w rejonie Chorzowskiej;
• Hotel w ramach inwestycji Kozielska Park 
• Potencjalne hotele w nowych kwartałach biurowych przy DTŚ.

Spodek i Międzynarodowe Centrum Kongresowe w dekadę stały się centrami wydarzeń w Katowicach. Fot. Aleksander Małachowski / PTWP